QueſtioLXXXVII

niſi ꝓpter ſe in ip̄o delectetur. ſed deus nō delectatur ī ꝑditione hominū. vt d̓r Sap̄. j. ergo non puniet hominespena ſempiterna. ¶ Pre. nihil qd̓ eſt ꝑ accidens ē infinitum. ſed pena ē ꝑ accidens. nō enim ē ẜm naturaꝫ eius qͥpunitur. ergo nō pōt in infinitum durare. ¶ Sꝫ contraē qd̓ d̓r Marth. xxv. Ibunt hi in ſupplicium eternuꝫ. EtMarci. iij. dicit̉. Qui autem blaſphemauerit ī ſpiritumſanctū non habebit remiſſionē in eternū. ſed erit reꝰ eterni delicti. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. peccatū exhoc inducit reatum pene ꝙ ꝑuertit aliquem ordine. manente autem cauſa manet effectus. vnde qͣꝫdiu ꝑuerſitasordinis remanet neceſſe ē ꝙ remaneat reatus pene. Peruertit autē aliquis ordinē quandoqꝫ quidē reꝑabiliter.quandoqꝫ autē irreꝑabiliter. ſemꝑ enim defectus qͦ ſubtrahitur principium irreꝑabilis ē. ſi autē ſaluet̉ principium eius virtute alij defectus reꝑari poſſunt. ſicut ſi corrūpatur principiū viſiuū. non pōt fieri viſionis reꝑationiſi ſola virtute diuina. ſi vero ſaluo principio viſiuo aliqͣimpedimenta adueniant viſioni. reꝑari pn̄t per naturaꝫvel ꝑ artem. cuiuſlibet autem ordinis ē aliqd̓ principiumꝑ qd̓ aliquis fit particeps illius ordinis. ⁊ ideo ſi ꝑ peccatum corrūpatur principium ordinis quo voluntas hominis ſubditur deo. erit inordinatioquantū ē de ſe irreparabilis ⁊ ſi reꝑarari poſſit virtute diuina. principiū autem huius ordinis eſt vltimus finis cui homo inheret ꝑcharitatē. et ideo q̄cunqꝫ peccata auertūt a deo charitateauferentia. quantū ē de ſe inducunt reatum eterne pene.¶ Ad j. ergo dd̓m ꝙ pena peccato ꝓportionatur ẜm accibitatem tam ī iudicio diuino qͣꝫ ī humano. ſed ſicut Augꝰdicit. xxi. de ciui. dei. in nullo iudicio requiritur vt pena adequetur culpe ẜm durationē. non enī quia adulteriū velhomicidium in momēto cōmittitur ꝓpter hoc momētanea pena punitur. ſꝫ quādoqꝫ quidem ꝑpetuo carcere vl̓exilio. quandoqꝫ etiā morte. in qua non cōſideratur occiſionis mora. ſed potius ꝙ in ꝑpetuum auferatur a ſocietate viuentiū. ⁊ ſic rep̄ſentat ſuo modo eternitatem peneinflicte diuinitus. Iuſtū tn̄ ē ẜm Grego. ꝙ qui ſuꝑ eterno peccauit cōtra deuꝫ. in eterno dei puniatur. Dicit̉ autem aliquis in ſuo eterno peccaſſe non ſolum ẜm cōtinuationem actus in tota hominis vita durantis. ſed quiaex hocipſo ꝙ finem in peccato cōſtituit. voluntatem habetin eternuꝫ peccandi. Unde dicit Grego. xxxiiij. moral̓. ꝙiniqui voluiſſent ſine fine viuere vt ſine fine potuiſſent īiniquitatibus ꝑmanere. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ pena que etiaꝫẜm leges humanas infligitur non ſemꝑ eſt medicinalisei qui punitur. ſed ſolum alijs. ſicut cum latro ſuſpendit̉non vt ip̄e emendetur. ſed ꝓpter alios vt ſaltem metu pene peccare deſiſtant. ẜm illud Proner. xix. Peſtilēte flagellato ſtultus ſapiētior erit. Sic igitur ⁊ eterne pene reproboꝝ a deo inflicte ſunt medicinales his qui conſideratione penarū abſtinent a peccatis. ẜm illud pͣs. Dediſtimetuētibus te ſignificationē. vt fugiant a facie arcus. vtliberent̉ dilecti tui. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ deus nō delectaturin penis ꝓpter ip̄as. ſed delectatur in ordine ſue iuſticie q̄hoc requirit. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ pena ⁊ ſi ꝑ accidens ordinetur ad naturā. ꝑ ſe tamē ordinatur ad priuationē ordinis ⁊ ad dei iuſticiam. ⁊ ideo durante inordinatiōe ſemꝑdurat pena.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ peccato debeat̉ pena infinita ẜm qͣntitatē. Dicitur enī Hiere. x. Corripe me dn̄e verūtam ē ī iudicio et

non in furore tuo. ne forte ad nihilum redigas me. ira autem dei vel furor metaphorice ſignat vindictam diuineiuſticie. redigi aūt in nihilum eſt pena infinita. ſicut ⁊ exnihilo aliquid facere eſt virtutis infinite. ergo ẜm vindictam diuinam peccatū punit̉ pena infinita ẜm qͣntitatē.P e. qͣntitati culpe reſpondet qͣntitas pene. ẜm illudDeuterto. xxv. Pro mēſura peccati erit ⁊ plagarum modus. ſed peccatū qd̓ cōtra deū cōmittitur ē infinitū. tātoenī grauius ē peccatū qͣnto maior eſt ꝑſona cōtra quā peccatur. ſicut grauius peccatū ē ꝑcutere principē qͣꝫ ꝑcutere hoīem priuatum. dei auteꝫ magnitudo ē infinita ergopena infinita debetur ꝓ peccato qd̓ cōtra deum cōmitit̉¶ Pre. dupliciter eſt aliquid in finitum. duratione ſcꝫ ⁊qͣntitate. ſed duratione eſt pena infinita. ergo ⁊ qͣntitate.¶ Sed contra ē. qꝛ ẜm hoc omniū peccatoꝝ mortaliumene eſſent equales nō enim eſt infinitū infinito maius.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ pena ꝓportionatur peccato. in peccato autem duo ſunt. Quoꝝ vnuꝫ ē auerſio ab incōmutabili bonō qd̓ eſt infinitū. vnde ex hac ꝑte peccatū eſt infinitumAliud qd̓ eſt in peccato eſt inordinata cōuerſio ad cōmutabile bonū. ⁊ ex hac ꝑte peccatum ē finitum. tum qꝛ ip̄mbonū cōmutabile ē finitū. tum etiā quia ip̄a cōuerſione ēfinita. nō pn̄t eſſe actus creature infiniti. Ex parte igiturauerſionis rn̄det peccato pena dāni. que etiam eſt infinita. eſt enī amiſſio infiniti boni ſcꝫ dei. Ex parte autē inordinate cōuerſiōis tn̄det ei pena ſenſus. q̄ etiā ē finita. ¶ Adjͣ. ergo dd̓m ꝙ oīno redigi in nihilum eū qui peccat noncōuenit diuine iuſticie. quia repugnat ꝑpetuitati pene q̄eſt ẜm diuinaꝫ iuſticiā vt dictū eſt. ſed in nihilum redigid̓r qui ſpūalibꝰ bonis priuat̉. ẜm illud. j. Coꝝ. xiij. Si nōhabuero charitatē nihil ſum. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ratio illaꝓcedit d̓ peccato ex ꝑte auerſionis. ſic enī homo cōtra deūpeccat. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ duratio pene rn̄det duratiōi culpe. nō quidē ex ꝑte actus. ſed ex ꝑte macule. qua durantemanet reatus pene. ſꝫ acerbitas pene rn̄det grauitati culpe. culpa autē que ē irreꝑabilis de ſe habet ꝙ ꝑpetuo duret. ⁊ ideo debetur ei pena eterna. non autem ex parte ꝯuerſionis habet infinitatem. ⁊ ideo non debet̉ ei ex hac ꝑte pena infinita ẜm qͣntitatem.Ad quintum ſic procedit̉Uidetur ꝙ omne peccatum inducat reatum pene eternePena enī vt dictuꝫ ē ꝓportionatur culpe. ſꝫ pena eternadiffert a tēporali ī infinitum. nullum autem peccatū differre videtur ab altero in infinitū. cum omne peccatū ſithumanus actus qͦ infinitus eſſe nō pōt. cum ergo alicuipeccato debeatur pena eterna ſicut dictū ē. videtur ꝙ nulli peccato debeat̉ pena tēporalis tm̄. ¶ Pre. peccatū originale ē minimū peccatoꝝ. vnde ⁊ Augꝰ dicit in Ench.ꝙ mitiſſima pena eſt eoꝝ qui ꝓ ſolo peccato originali puniunt̉. ſed peccato originali debet̉ pena ꝑpetua. nūqͣꝫ enīvidebūt regnū dei pueri qui ſine baptiſmo deceſſerūt cuꝫoriginali peccato. vt patet ꝑ id qd̓ dn̄s dicit Ioh. iij. Niſiquis renatus fuerit denuo non pōt videre regnū dei. ergomulto magis oīuꝫ aliorum peccatoruꝫ pena erit eterna.¶ Pre. peccato nō debet̉ maior pena ex hoc ꝙ alteri peccato adiūgitur. cum vtrūqꝫ peccatum ſuam habeat penātaxatam ẜm diuinam iuſticiā. ſed peccato veniali debeturpena eterna ſi cum mortali peccato inueniatur in aliquodānato. quia in inferno nulla p̄t eſſe remiſſio. ergo peccato veniali ſimpliciter debetur pena eterna. nulli ergo peccato debet̉ pen a tēporalis. ¶ Sꝫ ꝯtra ē qd̓ Gregꝰ dicit in

O 2