Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXCIII

cognoſcit. iudicādo ſcꝫ an ſit verū qd̓ ꝓponitur. Alio moͣẜm ſuꝑior iudicat de inferiori quodaꝫ practico iudicioan ſcꝫ ita debeat eſſe vel non ita. ſic nullus pōt iudicarede lege eterna.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidet̉ non oīs lex a lege eterna deriuat̉. Eſt enī quedam lex ſomitis. vt ſupra dictum ē. ipſa autē non deriuat̉a lege diuina eſt lex eterna. ad ip̄am enī ꝑtinet prudentia carnis. de qua Apl̓us dicit ad Roma. viij. legi dei pōt eſſe ſubiecta. ergo non oīs lex ꝓcedit a lege eterna. Pre. a lege eterna nihil iniquū ꝓcedere pōt. qꝛ ſicutdictum eſt. lex eterna ē ẜm quam iuſtū ē vt oīa ſint ordinatiſſima. ſꝫ q̄daꝫ leges ſunt inique. ẜm illud Eſa. x. U.qui condunt leges iniquas ergo oīs lex ꝓcedit a legeeterna. Pre. Augꝰ dicit in primo de li. ar. lex que populo regendo ſcribit̉. recte multa ꝑmittit que diuinamꝓuidentiā vindicant̉. ſꝫ ratio diuine ꝓuidentie ē lex eterna. vt dictum ē. ergo nec etiā oīs lex recta procedit a legeeterna. Sed contra ē qd̓ Prouer. viij. diuina ſapiētiadicit. Per me reges regnant legū ꝯditores iuſta decernunt. Ratio aūt diuine ſapientie ē lex eterna vt ſupra dictū ē. ergo oēs leges a lege eterna ꝓcedunt. Rn̄ dd̓m ſicut ſupra dictum eſt. lex importat rationē quandā directiuā actuū ad finē. In oībus aūt mouentibus ordinatis oportet virtus ſcd̓i mouentis deriuet̉ a virtute mouentis primi. qꝛ mouens ſcd̓m mouet niſi inqͣꝫtū mouetur a primo. vn̄ in oībus gubernātibus idē videmꝰratio gubernatiōis a primo gubernāte ad ſecūdos deriuatur. ſicut ratio eoꝝ ſunt agenda in ciuitate deriuat̉ a rege p̄ceptum ī inferiores adminiſtratores. Et in artificialibus etiā ratio artificialiū actuū deriuatur ab architectore ad inferiores artifices manu oꝑantur. ergo lexeterna ſit ratio gubernatiōis in ſupremo gubernante. neceſſe ē omnes rōnes gubernationis ſunt ī inferioribꝰgubernātibus a lege eterna deriuent̉. Huiuſmodi aūt rationes inferioꝝ gubernantiū ſunt q̄cūqꝫ alie leges preterlegē eternā. vn̄ oēs leges inqͣꝫtum ꝑticipāt de rōne rectain tm̄ deriuantur a lege eterna. Et ꝓpter hoc Augꝰ dicit īprimo de li. arbi ī tꝑali lege nihile iuſtum ac legitimūqd̓ ex eterna hoīes ſibi de riuauerūt. Ad. j. ergo dd̓m fomēs habet rōnem legis in hoīe inqͣꝫtum ē pena ꝯſequens diuinā iuſticiā. ẜm hoc manifeſtū ē deriuat̉ alege eterna. In qͣꝫtum vero inclinat ad peccatū. ſic ꝯtrariatur legi dei non habet rōneꝫ legis. vt ex ſupra dictis ptꝫ Ad. ij. dd̓m lex humana in tm̄ habet rōnem legis inqͣꝫtum ē ẜm rōnem rectam. ẜm hoc manifeſtū ē a legeeterna deriuat̉. inqͣꝫtum vero a rōne recedit ſic d̓r lex iniqͣ ſic habet rōnem legis. ſed magis violētie cuiuſdam. tn̄ in ip̄a lege iniqͣ inqͣꝫtum ſeruat̉ aliquid de ſil̓itudinelegis ꝓpter ordinem poteſtatis eius qui legē fecit. ẜm hocetiā deriuat̉ a lege eterna. Oīs enī poteſtas a dn̄o deo ē.vt dicit̉ Roma. xiij. Ad. iij. dd̓m lex hūana dicit̉ aliqua ꝑmittere. qͣſi ea approbans. ſed quaſi ea dirigere potēs. multa autē dirigunt̉ lege diuina dirigi nonpoſſunt lege hūana. plura enī ſubdūtur cauſe ſuꝑiori qͣꝫinferiori. vnde hocip̄m lex humana ſe ītromittit dehis que dirigere p̄t. ex ordine legis eterne ꝓuenit. Secus autem eſſet ſi approbaret ea que lex eterna reprobat.vnde ex hoc non habet̉ lex humana non deriuat̉ a legeeterna. ſꝫ non ꝑfecte aſſequi poſſit.

Ad quartum ſic procedit̉Uidetur neceſſaria eterna ſubijciāt̉ legi eterne. Omne enī qd̓ tationale ē rōni ſubditur. ſꝫ volūtas diuina ērationabilis cuꝫ ſit iuſta. ergorationi ſubdit̉. ſꝫ lex eternaē ratio diuina. ergo volūtas dei ſubdit̉ legi eterne. volūtas aūt dei ē aliquid eternū. ergo etiaꝫ eterna neceſſarialegi eterne ſubdūt̉. Pre. quicquid ſubijcit̉ regi ſubijcitur legi regis. Filius autē vi d̓r.. ad Coꝝ. xv. ſubiectuserit deo patri traderit ei regnū. ergo filiꝰ eſt eternꝰſubijcit̉ legi eterne. Pre. lex eterna ē ratio diuine ꝓuidentie. ſꝫ multa neceſſaria ſubdūt̉ diuine ꝓuidentie ſicutꝑmanentia ſubſtantiaꝝ incorꝑalium corpoꝝ celeſtiū. ergo legi eterne ſubdūtur etiā neceſſaria. Sed cōtra eaſunt neceſſaria īpoſſibile ē aliter ſe habere. vn̄ cohibitiōe indigent. ſꝫ imponit̉ homini lex vt cohibeat̉ a malis.vt ex ſupra dictis ptꝫ. ergo ea ſunt neceſſaria legi ſubdunt̉. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictū ē. lex eterna ē ratiodiuine gubernationis. Quecūqꝫ ergo diuine gubernationi ſubdūtur. ſubijciūtur etiā legi eterne. vero gubernationi eterne ſubdūtur. neqꝫ legi eterne ſubdūtur. Horum aūt diſtinctio attēdi pōt ex his circa nos ſunt. humane enī gubernationi ſubdūt̉ ea hoīes fieri poſſuntque vero ad naturā hoīs ꝑtinent. ſubdūtur gubernationi humane ſcꝫ homo habeat aīaꝫ. vel manum. aut pedes. Sic igit̉ legi eterne ſubdūtur oīa que ſunt in rebusa deo creatis. ſiue ſint cōtingentia. ſiue ſint neceſſaria. eavero que ꝑtinēt ad naturā vel eſſentiā diuinaꝫ legi eternenon ſubdūtur. ſꝫ ſunt realiter ip̄a lex eterna. Ad. j. ergodd̓m volūtate dei dupliciter poſſumus loqui. Unomodo qͣꝫtum ad ip̄am voluntatē. ſic cum voluntas deiipſa ſit eſſentia eius. ſubdit̉ gubernationi diuine. neqꝫlegi eterne. ſed idē ē qd̓ lex eterna. Alio modo poſſumusloqui de voluntate diuina qͣꝫtum ad ipſa deꝰ vult circacreaturas. que quidē ſubiecta ſunt legi eterne inqͣꝫtū horum ratio ē in diuina ſapiētia. rōne horū voluntas deid̓r rationabilis. alioquin rōne ſuijpſius magis ē dicendaip̄a ratio. Ad. ij. dd̓m filiꝰ dei ē a deo factꝰ. ſed naturaliter ab ip̄o genitꝰ. et ideo ſubdit̉ diuine ꝓuidētieaut legi eterne. ſꝫ magis ip̄e ē lex eterna quandā appropriationē. vt ptꝫ Aug. in li de vera religiōe. Dicit̉ aūteſſe ſubiectꝰ patri rōne hūane natura ẜm quā etiaꝫ paterd̓r eſſe maior eo. Tertiū ꝯcedimꝰ. qꝛ ꝓcedit de neceſſarijs creatis. Ad. iiij. dd̓m ſicut phus dicit ī. v. metaphiſice. Quedā neceſſaria habēt cauſam ſue neceſſitatis ſic hocip̄m impoſſibile ē ea aliter ſe habere habent abalio. hoc ip̄m ē cohibitio q̄dā efficaciſſima. q̄cunqꝫcohibet̉ in cōmuni in tm̄ cohiberi dicūt̉ inqͣꝫtum non pn̄taliter facere qͣꝫ de eis diſponatur.Ad quintum ſic procedit̉Uidet̉ naturalia ꝯtingētia ſubſint legi eterne. Promulgatio enī ē de rōne legis. vt ſupra habitū ē. ſꝫ ꝓmulgatio pōt fieri niſi ad creaturas rōnales qͥbꝰ p̄t aliqͥddenūciari. ergo ſole creature rōnales ſubſunt legi eterne. ergo naturalia contingētia Pre. ea obediūt rōniꝑticipāt aliqualiter rōne vt d̓r in primo ethi. Lex aūt eterna ē ratio ſūma. vt ſupͣ dictū ē. igit̉ naturalia ꝯtingentia ꝑticipēt aliqͣliter rōne. ſꝫ penuꝰ ſint irrōnabilia. videtur ſubſint legi eterna. Pre. lex eterna ē efficaciſſima. ſꝫ ī naturalibꝰ ꝯtingētibꝰ accidit defectꝰ. ergoſubſunt legi eterne. Sꝫ ꝯtra ē quod d̓r Prouer. viij.

P 2