Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXXV

virtutes cauſant̉ ordinē appetitus ad rōneꝫ vel etiāad bonum incōmutabile. quod eſt deus. vitia autem oriuntur ex appetitu boni cōmutabilis. vnde non oportetprincipalia vitia opponantur principalibus virtutibus Ad. ij. dd̓m timor ſpes ſunt paſſiōes iraſcibilis. omnes autem paſſiones iraſcibilis oriuntur ex paſſionibusconcupiſcibilis. que etiam omnes ordinātur quodāmodo ad delectationem triſticiam. ideo delectatio triſticia principaliter connumerantur in peccatis capitalibustanqͣꝫ principaliſſime paſſiones. vt ſupra habitum eſt. Ad. iij. dd̓m ira lꝫ ſit principalis paſſio. qꝛ tn̄ hꝫſpecialē rōnē appetit iui motꝰ. ꝓut aliqͥs impugnat bonūalteriꝰ ſub rōne honeſti .i. iuſti vindicatiui. ideo diſtīguitur ab alijs capitalibus vitijs. Ad. iiij. dd̓m ſuꝑbiad̓r eſſe initiū oīs peccati ẜm rōneꝫ finis vt dictū ē. et ẜmeādē rōneꝫ accipitur principalitas vitioꝝ capitalium. etideo ſuꝑbia qͣſi vniuerſale vitiū ꝯnumerat̉ alijs. ſedmagis ponit̉ velut regina q̄dam oīuꝫ vitioꝝ. ſicut Gregꝰdicit auaricia aūt d̓r radix ẜm aliā rōneꝫ. ſicut ſup̄ dictūeſt. ¶Ad. v. dd̓m iſta vitia dicūt̉ capitalia. qꝛ ex eis vtfrequētiꝰ alia oriūtur. vn̄ nihil ꝓhibet aliqͣ pctā īterdū exalijs cauſis oriri. Pōt tn̄ dici oīa pctā ex ignorātiaꝓueniūt pn̄t reduci ad accidiā. ad qua ꝑtinet negligentia aliqͥs recuſat bona ſpūalia acqͥrere ꝓpter laborē. ignorātia enī pōt eſſe cauſa peccati ex negligētia ꝓuenit vt ſupra dictū ē. aūt aliqͥs cōmittat aliqd̓ peccatū ex bona ītētiōe videt̉ ad ignorātiā ꝑtinere. inqͣꝫtū ſcꝫ ignoratſūt faciēda mala vt veniāt bona Quēſtio LXXXVEinde conſideran ē de effectibꝰ peccati. Et primo qͦdē de corruptiōe boni nature. ſcd̓o malicia aīe. tertiode reatu pene. Circa primū q̄runt̉ ſex. primo vtꝝ bonumnature diminuat̉ peccatū. ſcd̓o vtꝝ totaliter tolli poſſit.tertio de qͣttuor vulneribꝰ Beda ponit qͥbꝰ natura humana vulnerata ē ꝓpt̉ pctm̄. qͣrto vtꝝ p̄uatio modi ſpēiordīs ſit effectꝰ pctī. quinto vtꝝ mors alij defectꝰ corꝑales ſint effectus pctī. ſexto vtꝝ ſint aliqͦ hoī naturalesAd primum ſic procedit̉.Uidet̉ pctm̄ diminuat bonū nat̉e. pctm̄ enī hoīsē grauiꝰ pctm̄ demōis. ſꝫ bona nat̉alia ī demonibꝰ manēt ītegra poſt pctm̄. vt Diony. dic̄. iiij. ca. de diui. no. ergo peccatū etiā bonū nat̉e hūane diminuit Pre. trāſmutato poſteriori trāſmutat̉ priꝰ manet enī ſubſtātia eadētrāſmutatis accidētibꝰ. ſꝫ nat̉a p̄exiſtit actiōi volūtarie. ergo facta deordinatiōe circa actionē volūtariaꝫ pctm̄trāſmutat̉ ꝓpt̓ hoc nat̉a ita bonū nature diminuatur. Pre pctm̄ ē actꝰ qͥdā. diminutio aūt ē paſſio. nullū aūtagēs ex ip̄o agit patit̉. p̄t āt ꝯtīgere ī vnū agit abalio patiat̉. ergo ille peccat pctm̄ diminuit bonū ſuenature Pre. nullū accidēs agit ī ſuū ſubiectū. qꝛ qḋ patitur ē potētia ens. qd̓ aūt ſubijcit̉ accidenti ē actu ensẜm accidēs illud. ſꝫ pctm̄ ē ī bono nat̉e ſic̄ accidēs ī ſubiecto. ergo pctm̄ diminuit bonū nat̉e. diminuere enī qd̓ agere ē Sꝫ ꝯtra ē ſic̄ d̓r Luce. x. Homo deſcēdēsa hierl̓m ī hiericho. i. ī defectū pctī expoliat̉ gratuitꝭ vulnerat̉ ī naturalibꝰ. vt Beda exponit. ergo pctm̄ diminuitbonū nature Rn̄. dd̓m bonū nature hūane p̄t tripliciter dici. Primo ip̄a principia nat̉e ex qͥbꝰ ip̄a nat̉a ꝯſtituit̉ ꝓprietateſ ex his cauſate ſic̄ potētie aīe alia hmōiScd̓o qꝛ a nat̉a hꝫ inclinationē ad virtutē. vt ſupͣ ha

bitū ē ip̄a īclinatio ad virtutē ē qd̓daꝫ bonū nat̉e. Tertio p̄t dici bonū nat̉e donū originalis iuſticie. qd̓ fuit inpͥmo hoīe collatū toti hūane nat̄e. Primū igit̉ bonū nature nec tollit̉ nec diminuit̉ pctm̄. Tertiū vero bonuꝫnat̉e totalit̓ ē ablatū pctm̄ primi ꝑentis. Sꝫ mediumbonū nat̉e .ſ. ip̄a nat̉alis īclinatio ad virtutē diminuit̉pctm̄. actꝰ enī hūanos fit q̄dā īclinatio ad ſil̓es actus. vtſupͣ habitū ē oportet aūt ex hoc aliquid inclinat̉ advnū ꝯtrarioꝝ. diminuat̉ inclinatio eius ad aliud. vn̄ cuꝫpctm̄ ſit ꝯtrariū. virtuti. ex hocip̄o peccat diminuit̉bonū nat̉e. qd̓ ē īclinatio ad virtutē Ad. j. ergo dd̓mDiony. loquit̉ de bono primo nat̉e. qd̓ ē eſſe viuere intelligere. vt ptꝫ eius verba intuēti. Ad. ij. dd̓m nat̉a ſi ſit prior qͣꝫ volūtaria actio. tn̄ hꝫ īclinationē ad quā volūtariā actionē. vn̄ ip̄a nat̉a ẜm ſe variat̉ ꝓpt̓ variationē volūtarie actiōis. ſꝫ ipſa inclinatio variat̉ ex illaꝑte ordinat̉ ad deū. Ad. iij. dd̓m actio voluntariaꝓcedit ex diuerſis potētijs. qͦꝝ vna ē actiua. alia paſſiua. ex hoc ꝯtingit actiōes voluntarias cauſat̉ aliqͥdvel aufert̉ ab hoīe ſic agēte. vt ſupͣ dictū ē. de generatione habituū ageret̉. Ad. iiij. dd̓m accidens agiteffectiue ī ſubiectū. agit tn̄ formalit̓ ī ip̄m eo loquendi d̓r albedo facit albū. ſic nihil ꝓhibet pctm̄ diminuat bonū nat̉e. eo tn̄ ē ip̄a diminutio boni nat̉einqͣꝫtū ꝑtinet ad inordinationē actus. ſꝫ qͣꝫtū ad inordinationē agētis oportet dicere talis inordinatio cauſat̉hoc ī actibꝰ aīe aliqͥd ē actiuū aliqͥd ē paſſiuū. ſic̄ ſenſibile mouet appetitū ſenſitiuū. appetitus ſenſitiuus inclinat rōneꝫ volūtatē. vt ſu dictū ē. ex hoc cauſat̉ inordinatio. qͥdē ita accidens agat in ꝓpriū ſubiectū. ſꝫẜm obiectū agit in potentiā. vna potentia agit in aliā deordinat ipſam.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidet̉ totū bonū nat̉e poſſit pctm̄ auferri. bonuꝫ enīnat̉ e hūane finitū ē. ip̄a nat̉a hūana ſit finita. ſꝫ qd̓libet finituꝫ totalit̓ ꝯſumit̉ facta ꝯtinua ab latiōe. ergobonuꝫ nat̉e ꝯtinue pctm̄ diminui poſſit. videt̉ poſſitqn̄qꝫ totalit̓ ꝯſumi Pre. eoꝝ ſūt vnius nat̉e ſil̓is ēde toto de ꝑtibꝰ. ſic̄ ptꝫ ī aere in aqͣ in carne. et ī oībꝰcorꝑibꝰ ſil̓ium ꝑtiū. ſꝫ bonū nat̉e ē totalit̓ vniforme. cumigit̉ ꝑs eius poſſit auferri pctm̄. totū etiā pctm̄ auferri poſſe videt̉. Pre. bonū nature qd̓ pctm̄ minuitur ēhabilitas ad virtutē. ſꝫ ī qͥbuſdā ꝓpt̓ pctm̄ habilitas p̄dicta totalit̉ tollit̉. vt ptꝫ ī danatis reꝑari ad virtutē nonpn̄t. ſic̄ nec cecus ad viſū. pctm̄ p̄t totalit̉ tollere bonuꝫnat̉e. Sꝫ ꝯtra ē qd̓ Aug. dicit ī Ench. maluꝫ eſtniſi in bono. ſꝫ malū culpe p̄t eſſe in bono virtutis velgr̄e. qꝛ ē ei ꝯtrariū. oꝑtet ſit in bono nature. totaliter tollit ip̄m. Rn̄. dd̓m ſic̄ dictū eſt. bonū nat̉e qd̓ꝑpeccatū diminuit̉ ē nat̉alis īclinatio ad virtutē. qͥdēꝯuenit hoī ex hocip̄o rōnalis ē. ex hoc enī hꝫ ẜm rationē oꝑet̉. qd̓ ē agere ẜm virtutē. pctm̄ aūt p̄t totaliſab hoīe tolli ſit rōnalis. qꝛ iam eēt capax peccati. vn̄ ē poſſibile p̄dictū nat̉e bonū totalit̓ tollat̉. aūt īueniat̉ hmōi bonū ꝯtinue diminui pctm̄. qͥdaꝫ ad huiꝰmanifeſtationē vſi ſūt quodā exēplo ī īuenit̉ aliqd̓ fini in infinitū diminui tn̄ nunqͣꝫ totaliter ꝯſumi. dicit enīphūs in. iij. phiſicoꝝ ſi ab aliqͣ magnitudine finitatinue auferat̉ aliquid ẜm eandē qͣntitatē. totaliter tādeꝫcōſumet̉. puta ſi a qͣcūqꝫ qͣntitate finita ſemꝑ ſubtraxeromenſurā palmi. Si vero fiat ſubtractio ẜm eandē ꝓporti