Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXXIIII

ponit̉ initiū oīs peccati. Sꝫ ex ꝑte executiōis ē primumid quod p̄bet opportunitatē ad implēdi omnia deſideriapeccati qd̓ babet rōnem radicis. ſcꝫ diuitie. ideo ex hacꝑte auaricia ponit̉ radixⁱ oīuꝫ maloꝝ vt dictū eſt. Ethoc ptꝫ rn̄ſio ad primū. Ad. ij. dd̓m apoſtatare a deod̓r initiū ſuꝑbie ex ꝑte auerſiōis ex hoc enī nonvult ſubdi deo. ſeqͥt̉ īordinate velit ꝓpriā excellētiā ī rebus tꝑalibꝰ. ſic apoſtaſia a deo ſumit̉ ibi qͣſi ſpecialepctm̄. ſꝫ magis vt q̄dā ꝯditio general̓ oīs pctī. ē auerſioab īcōmutabili bono. Uel p̄t dici apoſtatare a deo d̓r initiū ſuꝑbie. qꝛ eſt prima ſuꝑbie ſpēs. ad ſuꝑbiā enīꝑtinet cuiqꝫ ſuperiori nolle ſubijci. p̄cipue noſle ſubdideo ex ꝯtingit ſupͣ ſeip̄m indebite extollat̉ qͣꝫtumad a ias ſuꝑbie ſpēs. Ad. iij. dd̓m in hoc ſe amat ſui excellētiā vult. idē enī ē ſe amare qd̓ ſibi velle bonūvn̄ ad idē ꝑtinet ponat̉ initiū omnis peccati ſuperbiavel amor ꝓprius.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidet̉ p̄ter ſuꝑbiā auariciā ſint q̄dā alia peccataſpecialia dicātur capitalia. ita enim ſe videt̉ hr̄e caputad aīalia ſic̄ radix ad plātas vt d̓r in. ij. de aīa. radicesſunt ori ſil̓es ſi igit̉ cupiditas d̓r radix oīuꝫ maloꝝ. videt̉ ip̄a ſola debeat dici vitiū capitale nullū aliud pctm̄.Pre. caput hꝫ q̄ndā ordine ad alia mēbra inqͣꝫtum acapite ī oīa mēbra diffundit̉ quodāmodo ſenſus et motꝰſꝫ pctm̄ d̓r priuationē ordinis. ergo pctm̄ non hꝫ rōnemcapitis. ita debent poni aliqͣ capitalia pctā. Pre.capitalia crimina dicūt̉ capite plectūt̉. ſed tali pena puniunt̉ q̄dā pctā in ſingulis generibꝰ. ergo vitia capitalia ſūt aliqͣ determīata ẜm ſpeciē Sed ꝯtra ē Greg.xxxi. moral̓. e numerat q̄dā ſpecialia vitia dicit eſſe capitalia. Rn̄. dd̓m capitale d̓r a capite. caput aūt ꝓprieqͥdē ē qd̓dā mēbꝝ aīalis. qd̓ ē principiū directiuū totiꝰaīalis. vn̄ metaphorice omne principium caput vocat̉.etiā hoīes alios dirigūt gubernāt capita alioꝝ dicunt̉. Dicit̉ ergo vitiū capitale vno a capite ꝓprie dicto. ẜm hoc peccatū capitale d̓r peccatū qd̓ capitis penapunit̉. ſꝫ ſic nūc ītēdimus de capitalibꝰ pctīs. ſꝫ ẜmalio d̓r pctm̄ capitale ꝓut metaphorice ſignificat pͥncipiū vel directiuū alioꝝ. Et ſic d̓r vitiū capitale ex aliavitia oriunt̉. p̄cipue ẜm originē cauſe finalis ē formal̓origo. vt ſupͣ dictū ē. ideo vitiū capitale ſolū ē principiū alioꝝ. ſꝫ etiā ē directiuū quodāmodo ducriuū alio. Semꝑ enī ars vel habitꝰ ad quē ꝑtinet finis principatur īperat circa ea ſūt ad finē. vn̄ Grego. xxxi. moral̓.hmōi vitia capitalia ducibꝰ exercitiuū cōꝑat. Ad. j. ergo dd̓m capitale d̓r denoīatiue a capite. qd̓ qͦdem eſtquādā deriuationē vel ꝑticipationē capitis ſicut hn̄s aliquā ꝓprietatē capitis ſicut ſimplicit̓ caput. Et ideocapitalia vitia dicūt̉ ſolū illa hn̄t rōneꝫ prime originis. ſic̄ auaricia d̓r radix. ſuꝑbia d̓r initiū. ſꝫ etiā illa hn̄t rōnem originis ꝓpinque reſpectu plurium pctōꝫ Ad. ij. dd̓m peccatū caret ordine ex ꝑte auerſiōis. exhac enī parte hꝫ rōnem mali. malū aūt ẜm Aug. in librode nar̉a boni ē priuatio modi ſpeciei ordinis. ſꝫ ex ꝑteuerſionis reſpicit qḋdā bonū. ideo ex hac ꝑte d̓r hr̄e ordinē. Ad. iij. dd̓m illa ꝓcedit de capitali peccatoẜm d̓r a reatu pene. ſic aūt hic non loquimur.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ſit dicēdū ſeptē eſſe vitia capitaliꝰ. ſunt in

anis gl̓ia. īuidia. ira auaricia. triſticia. gula. luxuria. peccata enī virtutibꝰ opponunt̉. virtutes aūt principales ſuntqͣttuor. vt ſu dictū ē. ergo vitia prīcipalia ſiue capitalia ſunt niſi qͣttuor Pre. paſſiōes aīe ſūt q̄dā cauſepctī vt ſupra dictū ē. ſꝫ paſſiōes aīe principales ſunti qͣttuor. de qͣꝝ duabus nll̓a fit motio inter p̄dicta pctā. ſuꝑrade ſpe timore. numerant̉ aūt aliqͣ vitia ad ꝑtinet delectatio triſticia. delectatio ꝑtinet ad gula luxuriam.triſticia vero ad accidiā inuidiā. ergo īconueniēter enumerāt̉ principalia pctā Pre. ira ē principalis paſſio ergo debuit poni inter principalia vitia Pre. ſicutcupiditas ſiue auaricia ē radix pctī. ita ſuꝑbia ē pctī initiū vt ſupra dictū ē. ſꝫ auaricia ponit̉ vnū de ſeptē vitijscapitalibus. ergo ſuꝑbia īter vitia capitalia enumerandaeēt. Pre. q̄dā pctā cōmittūt̉ ex nll̓o hoꝝ cauſari pn̄t.ſicut aliqͥs errat ex ignorātia. vel aliquis ex aliqͣ bona ītentiōe cōmittit aliqd̓ peccatū. puta aliqͥs furat̉ vtdet elemoſynā. ergo inſufficiēter capitalia vitia enumerātur. Sed ī ꝯtrariū ē aucͣtas Gregorij ſic enumerātisxxxi. moral̓. Rn̄. dd̓m ſicut dictū eſt. vitia capitaliadicūt̉ ex qͥbus alia oriunt̉. p̄cipue ẜm rōneꝫ cauſe finalis.Huius aūt origo p̄t attendi dupliciter. Uno quidēẜm ꝯditionē peccātis. qui ſic diſpoſitus ē vt maxime afficiatur ad vnū finē ex vt plurimū ī alia pctā ꝓcedat. ſediſte modus originis ſub arte cadere p̄t. eo infiniteſunt ꝑticulares hoīuꝫ diſpoſitiōes. Alio ẜm nat̉alemhabitudinē ip̄oꝝ finiū ad inuicē. ẜm hoc vt ī pluribusvnū vitiū ex alio orit̉. vn̄ iſte modus originis ſub arte cadere p̄t. Scd̓m hoc ergo illa vitia capitalia dicunt̉. quoꝫfines hn̄t qͣſdā primarias rōnes mouēdi appetitū. ẜmhaꝝ rōnuꝫ diſtinctionē diſtinguunt̉ capitalia vitia. Mouet aūt aliquid appetitū duplicit̓. Uno directe ſe. hoc bonū mouet apperitū ad ꝓſequēdū. malū autēẜm eādē rōnem ad fugiēdū. Alio indirecte quaſialiud. ſicut aliquis aliqd̓ malū ꝓſequit̉ ꝓpt̓ aliqd̓ bonumadiūctū. vel aliqd̓ bonū fugit ꝓpt̓ aliqd̓ malū adiūctum.Bonū aūt hoīs ē triplex. ē enī primo qḋdā bonū aīe. qd̓ſcꝫ ex ſola app̄henſiōe rōnem appetibilitatis hꝫ. ſic̄ exceſtētia laudis vel honoris. hoc bonū inordinate ꝓſequiturinanis gl̓ia. Aliud ē bonū corꝑis. hoc vel ꝑtinet ad ꝯſeruatione indiuidui. ſic̄ cibus potꝰ. hoc bonū inordrateꝓſequit̉ gula. aut ad ꝯſeruationē ſpēi. ſic̄ cōitus. ad hocordinat̉ luxuria. Tertiū bonum ē exterius .ſ. diuitie. adhoc ordinat̉ auaricia. Et eadem quattuor vitia inordinate fugiūt quattuor mala ꝯtraria. Uel aliter. bonū p̄cipuemouet appetitū ex hoc ꝑticipat aliquid de ꝓprietate felicitatis quam naturaliter oēs appetunt. De cuius rōneeſt primo q̄dā ꝑfectio. felicitas ē ꝑfectum bonum. adqd̓ ꝑtinet excellētia vel claritas. quā appetit ſuꝑbia vel īanis gl̓ia. Scd̓o de rōne eius eſt ſufficientia quā appetitauaricia ī diuitijs ꝓmittentibus. Tertio ē de cōditioneeius delectatio ſine qua felicitas eſſe non poteſt. vt dicitur in. j.. x. ethi. hāc appetunt gula luxuria. autemaliquis bonū fugiat ꝓpter aliqd̓ malū ꝯiunctum. hoctingit duplicit̓. Quia aūt hoc ē reſpectu boni ꝓprij. ſic ēaccidia. que triſtatur de bono ſpūali ꝓpter laborem corporalem adiunctū. Aut ē de bono alieno. hoc ſi ſit ſine inſurrectione ꝑtinet ad inuidiā. triſtatur de bono alienoinqͣꝫtum eſt īpeditiuū ꝓprie excellentie. Aut eſt quadāinſurrectiōe ad vindicta. ſic eſt ira. Et ad eadē etiā vitiapertinet proſecutio mali oppoſiti. Ad primum ergo dicēdum non eſt eadē originis in virtutibus et vitaa