QueſtioXC

deliberationi que eſt ex altiori bono vt ſupra dictum eſt.ꝙ vero humanus animus inordinetur circa ea que ſuntad fineꝫ ſeruato debito ordine ad finem. ꝓuenit ex hoc ꝙea que ſunt ad finem nō ordinantur infallibiliter ſub fine qui tenet ſummū locum quaſi principium in appetibilibus. vt ſupra dictum ē. In ſtatu auteꝫ innocentie vtin primo habituꝫ eſt. erat infallibilis ordinis firmitas vtſemper inferius cōtineretur ſub ſuperiori qͣꝫdiu ſummūhominis contineretur ſub deo. vt etiam Augꝰ dicit. xiiij:de ciui. dei. ⁊ ideo oportebat ꝙ inordinatio in homine nōeſſet niſi inciperet ab hoc ꝙ ſummum hominis nō ſubderetur deo. qd̓ ſit ꝑ peccatū mortale. Ex quo patet ꝙ homo in ſtatu innocentie non potuit peccare venialiter anteqͣꝫ peccaret mortaliter. ¶ Ad j. ergo dd̓m ꝙ veniale nōſumitur ibi ẜm ꝙ nunc de veniali loquimur. ſed diciturveniale quod ē facile remiſſibile. ¶ Ad. ij dd̓m ꝙ illa elatio que preceſſit in animo hominis fuit ad primum hominis peccatum mortale. dicitur auteꝫ preceſſiſſe deiectionēeius in exteriorem actum peccati. huiuſmodi autem elationem ſubſecuta eſt ⁊ experiēdi cupiditas in viro. ⁊ dubitatio in muliere. que ex hoc ſolo in quandā aliam elationem ꝓrupit ꝙ p̄cepti mētionem a ſerpente audiuit qͣſinollet ſub precepto conrineri. ¶ Ad. iij dd̓m ꝙ peccatuꝫmortale ī tantū opponitur integritati primi ſtatus ꝙ corrumpit ipſum. qd̓ peccatum veniale facere non poteſt. etquia non poteſt ſimul eſſe quecūqꝫ inordinatio cum integritate primi ſtatus. conſequens eſt ꝙ primꝰ homo nōpotuerit peccare venialiter anteqͣꝫ peccaret mortaliter.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ angelus bonus vel malus poſſit peccare venialiter. Homo enim cum angelis conuenit in ſuperiori anime parte que mens vocatur. ẜm illud Grego. in omel̓.Homo intelligit cum angelis. ſed homo ẜm ſuꝑiorē partem anime pōt peccare venialiter. ergo ⁊ angeꝰ ¶ Pre.quicunqꝫ poteſt qd̓ eſt plus poteſt etiam qd̓ eſt minus.ſed angelus potuit diligere bonum creatum plus qͣꝫ deūquod fecit peccando mortaliter. ergo etiam potuit bonuꝫcreatum diligere in fra deum inordinate venialiter peccado. ¶ Pre. angeli mali videntur aliqua facere que ſuntex genere ſuo venialia peccata prouocādo homines ad riſum. ⁊ ad alias huiuſmodi leuitates. ſed circūſtantia perſone non facit de veniali mortale. vt dictum eſt niſi ſpeciali prohibitione ſuꝑueniente. qd̓ non eſt in ꝓpoſito. ergo angelus poteſt peccare venialiter ¶ Sed contra ē ꝙmaior eſt ꝑfectio angeli qͣꝫ perfectio hominis in primo ſtatu. ſed homo in primo ſtatu non potuit peccare venialiter. ergo multo minus angelus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ intellectꝰangeli ſicut ī primo dictū eſt. nō eſt diſcurſiuꝰ. vt ſcꝫ ꝓcedat a principijs ī ꝯcluſiōes ſeorſū vtrūqꝫ ītelligēs ſicut īnobis ꝯtingit. vn̄ oportet ꝙ qn̄qꝫ ꝯſiderat ꝯcluſiones cōſideret eas ꝓut ſunt ī principijs. In appetibilibꝰ autē ſicut muſtories dictum ē. fines ſunt ſicut principia. ea vero q̄ ſunt ad finem ſunt ſicut ꝯcluſiones. vn̄ mens angelinō fert̉ in ea q̄ ſunt ad finem niſi ẜm ꝙ ſtant ſub ordinefinis. ꝓpter hoc ex natura ſua habent ꝙ nō poſſit in eis eēdeordinatio circa ea que ſunt ad finem. niſi ſimul ſit deordinatio circa finem ipſum qd̓ eſt. ꝑ peccatum mortale. ſꝫāgeli boni non mouentur in ea que ſunt ad finem. niſi inordine ad finem debituꝫ qui eſt deus. ⁊ ꝓpter hoc omneseorum actus ſunt charitatis. ⁊ ſic in eis non poteſt eē peccatum veniale. Angeli vero mali in nihil mouentur niſi

in ordine ad fiuē peccati ſuꝑbie ip̄orum. ⁊ ideo in omnibus peccant mortaliter quecunqꝫ ꝓpria voluntate aguntSecus autem ē de appetitu naturalis boni qui eſt ī eisvt in primo dictum eſt. ¶Ad. j. ergo dd̓m ꝙ homo conuenit quidem cum angelis in mēte ſiue ī intellectu. ſꝫ differt in modo intelligēdi vt dictum eſt. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙangelus non potuit minus diligere creaturaꝫ qͣꝫ deum.niſi ſimul referens eā in deū ſicut ī vltimū finem. vel aliquē finē inordinatum rōne iam dicta. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙomnia illa que videntur eſſe venialia demones ꝓcurantvt homines ad ſui familiaritatem attrahant. et ſic deducant eos in peccatuꝫ mortale. vn̄ in omnibus mortaliterpeccāt ꝓpter intentionē finis.Ad quintum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ primi motꝰ ſenſualitatis ī infidelibꝰ ſint peccata mortalia. Dicit enī apl̓s ad Ro. viij. ꝙ nihil ē dānationis his qui ſunt in chriſto ieſu qui non ẜm carnē ambulant. ⁊ loquit̉ ibi de concupiſcētia ſenſualitatis. vt ex p̄miſſis apparet hec ergo cauſa eſt quare concupiſcere nonſit dānabile his qui nō ẜm carnē ambulāt. ꝯſentiēdo ſcꝫꝯcupiſcentie. quia ſunt in xp̄o ieſu. ſed fideles non ſuntin xp̄o ieſu. ergo in infidelibus ē dānabile. primi igit̉ motus infidelium ſunt peccata mortalia ¶ Pre. Anſhelmꝰdicit in li. de gratia ⁊ li. ar. Qui nō ſunt in xp̄o ſentiētescarnem ſequūtur dānationem etiaꝫ ſi non ẜm carnē ambulant. ſed dānatio non debetur niſi peccato mortali. ergo cum homo ſentiat carnem ẜm primum motum cōcupiſcentie. videtur ꝙ primus motus concupiſcentie ī infidelibus ſit peccatum mortale. ¶ Pre. Anſbelmus dicit īeodē li. Sic ē factus homo vt ꝯcupiſcētiā ſentire nō deberet. hoc autem debitū videt̉ homini remiſſum ꝑ grauiābaptiſmalē quā infideles nō habent. ergo quādocūqꝫ infidelis cōcupiſcit etiā ſi non conſentiat peccat mortalitercontra debitum faciens ¶ Sed contra eſt qd̓ d̓r Actuūx. Non eſt ꝑſonaꝝ acceptor deus. qd̓ ergo vni non imputat ad dānationem nec alteri. ſed primos motus fid elibꝰnon imputat ad dānationē. ergo etiam nec infidelibus.Rn̄. dd̓m ꝙ irrationabiliter d̓r ꝙ primi motꝰ in fideliū ſint peccata mortalia ſi eis nō ꝯſentiat̉. ⁊ hoc patꝫ dupliciter. Primo quidem qꝛ ip̄a ſenſualitas non pōt eſſeſubiectum peccati mortalis vt ſupra eſt habitum. eſt autem eadem natura ſenſualitatis ī infidelibus ⁊ fidelibꝰ.vnde non poteſt eſſe ꝙ ſolus motus ſenſualitatis in infidelibus ſit peccatum mortale. Alio modo ex ſtatu ipſiuspeccantis. nunqͣꝫ enim dignitas perſone diminuit peccatum. ſed magis auget. vt ex ſupra dictis patet. vnde necpeccatum ē minus in fideli qͣꝫ in infideli. ſed multo maius. Nam ⁊ infidelium peccata magis merentur veniaꝫꝓpter ignorantiam. ẜm illud. j. ad Timo. jͣ. Miſericordiam dei conſecutus ſum. quia ignorās feci in incredulitate mea. ⁊ peccata fidelium aggrauantur propter gratie ſacramenta. ẜm illud Heb. x. Quāto magis putatis deteriora mereri ſupplicia qui ſanguinem teſtamenti in quoſanctificatus eſt pollutum duxent ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙapoſtolus loquitur de damnatione debita peccato originali que aufertur per gratiam ieſu chriſti qͣꝫuis maneatꝯcupiſcētie fomēs. vn̄ hoc ꝙ fideles ꝯcupiſcūt nō ē ī eisſignū dānationis originalis peccati ſicut ē ī infidelibꝰ. ⁊hoc etiā mō ītelligēdū ē dictū Anſhelmi. Unde patet ſolutio ad ſecunduꝫ. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ illud debitumnon cōcupiſcendi erat ꝑ originalem iuſticiam. vn̄ id qd̓