QueſtioLXXXVIII

ſcd̓o vtrum diſtinguant̉ genere. tertio vtrum veniale peccatum ſit diſpoſitio ad mortale. quarto vtrū veniale peccatum poſſit fieri mortale. quinto vtrum circūſtantia aggrauans poſſit de veniali peccato facere mortale. ſexto vtꝝpeccatum mortale poſſit fieri veniale.Ad primum ſic procedit̉.Uidetur ꝙ veniale peccatum non ꝯuenienter diuidaturcontra mortale. Dicit enī Augꝰ. xxij. li. contra Fauſtum.Peccatum eſt dictum vel factum vel cōcupitum contralegem eternam. ſed eſſe cōtra legem eternam dat peccatoꝙ ſit mortale. ergo omne peccatum ē mortale. non ergopeccatum veniale diuiditur cōtra mortale ¶ Pre. apl̓sdicit. jͣ. ad Coꝝ. x. Siue mandacaueritis ſiue biberitis ſiue aliquid aliud facitis. omnia in gloriam dei facite. ſedcontra hoc preceptum facit quicunqꝫ peccat. non enī peccatum fit ꝓpter gloriam dei. cum ergo facere cōtra p̄ceptūſit peccatum mortale. videtur ꝙ quicunqꝫ peccat mortaliter peccet. ¶ Pre. quicūqꝫ amore alicui rei inheret ei velſicut fruens. vel ſicut vt ens. vt patet per Aug. in primode doc. xp̄iana. ſed nullus peccās inheret bono cōmutabili quaſi vtens. Non enim refert ip̄m ad bonum qd̓ nosbeatos facit. quod ꝓprie eſt vti. vt Augꝰ dicit il idem. ergo quicunqꝫ peccat fruitur bono cōmutabili. ſed frui rebus vtendis eſt humana peruerſitas. vt Augꝰ dicit ī li.lxxxiij. q. cum ergo peruerſitas peccatum mortale nomīetvidet̉ ꝙ quicunqꝫ peccat mortaliter peccet Pre. quicunqꝫ accedit ad vnuꝫ terminū ex hocipſo recedit ab alioſed quicunqꝫ peccat accedit ad bonum cōmutabile. ergorecedit a bono in cōmutabili. ergo peccat mortaliter nonergo cōuenienter peccatum veniale contra mortale diuiditur. ¶ Sed contra eſt qḋ Augꝰ dicit in omel̓. vij. ſuꝑIoh. ꝙ crimen eſt qd̓ dānationem meretur. veniale aūteſt qd̓ non meretur dānationem. Sed crimen nominatpeccatum mortale. ergo veniale peccatum conuenienterdiuiditur contra mortale ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ aliqua ẜm ꝙ ꝓprie accipiunt̉ nō videntur eſſe oppoſita. que ſi metaphorice accipiant̉ opponi inueniuntur. ſicut ridere non opponitur ei qd̓ eſt areſcere. ſꝫ ẜm ꝙ ridere metaphorice de prato dicitur ꝓpter eius floritionem ⁊ virorem. opponitur eiqd̓ eſt areſcere Similiter ſi mortale ꝓprie accipiatur ꝓutrefertur ad mortem corꝑalem. non videtur oppoſituꝫ habere cum veniali. nec ad idem genus ꝑtinere. Sꝫ ſi mortale accipiatur metaphorice ẜm ꝙ dicitur in peccatis. mortale opponitur ei qd̓ eſt veniale. Cum enim peccatuꝫ ſitquedam infirmitas anime. vt ſupra habitum eſt. peccatum aliqd̓ mortale dicitur ad ſimilitudineꝫ morbi. dicit̉mortalis ex eo ꝙ inducit defectum irreꝑabilem ꝑ de ſtitutionem alicuius principij. vt dictum eſt. Principiū autem ſpūalis vite que eſt ẜm virtuteꝫ. eſt ordo ad vltimūfinem. vt ſupra dictum eſt. qui quidem ſi deſtitutus fuerit reꝑari non poteſt per aliqd̓ principium intrinſecum.ſed ſolum ꝑ virtutem diuinaꝫ. vt ſupra dictum eſt. quiainordinatiōes eoꝝ que ſunt ad finē reparant̉ ex fine. ſicuterror qui accidit circa ꝯcluſiones per veritatē principioꝝDefectus ergo ordinis vltimi finis nō pōt ꝑ aliquid aliud reꝑari qd̓ ſit principalius ſicut nec error qui eſt circaprincipia. ⁊ hmōi peccata dicunt̉ mortalia quaſi irreꝑabilia. Peccata autem q̄ habēt inordinationeꝫ circa ea q̄ſunt ad finem ꝯſeruato ordine ad vluimum finē reparabilia ſunt. ⁊ hec dicuntur venialia. Tunc enī peccatum veniam habet quando reatus pene tollit̉. qui ceſſat ceſſant

peccato. vt dictum ē. ẜm hoc ergo mortale ⁊ veniale opponūtur. ſicut reparabile ⁊ irreparabile. ⁊ hoc dico ꝑ principium īterius. non aūt per cōꝑationem ad virtuteꝫ diuinam. que omnē morbum ⁊ corporalem ⁊ ſpūalem poteſtreparare. ⁊ ꝓpter hoc veniale peccatum ꝯue niēter diuiditur cōtra mortale. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ diuiſio peccati inveniale ⁊ mortale non eſt diuiſio generis ī ſpeciēs q̄ eqͣliter participant rōnem generis. ſed anologi in ea de quibꝰp̄dicatur ẜm prius ⁊ poſterius. ⁊ ideo ꝑfecta ratio peccati quā Augꝰ ponit cōuenit peccato mortali. Peccatū autem veniale dicitur peccatum ẜm rōnem imperfectam etin ordine ad peccatum mortale. ſicut accidēs dicitur ensin ordine ad ſubſtātiam ẜm imꝑfectam rationem entis.non enī eſt contra legem. quia venialiter peccans non facit qd̓ lex ꝓhibet. nec p̄termittit id ad qd̓ lex per p̄ceptumobligat. ſed facit p̄ter legem. quia non obſeruat modū rationis quem lex intēdit. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ illud preceptūapl̓i eſt affirmatiuū. vnde non obligat ad ſemꝑ. ⁊ ſic nonfacit contra hoc p̄ceptum. quicunqꝫ non actu refert ī gloriam dei omne qd̓ facit. Sufficit ergo ꝙ aliquis habitualiter referat ſe ⁊ omnia ſua in deum ad hoc ꝙ nō ſempermortaliter peccet. cum aliquē actum non refert in gloriaꝫdei actualiter. Ueniale autem peccatū non excludit habitualē ordinationē actus humani in gloriaꝫ dei. ſed ſolūactualem. qꝛ non excludit charitatem que habitualiterordinat in deum. vnde non ſequitur ꝙ ille qui peccat venialiter peccet mortaliter ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ille qui peccat venialiter inheret bono tēporali. non vt fruēs. qꝛ non conſtituit in eo finem. ſed vt vtens referens in deum non actuſed habitu. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ bonum cōmutabile nō accipitur vt terminus ꝯtrapoſitus incōmutabili bono. niſiquando cōſtituitur in eo finis. qd̓ enim eſt ad finem nōhabet rationem termini.Ad ſecunduꝫ ſic ꝓcediturUidetur ꝙ peccatum veniale ⁊ mortale nō differant genere. ita ſcꝫ ꝙ aliqd̓ ſit peccatum mortale ex genere. ⁊ aliqd̓ deniale ex genere. Bonum enī et malum ex genere inactibus humanis accipit̉ ꝑ cōꝑationem ad materiā ſiuead obiectū. vt ſupra dictū ē. ſed ẜm quodlibet obiectū velmateriam ꝯtingit peccare mortaliter ⁊ venialiter. quodlbet enī bonum cōmutabile pōt homo diligere. vel infra deum quod eſt peccare venialiter. vel ſupra deū quod ē peccare mortaliter. ergo peccatū veniale ⁊ mortale non differunt genere. ¶ Pre. ſicut dictum ē ſupra peccatum mortale dicitur qd̓ ē irreparabile. peccatum autē veniale qd̓ē reparabile. ſed eſſe irreꝑabile conuenit peccato qd̓ fit exmalicia. qd̓ ẜm quoſdam irremiſſibile dicitur. eſſe auteꝫreꝑabile ꝯuenit peccato qd̓ fit ꝑ infirmitatē vel ignorantiam. qd̓ dicit̉ remiſſibile. ergo peccatū mortale ⁊ venialedifferunt ſicut peccatū qd̓ eſt ex malicia cōmiſſum. vel exinfirmitate ⁊ ignorātia. ſꝫ ẜm hoc non differūt peccata genere ſed cauſa. vt ſupra dictū eſt. ergo peccatū veniale etmortale non differunt genere. ¶ Pre. ſupra dictū eſt ꝙſubiti motus tam ſenſualitatis qͣꝫ rōnis ſunt peccata venialia. ſed ſubiti motus inueniuntur in quolibet peccatizenere. ergo non ſunt aliqua peccata venialia ex genere¶ Sed contra ē ꝙ Augꝰ in ſermone de purgatorio. enumerat quedā genera peccatoꝝ venialium. et quedam genera peccatoꝝ mortalium. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ peccatum veniale a venia dicitur. Poteſt igitur aliqd̓ peccatū dici veniale vno mō. qꝛ eſt veniam ꝯſecutum. ⁊ ſic dicit Ambro.