QueſtioLXXXVII

localē diſtantiā. vnde ſicut ceſſante motu locali non tollitur diſtantia localis. ita nec ceſſante actu peccati tollitur¶ Queſtio LXXXVIImacula.Einde cōſiderandueſt de reatu pene. Et primo de ip̄o reatu. ſcd̓ode mortali ⁊ veniali peccato que diſtiguunturẜm reatum. Circa primū q̄runtur octo. primo vtrū reatꝰpene ſit effectus peccati. ſcd̓o vtꝝ peccatuꝫ poſſit eſſe penaalterius peccati. tertio vtꝝ aliqd̓ peccatū faciat reū eternapena. quarto vtꝝ faciat reū pena infinita ẜm qͣntitateꝫ.quinto viꝝ omne peccatū faciat reū eterna ⁊ infinita pena. ſexto vtꝝ reaius pene poſſit remanere poſt peccatū. ſeptimo vtrū omnis pena inferat̉ ꝓ aliquo peccato. octauovtꝝ vnus ſit reus pene ꝓ peccato alterius.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ reatus pene non ſit effectus peccati. qd̓ enī ꝑ accidens ſe habet ad aliquid nō videt̉ eſſe ꝓprius effectꝰ eiꝰ.ſꝫ reatus pene ꝑ accidens ſe habet ad peccatū. cuꝫ ſit p̄terītentionem peccātis. ergo reatus pene nō eſt effectus peccati. ¶ Pre. malū nō ē cauſa boni. ſꝫ pena bona eſt cū ſitiuſta ⁊ a deo. ergo nō eſt effectꝰ peccat qd̓ ē malū PreAugꝰ. dicit ī primo cōfeẜ. ꝙ oīs inordinatꝰ animus ſibiip̄i ē pena. ſed pena nō cauſat reatū alteriꝰ pene. qꝛ ſic iret̉in infinitu. ergo peccatū nō cauſat reatū pene. ¶ Sꝫ contra ē qd̓ d̓r Roma. ij. Tribulatio ⁊ anguſtia in aīaꝫ oēmoꝑantis malum. ſꝫ oꝑari malum eſt peccare. ergo peccatum inducit ī penam. q̄ noīe tribulationis ⁊ anguſtie deſignatur ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ex rebus naturalibus ad res humanas deriuatur. vt id qd̓ contra aliquid inſurgit ab eodetrimentum patiat̉. videmus enī in rebus naturaribusꝙ vnū cōtrarium vehemētius agit altero cōtrario ſuperueniente ꝓpter qd̓ aque calefacte magis cōgelant̉. vt d̓r īij. metharorū. vnde ⁊ in hoībus hoc ex naturali inclinatione īuenitur. vt vnuſquiſqꝫ deprimat eum qui cōtra ip̄minſurgit. manifeſtuꝫ eſt autemqꝫ q̄cunqꝫ cōtinentur ſubaliquo ordine ſunt quodāmodo vnum ī ordine ad principium ordinis. vn̄ quicquid cōtra ordinē aliquem inſurgit. cōſequēs eſt vt ab ip̄o ordine a principe ordinis deprimat̉. cuꝫ autem peccatū ſit actus inordinatus. manifeſtūē ꝙ quicunqꝫ peccat cōtra aliquē ordinem agit. ⁊ ideo abip̄o ordine cōſequens ē ꝙ deprimat̉. que quidē repreſſiopena ē. Unde ẜm tres ordines quibꝰ ſubdit̉ humana volūtas triplici pena p̄t homo puniri. primo quidē enī ſubditur hūana natura ordini ꝓprie rōnis. ſcd̓o ordini exterioris hominis gubernātis vel ſpūaliter vel tꝑaliter. politice ſeu iconomice. tertio ſubditur vniuerſali ordini diuiniregiminis. quilibet aūt horū ordinū ꝑ peccatū ꝑuertitur.dum ille qui peccat agit ⁊ cōtra rationē ⁊ cōtra legē humanā ⁊ cōtra legem diuinam. vn̄ triplicem penaꝫ incurrit. vnā quidē a ſeipſo que ē cōſciētie remorſus. aliā veroab homine. tertiā vero a deo. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ pena cōſequitur peccatū inqͣꝫtum malum ē ratione ſue inordinationis. vn̄ ſicut malū eſt ꝑ accidēs in actu peccātis p̄ter ītentionē ipſius. ita ⁊ reatus pene. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ penaquidem iuſta eſſe pōt ⁊ a deo ⁊ ab homine inflicta. vn̄ ip̄apena non eſt effectus peccati directe. ſed ſolū diſpoſitiue.ſed peccatū facit hominē eſſe reū pene qd̓ eſt malū. Dicitenī Dionyſiꝰ. iiij. ca. de di. no. ꝙ puniri non eſt malū. ſedfieri pena dignuꝫ. vnde reatus pene directe ponit̉ effectꝰpeccati. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ pena illa inordinati animi de-

betur peccato ex hoc ꝙ ordinem rationis peruertit. ſit autem reus alterius pene per hoc ꝙ peruertit ordinē legisdiuine vel humane.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ peccatū non poſſit eſſe pena peccati. pene enīſunt inducte vt per eas homines reducantur ad bonū virtutis. vt ptꝫ ꝑ philoſophū in. x. ethi. ſed per peccatū nonreducitur homo in bonū virtutis. ſed in oppoſitum ergopeccatum non eſt pena peccati. ¶ Pre. peue iuſte ſunt ⁊ adeo. vt patet ꝑ Aug. in li. lxxxiij. q. peccatuꝫ autē non eſt adeo. ⁊ ē juſtum nō ergo peccatum poteſt eſſe pena peccati.Pre. de rōne pene eſt ꝙ ſit cōtra volūtatem. ſed peccatum ē a voluntate. vt ex ſupra dictis ptꝫ. ergo peccatumnon pōt eſſe pena peccati. ¶ Sed contra ē qd̓ Gregꝰ dic̄ſuper Ezec. ꝙ quedaꝫ peccata ſunt pene peccati. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ de peccato dupliciter loq̄ poſſumꝰ. ꝑ ſe .ſ. ⁊ ꝑ accidens. Per ſe quidē nullo modo peccatū p̄t eſſe pena peccati. pctm̄ enī ꝑ ſe ꝯſiderat̉ ẜm ꝙ egredit̉ a voluntate. ſicenī habet rōnem culpe. de rōne aūt pene ē ꝙ ſit contra voluntatem. vt in primo habitū eſt. Unde manifeſtū eſt ꝙpeccatū ꝑ ſe loquendo nullo modo pōt eſſe pena peccati.Per accidēs aūt peccatū pōt eſſe pena peccati tripliciter.Primo quid ē ex ꝑte cauſe que ē remotio ꝓhibētis. ſuntenī cauſe inclinantes ad peccatū paſſiones. temptatio diaboli ⁊ alia hmōi. q̄ quidē cauſe impediūt̉ ꝑ auxiſium diuine gr̄e. que ſubtrahit̉ ꝑ peccatū. vnde cū ip̄a ſubtractiogr̄e ſit quedā pena ⁊ a deo. vt ſupra dictū eſt. ſequit̉ ꝙ ꝑaccidens etiā peccatū qd̓ ex hoc ſequit̉ pena dicat̉. et hocmodo loquit̉ apl̓s Roma. primo dicēs. Propter qd̓ tradidit eos deꝰ in deſideria cordis eoꝝ. que ſunt aīe paſſiones. quia ſcꝫ deſerti hoīes ab auxilio diuine gratie vincūtur a paſſionibꝰ. ⁊ hoc mō ſemꝑ peccatū d̓r eē pena p̄cedētis peccati. Alio mō ex ꝑte ſubſtātie actus que afflictionēinducit. ſiue ſit actus īterior. vt patet ī ip̄a ita ⁊ inuidia. ſiue actus exterior. vt patꝫ cum aliquo graui labore opprimunt̉ ⁊ dāno vt expleant actū peccati. ẜm illud Sap̄. v.Laſſati ſumꝰ in via iniqͥtatis. Tertio mō ex ꝑte effectusvt ſcꝫ aliqd̓ peccatū dicat̉ pena reſpectu effectus cōſequētis. ſed his duobꝰ vltimis modis vnū peccatū nō ſolumē pena p̄cedētis peccati. ſed etiā ſui. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙhoc etiā ꝙ aliqui puniūtur a deo dū ꝑmittit eos ī aliquapeccata ꝓfluere ad bont virtutis ordinatur. qn̄qꝫ quideꝫetiam ip̄oꝝ qui peccāt cum ſcꝫ poſt peccatū humiliores ⁊cautiores reſurgūt. ſemꝑ aūt ē ad emēdationem aliorū q̄videntes aliquos ruere d̓ peccato in peccatū magis reformidant peccare. In alijs aūt duobꝰ modis manifeſtuꝫ ēꝙ pena ordinat̉ ad emēdationē. qꝛ hocip̄m ꝙ hō laborēet detrimentū patitur ī peccādo. natū ē retrahere hoīes apeccato. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit de peccato ẜmſe. ¶ Et ſimiliter dd̓m ē ad tertium.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ nullū peccatuꝫ inducat reatum eterne pene.Pena enī iuſta adequatur culpe. iuſticia enī equalitasē. vnde dicit̉ Eſa. xxvij. In menſura cōtra mēſuram cumadiecta fuerit iudicabit eam. ſꝫ peccatū eſt tꝑale. ergo nōinducit reatū pene eteīne. ¶ Pre. pene medicine quedāſunt. vt dicitur in. ij. ethi. ſed nulla medicina debet eē infinita. qꝛ ordinatur ad finem. qd̓ aūt ordinatur ad finemnon ē infinitū. vt phūs dicit ī primo politicoꝝ. ergo nll̓apena debet eē infinita. ¶ Pre. nullus ſapiēs facit aliqͥd