Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXXIIII

inqͣꝫtum ad generationē ordinat̉. habet aūt in ſe delectationē tactus. que ē maximū obiectum concupiſcibilis. etideo oēs ꝑtes aīe dicātur eſſe corrupte peccatū originale ſpecialiter tres p̄dicte dicūtur eſſe corrupte infecte Ad .j. ergo dd̓m peccatū originale ex ea ꝑte qua inclinat in peccata actualia p̄cipue ꝑtinet ad voluntatē. vtdictū ē. ſed ex ea ꝑte traducitur ī ꝓlem ꝑtinet ꝓpinquead potentias p̄dictas. ad voluntatem aūt remote. Adij. dd̓m infectio actualis culpe ꝑtinet niſi ad potentias mouētur a volūtate peccantis. ſꝫ infectio originalis culpe deriuatur a voluntate eius ip̄m cōtrahit. ſꝫ originē nature cui deſeruit potentia generatiua. et ideoin ea ē infectio originalis peccati. Ad. iij. dd̓m viſus ꝑtinet ad actum generationis niſi ẜm diſpoſitionē remotā. ꝓut .ſ. viſum apparet ſpēs ꝯcupiſcibilis. ſed delectatio ꝑficitur ī tactu. ideo talis infectio magis attribuitur tactui qͣꝫ viſui. Queſtio LXXXIIIIEinde conſideran eſt de cauſa peccati ẜm vnū peccatū eſtcauſa alteriꝰ. Et circa hoc q̄runtur qͣttuor. primo vtꝝ cupiditas ſit radix oīum peccatoꝝ. ſcd̓o vtꝝ ſuꝑbia ſit initium oīs peccati. tertio vtrum p̄ter ſuperbiam auariciā debeant dici capitalia vitia aliqua ſpecialia peccata. quarto quot que ſint capitalia vitia.Ad primum ſic procedit̉.Uidetur cupiditas non ſit radix oīuꝫ pctōꝝ. cupiditasenī que eſt īmoderatus appetitus diuitiaꝝ opponit̉ virtuti liberalitatis. ſed liberalitas non eſt radix oīuꝫ virtutum. ergo cupiditas ē radix omniū pctōꝝ. Pre. appetitus eoꝝ que ſunt ad finē ꝓcedit ex appetitu finis. ſeddiuitie quaꝝ appetitꝰ ē cupiditas appetunt̉ niſi vt vtiles ad aliqueꝫ finē. ſicut d̓r in primo ethi. ergo cupiditas ē radix omnis peccati. ſed ꝓcedit ex alia priori radice. Pre. frequēter inuenit̉ auaricia cupiditas noīat̉orit ex alijs peccatis. puta cuꝫ quis appetit pecuniā ꝓpterambitionē velut ſatiſfaciat gule. ergo ē radix omniuꝫpctōꝝ. Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit apl̓us.. ad Timoth. vlt. Rn̄. dd̓m ẜm quoſdā cupiditas tripliciter d̓r Unomodo ꝓut eſt inordinatus appetitus diuitiaꝝ. ſic ē ſpeciale peccatum. Alio modo ẜm ſignificat inordinatumappetituꝫ cuiuſcunqꝫ boni temporalis. ſic ē genus omnis peccati. naꝫ in omni peccato eſt inordinata conuerſioad cōmutabile bonum. vt dictum ē. Tertio modo ſumitur ꝓut ſignificat quādam inclinationem nature corrupte ad bona corruptibilia inordinate appetenda. et ſic dicunt cupiditatem eſſe radicem omniū peccatoꝝ ad ſimilitudinem radicis arboris que ex terra trahit alimentū. ſicenim ex amore rerum temporalium omne peccatum ꝓcedit. Et hec quidem qͣꝫuis vera ſunt non tamen videntureſſe ẜm intentionem apl̓i. qui dixit cupiditatem eſſe radicem omniū peccatorū. manifeſte enim ibi loquitur cōtraeos qui cuꝫ velint diuites fieri incidunt in temptationes in laqueum diaboli. eo radix omniū malorum ē cupiditas. vnde manifeſtuꝫ ē loquitur de cupiditate ẜm eſt appetitus inordinatus diuitiarum. ẜm hoc dicendum eſt cupiditas ẜm eſt ſpeciale peccatum diciturradix omniū peccatoꝝ ad ſimilitudinem radicis arboris.que alimētum p̄ſtat toti arbori. Uidemus enim diuitias homo acquirit facultateꝫ ꝑpetrandi quodcūqꝫ peccatum. adipiſcendi deſiderium cuiuſcūqꝫ peccati. eo

ad habenda quecunqͣꝫ tēporalia bona poteſt homo pecuniam iuuari. ẜm dicitur Ecc̄s. x. Decunie obediūtomnia Et ẜm hoc patet cupiditas diuitiarū eſt radixomniū peccatoꝝ. Ad. j. ergo dd̓m non ab eodem oritur virtus peccatum. oritur enim peccatum ex appetitucōmutabilis boni. ideo appetitus illius boni qd̓ iuuatad ꝯſequenda oīa tēporalia bona radixꝭ peccatoꝝ dicitur.virtus aūt oritur ex appetitu incōmutabilis boni. et ideocharitas que ē amor dei ponitur radix virtutum. ẜm illd̓Ephe. iij. In charitate radicati fundati Ad. ij. dd̓m appetitus pecuniaꝝ d̓r eſſe radix peccatoꝝ. non quideꝫqꝛ diuitie ꝓpter ſe q̄rant̉ tanqͣꝫ vltimus finis. ſed qꝛ multum q̄runt̉ vt vtiles ad oēm temporalē finē. qꝛ vniuerſale bonū eſt appetibilibus qͣꝫ aliqd̓ ꝑticulare bonū. ideomagis mouet appetitum qͣꝫ q̄dam bona ſingularia. queſimul multis alijs pecuniā haberi poſſunt. Ad. iij.dd̓m ſicut in rebꝰ naturalibus q̄ritur quid ſemꝑ fiat. ſed quid in pluribus accidit eo natura corruptibilium rerū impediri pōt vt ſemꝑ eodem modo oꝑet̉. itaetiam in moralibus ꝯſiderat̉ qd̓ vt in pluribꝰ ē. auteꝫqd̓ ſemꝑ eſt eo voluntas ex neceſſitate oꝑat̉. igit̉dicitur auaricia radix omniū maloꝝ. quin interdū aliqd̓aliud malum ſit radix eius. ſed qꝛ ex ipſa vt frequentiusalia mala oriuntur rōne p̄dicta.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidetur ſuꝑbia non ſit initiū oīs peccati. radix enī eſtqd̓dā principiū arboris. ita videt̉ idē radix et initiūpeccati. ſꝫ cupiditas ē radix oīs peccati. vt dictuꝫ eſt. ergoipſa etiā ē initium oīs peccati. auteꝫ ſuꝑbia. Pre.Ecc̄. x. d̓r. Initium ſuꝑbie hoīs eſt apoſtatare a deo. ſedapoſtaſia a deo ē quoddā peccatū. ergo aliqd̓ peccatum ēinitiū ſuꝑbie. ergo ipſa non ē initium omnis peccati.Pre. illud videt̉ eſſe initiū oīs peccati qd̓ facit oīa peccata. ſed hoc ē inordinatus amor ſui. qui facit ciuitatembabylonis vt Augꝰ dicit in. xiiij. de ciui. dei. ergo amorſui ē initiū oīs peccati. aūt ſuꝑbia. Sꝫ ꝯtra ē qd̓ d̓rEcc̄. x. Initiū oīs peccati ſuꝑbia Rn̄. dd̓m quidamdicunt ſuꝑbiā dici tripliciter. Uno ẜm ſuꝑbia ſignificat inordinatū appetitum ꝓprie excellētie. ſic ē ſpeciale pctm̄. Alio ẜm importat quēdā actualē ꝯtemptū dei qͣꝫtū ad hūc effectū qui ē ſubdi eiꝰ p̄cepto. ſicdicūt ē generale pctm̄. Tertio ẜm īportat quādam inclinationē hmōi ꝯtēptū ex corruptiōe nat̉e. ſicdicūt ē initiū oīs peccati. differt a cupiditate. qꝛ cupiditas reſpicit pctm̄ ex ꝑte ꝯuerſiōis ad bonū cōmutabileex pctm̄ qͥdāmō nutrit̉ et fouet̉. et ꝓpter hoc cupiditasdicit̉ radix. ſed ſuꝑbia reſpicit peccatuꝫ ex ꝑte auerſionisa deo. cuiꝰ p̄cepto homo ſubdi recuſat. ideo vocat̉ initium. quia ex parte auerſionis incipit ratio mali. Et hecdem qͣꝫuis vera ſint. tamen non ſunt ẜm intentionē ſapientis. qui dicit. initiū oīs peccati eſt ſuperbia. manifeſteenī loquitur ſuꝑbia ẜm eſt inordinatus appetitꝰ ꝓprieexcellētie. vt ptꝫ hoc qd̓ ſubdit. Sedes ducum ſuꝑboꝝdeſtruxit deꝰ. de hac materia loquit̉ ibi fere ī toto. Etideo dd̓m ē ſuꝑbia etiā ẜm ē ſpeciale pctm̄ ē initiūoīs peccati. Cōſiderādū ē enī ī actibꝰ volūtarijs cuiuſmodi ſūt pctā duplex ordo inuenit̉ .ſ. intentiōis executionis. In pͥmo qͥdē ordīe hꝫ rōnē principij finis. vt ſupͣmultotiēs dictū ē. Finis āt ī oībꝰ bonis tꝑalibꝰ acqͥrēdisē vt illa quādā ꝑfectiōeꝫ ſingularē excellentiā habeat. ideo ex hac parte ſuꝑbia eſt appetitus excellētie