QueſtioLXXXV
onem. ⁊ nō ẜm eandeꝫ qͣntitatem. poterit ī infinitū ſubtrahi. puta ſi qͣntitas diuidat̉ in duas ꝑtes. ⁊ a dimidioſubtrahat̉ dimidiū. ita poterit in infinitū ꝓcedi. ita tn̄ ꝙſemꝑ qd̓ poſteriꝰ ſubtrahit̉ erit minus eo qd̓ priꝰ ſubtrahebat̉. Sed hoc ī ꝓpoſito. nō habet locū nō enī ſequenspeccatū minꝰ diminuit bonū nature qͣꝫ p̄cedens. ſed fortemagis ſi ſit grauiꝰ. Et ideo aliter ē dicendū ꝙ p̄dicta īclinatio ītelligit̉ vt media inter duo. fundat̉ enī ſicut ī radice in natura rationali. ⁊ tēdit ī bonū virtutis ſicut ī terminum ⁊ finē. Dupliciter igit̉ pōt ītelligi eius diminutio.vno modo ex ꝑte radicis. alio mō ex ꝑte termini. primoquidē modo nō diminuit̉ ꝑ peccatū. eo ꝙ peccatū nō diminuit ip̄am naturam. vt ſupra dictū eſt. ſꝫ diminuiturſcd̓o modo inqͣꝫtum ſcꝫ ponit̉ impedimentū ꝑtingēdi adterminū. Si autē primo modo diminueret̉ oporteret ꝙqn̄qꝫ totaliter ꝯſumeret̉ natura rōnali totaliter ꝯſumptaſed qꝛ diminuit̉ ex ꝑte impedimēti qd̓ apponitur ne ꝑtingat ad terminū. manifeſtū eſt ꝙ diminui quidē pōt ī infinitū. qꝛ ī infinitū pn̄t impedimēta apponi ẜm ꝙ homopōt in infinitū addere peccatū peccato. nō tn̄ pōt totaliterꝯſumi. qꝛ ſemꝑ manet radix talis inclinationis. ſicut ptꝫde diaphons corꝑe. qd̓ quidē hꝫ inclinationē ad ſuſceptionē lucis ex hoc ip̄o ꝙ ē diaphonū. diminuit̉ aūt hec inclinatio vel habilitas ex ꝑte nebulaꝝ ſuꝑuenientiū cū tamēſemꝑ maneat ī radice nature. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ obiectio illa ꝓcedit qn̄ fit diminutio ꝑ ſubtractioneꝫ. hic aūtſit diminutio ꝑ appoſitionem impedimēti. qd̓ neqꝫ tollitneqꝫ diminuit radicē inclinatiōis. vt dictū eſt. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ inclinatio naturalis ē qͥd ē tota vniformis. ſed tn̄habet reſpectū ⁊ ad principiū ⁊ ad terminū. ẜm quam diuerſitatē quodāmodo diminuit̉. ¶Ad. iij. dd̓m ꝙ etiaꝫin dānatis manet naturalis inclinatio ad virtutē. alioqͥnnon eſſet in eis remorſus ꝯſciētie. ſꝫ ꝙ nō reducat̉ ī actuꝫcōtingit. qꝛ deeſt gratia ẜm diuinā iuſticiā. ſicut etiā in ceco remanet̉ aptitudo ad videndū in ip̄a radice nature inqͣꝫtum ē animal naturaliter habens viſum. ſꝫ non reducitur in actū. qꝛ deeſt cauſa que reducere poſſit formādo origanum qd̓ requiritur ad videndum.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ incōueni ēter ponātur vulnera nature eſſe expeccato ꝯſequentia .ſ. infirmitas. ignorātia. malicia. ⁊ cōcupiſcētia. nō enī idem ē effectꝰ ⁊ cauſa eiuſdē. ſꝫ iſta ponunt̉ cauſe peccatoꝝ vt ex ſupra dictis ptꝫ. ergo nō debētponi īter effectus peccati ¶ Pre. Malicia noīat qd̓dampeccatū. nō ergo debet poni iter effectꝰ peccati. ¶ Pre. cōcupiſcētia ē quoddā naturale. cū ſit actus virtutis ꝯcupiſcibilis. ſꝫ illud qd̓ ē naturale nō debet poni vulnꝰ nature. ergo ꝯcupiſcētia non deber poni vulnꝰ nature. ¶ Pre.dictū ē ꝙ idē eſt peccare ex infirmitate ⁊ ex paſſione. ſꝫ cōcupiſcētia paſſio q̄dam ē. ergo nō debet ꝯtra infirmitateꝫdiuidi. ¶ Pre. Augꝰ in libro de natura ⁊ gr̄a ponit duopenalia aīe peccāti .ſ. ignorantiā ⁊ difficultatē. ex quibusoritur error ⁊ cruciatꝰ. q̄ quidē qͣttuor nō ꝯcordant iſtisqͣttuor. ergo videt̉ ꝙ alteꝝ eoꝝ inſufficiēter ponat̉ ¶ Inꝯtrarium aūt ē auctoritas Bede. ¶ Rn̄. Dicendū ꝙ ꝑiuſticiā originalē ꝑfecte ratio cōtinebat in feriores aīe vires. ⁊ ip̄a ratio a deo ꝑficiebatur ei ſubiecta. hec aūt originalis iuſticia ſubtracta ē ꝑ peccatuꝫ primi parentis ſicutiam dictū ē. ⁊ ideo oēs vires aīe remanent quodāmododeſtitute ꝓprio ordine qͦ naturalit̓ ordināt̉ ad virtutē. ⁊ ipſa deſtitutio vulneratio d̓r nature. Sūt āt qͣttuor potētie
aīe q̄ poſſunt eē ſubiecta virtutū. vt ſupͣ dictū ē .ſ. rō in qͣē prudētia. volūtas ī qͣ ē iuſticia iraſcibilis ī qͣ ē fortitudo. ꝯcupiſcibil̓ in qͣ ē tꝑantia. Inqͣꝫtū ergo rō deſtituiturſuo ordīe ad verū ē vulnꝰ ignorātie. Inqͣꝫtū vero voluntas deſtituit̉ ordīe ad bonū ē vulnꝰ malicie. Inqͣꝫtū veroiraſcibil̓ deſtituit̉ ſuo ordīe ad arduū ē vulnꝰ īfirmitatisInqͣꝫtū vero ꝯcupīa deſtituit̉ ordine ad delectabile moderatū rōne ē vulnꝰ ꝯcupīe. Sic igit̉ qͣttuor iſta ſūt vulnera inflicta toti hūane nature ex pctō p̄mi ꝑentis. Sed qꝛīclinatio ad bonū virtutis ī vnoqͦqꝫ diminuit̉ ꝑ peccatuꝫactuale. vt ex dictis ptꝫ. etiā iſta ſūt quattuor vulnera exalijs pctīs ꝯſequētia īqͣꝫtū .ſ. ꝑ pctm̄ et rō hebetat̉ p̄cipueī agēdis. ⁊ volūtas indurat̉ ad bonū. et maior difficultasbn̄ agēdi accreſcit. ⁊ ꝯcupīa magis exardeſcit Ad. jͣ. ergodd̓m ꝙ nihil ꝓhibet id qd̓ ē effectꝰ vniꝰ peccati eē alteriꝰpeccati cauſā. ex hoc enī ꝙ aīa deordinat̉ ꝑ pctm̄ p̄cedensfaciliꝰ īclinat̉ ad peccādū ¶Ad. ij. dd̓m ꝙ malicia non ſumit̉ hic ꝓ pctō. ſꝫ ꝓ qͣdā ꝓnitate volūtatis ad malū. ẜmꝙ d̓r Gen̄. vj. Proni ſunt ſenſus hoīs ad malū ab adoleſcētia ſua. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſic̄ ſu p̄ dictū ē. ꝯcupīa ī tātūē naturalis hoī inqͣꝫtuꝫ ſubdit̉ rōni. ꝙ aūt excedat limitesrōnis hoc ē hoī ꝯtra naturā ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ īfirmitascōiter p̄t dici oīs paſſio inqͣꝫtū debilitat robur aīe ⁊ impedit rōneꝫ. ſꝫ Beda accepit ī firmitatē ſtricte ẜm ꝙ opponitur fortitudini q̄ ꝑtinet ad iraſcibilē ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ diſficultas q̄ ponit̉ ab Aug. īcludit iſta tria q̄ ꝑtinēt ad appetitiuas potētias .ſ. maliciā infirmitatē et ꝯcupīaꝫ. Ex hisenī tribꝰ ꝯtingit ꝙ aliqͥs nō facile tēdit ī bonū. error autē⁊ dolor ſunt vulnera ꝯtinentia. ex hoc enī aliquis dolet ꝙinfirmatur circa ea que cōcupiſcit.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ p̄uatio modi ſpēi ⁊ ordīs nō ſit effectꝰ pctī. dic̄enī Augꝰ ī li. d̓ nat̉a boni ꝙ vbi hec tria magna ſunt magnū bonū ē. vbi ꝑua ꝑuū nullū. vbi nll̓a. ſꝫ pctm̄ n̄ ānullatmodū nature. ergo nō p̄uat modū ſpēꝫ ⁊ ordinē ¶ Pre.nihil ē cā ſuijpſiꝰ. ſꝫ pctm̄ ē priuatio modi ſpēi ⁊ ordīs. vtAugꝰ dic̄ ī li. de nat̄a boni. ergo priuatio modi ſpēi ⁊ ordinis nō ē effectꝰ pctī. ¶ Pre. diuerſa pctā diuerſos hn̄t eſfectus. ſꝫ modus ſpēs ⁊ ordo cū ſint q̄dā diuerſa. diuerſas priuatiōes hr̄e vidēt̉: ergo ꝑ diuerſa pctā p̄uāt̉. nō ergo eſt effectus cuiuſlibet pctī pͥuatio modi ſpei ⁊ ordinis¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ pctm̄ ē ī aīa ſic̄ infirmitas ī corꝑe. ẜm illd̓pͣs. Miſerere mei dn̄e qm̄ infirmꝰ ſū. ſꝫ īfirmitas priuatmodū ſpēm ⁊ ordinē ip̄iꝰ corꝑis. ergo pctm̄ p̄uat modūſpēꝫ ⁊ ordinē aīe ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſic̄ in primo dictū ē. modus ſpēs ⁊ ordo ꝯſequūtur vnumqd̓qꝫ bonum creatuminqͣꝫtū hmōi. ⁊ etiā vnū qd̓qꝫ ens. oē enī eſſe ⁊ bonū ꝯſiderat̉ ꝑ aliquā formā ẜm quā ſumit̉ ſpēs. forma aūt vniuſcuiuſqꝫ rei qͣliſcūqꝫ ſit ſiue ſubſtātialis ſiue accidētalis ēẜm aliquā mēſuraꝫ. vn̄ ⁊ ī. viij. metaphiſice d̓r ꝙ formereꝝ ſūt ſic̄ numeri. ⁊ ex hoc hꝫ modū quēdā qͦ mēſurā reſpicit. ex forma vero ſua vnūqd̓qꝫ ordinat̉ ad aliud. Sicigit̉ ẜm diuerſos gradꝰ bonoꝝ ſunt diuerſi gradus modiſpēi ⁊ ordīs. Eſt ergo qḋdā bonū ꝑtinēs ad ip̄aꝫ ſubſtantiā nature qd̓ hꝫ ſuū modū ſpēm ⁊ ordinē. ⁊ illud nec priuat̉ nec diminuit̉ ꝑ pctm̄. Eſt etiā qḋdā bonū naturalisīclinatiōis. ⁊ hͦ etiā hꝫ ſuū modū ſpēꝫ ⁊ ordinē. ⁊ hͦ diminuit̉ ꝑ pctm̄ vt dictū ē. ſꝫ nō totali t̓ tollit̉. Et ē etiā qd̓dābonū virtutis ⁊ gr̄e. qd̓ etiā hꝫ ſuū modū ſpēꝫ ⁊ ordineꝫ.⁊ hoc totalit̓ tollitur ꝑ pctm̄ mortale. Eſt etiā qd̓dam bonum qd̓ eſt ip̄e actus ordinatus. qd̓ etiā hꝫ ſuum modū