Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXXVI

vero tres ex ꝑte forme. Unde ad eaꝝ ſolutionē cōſiderandum eſt forma hominis eſt anima rationalis ẜm ſuāincorruptibilitatem ꝓportionata ē ſuo fini qui ē beatitudo ꝑpetua. ſed corpus hūanum qd̓ ē corruptibile ẜm ſuānaturaꝫ cōſide ratum quodāmodo ꝓportionatū ē ſue forme quodāmodo non. Duplex enī conditio pōt attendiin aliqua materia. vna .ſ. quā agens eligit. alia non ē abagente electa. ſed eſt ẜm cōditionem naturalē materie. ſicut faber ad ſaciendū cultellū eligit materiam durā ductilem que ſubtiliari poſſit vt ſit aꝑta inciſioni. ẜm hāccōditionem ferrum ē materia ꝓportionata cultello. ſꝫ hoc ferrum ſit frāgibile rubiginē cōtrahēs cōſequiturnaturali diſpoſitione ferri. nec hoc eligit artifex in ferro.ſed magis repudiaret ſi poſſet. vn̄ hec diſpoſitio materienon ē ꝓportionata intentioni artificis nec intētioni artisSimiliter corpus humanū ē materia electa a nat̉a qͣꝫtūad hoc eſt temꝑate cōplexionis. vt poſſit eſſe cōueniētiſſimum organū tactus aliaꝝ virtutum ſenſitiuarū etmotiuaꝝ. ſed ſit corruptibile hoc ē ex conditione materie. nec eſt electum a natura qͥnpotius natuta eligeret materiam incorruptibilem ſi poſſet. ſed deus cui ſubiacet oīsnatura in ipſa inſtitutione hominis ſuppleuit defectumnature. dono iuſticie originalis dedit corꝑi incorruptibilitatem quādā. vt in primo dictū eſt. ẜm hoc d̓r deusmortē non fecit. mors ē pena peccati. Un̄ ptꝫ reſponſio ad obiecta. Queſtio. LXXXVLEinde conſiderandum eſt de macula peccati. Et circa hoc q̄runtur duo. primo vtrum macula aīe ſit effectuspeccati. ſcd̓o vtꝝ remaneat ī aīa poſt actū peccati.Ad primum ſic procedit̉.Uidetur peccatū cauſet aliquā maculam in animanatura enī ſuꝑior non pōt inquinari ex contactu naturein ferioris. vnde radius ſolaris inquinatur tactū corporum fetidoꝝ. vt Aug. dicit in libro contra quinqꝫ hereſes. ſed aīa humana eſt multo ſuꝑioris nature qͣꝫ resmutabiles ad quas peccādo cōuertitur. ergo ex eis maculam non cōtrahit peccādo Pre. peccatū eſt principaliter in volūtate. vt ſupra dictum ē. volūtas autem ē in ratione. vt dicit̉ in. iij. de aīa. ſed ratio ſiue intellectus nonmaculatur ex cōſideratiōe quarūcūqꝫ rerū. ſed magisficit̉. ergo nec volūtas ex peccato maculat̉. Pre. ſi peccatū maculā cauſat. aut macula illa eſt aliquid poſitiue.aut ē priuatio pura. ſi ſit aliquid poſitiue. non pōt niſidiſpoſitio vel habitus. nihil enī aliud videt̉ ex actu cauſari diſpoſitio aūt habitus ē. cōtingit enī remota diſpoſitione vel habitu adhuc remanere maculā. vt patꝫ ī eopeccauit mortaliter ꝓdigalitate. poſtea trāſmutat̉ mortalit̓ peccādo in habitū vitij oppoſiti. macula ponitaliquid poſitiue in aīa. Similiter etiā nec eſt priuatio pura. qꝛ omnia peccata eueniunt ex parte auerſionis priuationis gratie. ſeq̄retur ergo oīuꝫ pctōꝝ eſſet vna macula. ergo macula eſt effectus peccati. Sed cōtra ēqd̓ d̓r Ecc̄. xlvij. Salomoni. dediſti maculā in gloria tua Ephe. v. Ut exhiberet ſibi glorioſam eccleſiam habentē maculā aut rugam. vtrobiqꝫ loquitur de macula peccati. ergo macula ē effectus peccati. Rn̄. dd̓mmacula ꝓprie d̓r in corꝑalibus qn̄ aliqd̓ corpus nitidumꝑdit ſuū nitorē ex cōtactu alterius corporis. ſicut veſtis auꝝ argentū aūt aliud hmōi. In rebus aūt ſpiritua-

libus ad ſil̓itudinem huius oportet maculam dici habetautē aīa hominis duplicem nitorē. vnū quidem ex refulgētia luminis vel naturalis rōnis quā dirigitur ī ſuisactibus. alium vero ex refulgētia diuini luminis. ſcꝫ ſapientieˡ gratie. quam etiaꝫ homo ꝑficitur ad bene decēter agendum. eſt autē quaſi quidā aīe tactus qn̄ inheret aliquibus rebus amorē. aūt peccat adheret rebꝰaliquibus cōtra lumē rōnis diuine legis. vt ex ſupra dictis patet vn̄ ip̄m detrimentū nitoris ex tali cōtactu ꝓueniens macula aīe metaphorice vocat̉. Ad. j. ergo dd̓m aīa inquinatur exrebus inferioribus virtute earūquaſi agentibus eis in aīaꝫ. ſed magis ecōuerſo aīa ſuaactione ſe inquinat inordinate eis inherendo ꝯtra lumērōnis diuine legis. Ad. ij. dd̓m actio ītellectusficitur ẜm res intelligibiles ſunt in intellectu modūip̄ius intellectus. et ideo ītellectus ex eis inficitur. ſꝫmagis ꝑficitur. ſed actus voluntatis cōſiſtit in motu adip̄as res. ita amor cōglutinat aīam rei amate. ex hocaīa maculatur qn̄ inordinate inheret. ẜm illud Oſee. ix.Facti ſunt abominabiles ſicut ea que dilexerūt. Ad. iijdd̓m macula eſt aliquid poſitiue in aīa. nec ſignificat priuationē ſolā. ſed ſignificat priuationē quandā nitoris anime in ordine ad ſuā cauſam eſt peccatū. ideodiuerſa peccata diuerſas maculas inducūt. ē ſimile devmbra eſt priuatio luminis ex obiecto alicuius corꝑis ẜm diuerſitatē corpoꝝ obiectorum diuerſificāt̉ vmbreAd ſecunduꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ macula non manet in aīa poſt actum peccati.nihil enī manet in anima poſt actum niſi habitus vel diſpoſitio. ſed macula non ē habitus vel diſpoſitio vt ſuprahabitū ē. ergo macula manet in aīa poſt actū peccati.¶Pre. hoc modo ſe habet macula ad peccatū ſicut vmibra ad corpus. vt ſupra dictū eſt. ſed trāſeunte corꝑe nonmanet vmbra. ergo trāſeūte actu peccati non manet macula. Pre. oīs effectus dependet ex ſua cauſa. cauſa autem macule ē actus peccati. ergo remoto actu peccatiremanet macula ī aīa. Sed cōtra ē qd̓ d̓r Ioſue. xxij.An paꝝ eſt vobis qꝛ peccaſtis in beelphegor vſqꝫ inſentem diem macula huius ſceleris in vobis permanet. Rn̄. dd̓m macula peccati remanet in aīa etiā trāſeunte actu peccati. cuius ratio ē. qꝛ macula ſicut dictū eſtimportat quendā defectū nitoris ꝓpter receſſum a lumīeratiōis vel diuine legis. ideo qͣꝫdiu homo manet extrahmōi lumē manet ī eo macula peccati. ſꝫ poſtqͣꝫ redit adlumē rationis ad lumen diuinū qd̓ fit gratiā tūc macula ceſſat. lꝫ autem ceſſet actus peccati quo homo diſceſſit a lumine rationis vel legis diuine. tn̄ ſtatim homoad illud redit in quo fuerat. ſꝫ requiritur aliquis motusvoluntatis cōtrarius primo motui. ſicut ſi aliquis ſit diſtans alicui aliquē motur non ſtatim ceſſante motu fitei ꝓpinquus. ſed oportet appropinquet rediens motum cōtrarium. Ad.. ergo dd̓m poſt actum peccatinihil poſitiue remanet in aīa niſi diſpoſitio vel habitus.remanet tamē aliquid priuatiue .ſ. priuatio cōiunctionisad diuinū lumen Ad. ij. dd̓m tranſeunte obſtaculocorꝑis remanet corpus diaphonū in equali ꝓpinquitate habitudine ad corpus illuminās. et ideo ſtatim vmbratrā ſit. ſed remoto actu peccati remanet aīa in eadē habitudine ad deum. vn̄ ē ſimilis ratio. Ad. iij. dd̓m actus peccati facit diſtantiā a deo. quā quidē diſtantiaſequit̉ defectus nitoris hoc ſicut motus localis facit

Q