QueſtioLXXX

hunc medū deus ē cauſa excecatiōis ⁊ aggrauatiōis auriū ⁊ obduratiōis cordis. q̄ quidē diſtinguūt̉ ẜm effectusgr̄e. q̄ ⁊ ꝑficit intellectū dono ſapiētie. ⁊ affectum emollitigne charitatis. Et qꝛ ad cognitionē ītellectus maxīe deſeruiūt duo ſenſus .ſ. viſus et auditus. qͦꝝ vnus deſeruitinuētioni .ſ. viſus. alius diſcipline .ſ. auditus. ideo qͣꝫtumad viſum ponit̉ excecatio. qͣꝫtū ad auditū auriū aggrauatio. qͣꝫtū ad affectū obduratio. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ cumexcecatio ⁊ induratio ex ꝑte ſubtractiōis gr̄e ſint q̄dā pene. ex hac ꝑte eis hō nō fit deterior. ſed deterior factus ꝑculpam hec incurrit ſicut ⁊ ceteras penas. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ obiectio illa ꝓcedit de obduratiōe ẜm ꝙ ē culpa ¶ Adiij. dd̓m ꝙ malicia ē cauſa excecatiōis meritoria ſicut culpa eſt cauſa pene. et hoc etiā modo diabolus excecare d̓rinqͣꝫtum inducit ad culpam.Ad quartū ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ excecatio ⁊ obduratio ſemꝑ ordinēt̉ ad ſalutem eius qͥ excecat̉ et obdurat̉. Dicit enī Aug. in Ench.ꝙ deus cū ſit ſumme bonus nullo mō ꝑmitteret fieri aliqd̓ malū niſi poſſet ex quolibet malo elicere bonū. multoigitur magis ordinat ad bonū illud malū cuiꝰ ipſe ē caula. ſed excecationis ⁊ obdurationis deus ē cauſa. vt dictuꝫeſt. ergo hec ordinant̉ ad ſalutem eius qui excecat̉ vel obduratur. ¶ Pre. Sap̄. j. d̓r ꝙ deus nō delectat̉ in ꝑditione impioꝝ. videret̉ aūt in ꝑditiōe eoꝝ delectari ſi eoꝝ excecationē in bonū eoꝝ nō ꝯuerteret. ſicut medicus videretur delectari in afflictione inferni ſi medicinā amarā quāinfirmo ꝓpinat ad eius ſanitatē nō ordinaret. ergo deꝰ excecationē ꝯuertit in bonū excecatoꝝ. ¶ Pre. deus nō ēꝑſonaꝝ acceptor. vt d̓r Act̉. x. ſed quorūdā excecationemordinat ad eoꝝ ſalutē. ſicut quorūdaꝫ iudeoꝝ qui excecatiſunt vt xp̄o nō crederēt. ⁊ ⁊ ō credētes occiderēt. ⁊ poſtmodum cōpuncti ꝯuerterent̉. ſicut de quibuſdā legit̉ Act̉.ij. vt patꝫ ꝑ Aug. in li. de q̄ſtionibus euāgelij. ergo deusoīuꝫ excecatione ꝯuertit in eoꝝ ſalutē. ¶ Sed ꝯtra. nonſunt faciēda maſa vt veniāt bona. vt d̓r Roma. iij. ſed excecatio ē malū. ergo deus nō excecat aliquos ꝓpter eoruꝫbonū ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ excecatio ēˡ quoddā p̄ambulum adpeccatū. peccatū aūt ad duo ordinat̉. ad vnū quidē ꝑ ſe.ſcꝫ ad dānationē. ad aliud aūt ex diuina miſericordia velꝓuidentia .ſ. ad ſanationē inqͣꝫtuꝫ deus ꝑmittitʳ aliquoscadere in peccatū vt peccatū ſuū agnoſcētes humiliētur⁊ ꝯuertātur. ſicut Aug. dicit in li. de nat̄a ⁊ gr̄a. vn̄ ⁊ excecatio ex ſui nat̉a ordinat̉ ad damnationē eius qui excecat̉ꝓpter qd̓ ponit̉ etiaꝫ reprobatiōis effectus. ſed ex diuinamiſericordia excecatio ad tp̄s ordīat̉ medicinaliter ad ſalutē eoꝝ qui excecant̉. ſed hec miſericordia nō oībus impendit̉ excecatis. ſꝫ p̄deſtinatis ſolū. quibus oīa cooꝑant̉in bonū. ſicut d̓r Roma. viij. vn̄ qͣꝫtum ad quoſdā excecatio ordinat̉ ad ſanationē. qͣꝫtum aūt ad alios ad dānationē. vt Augꝰ dicit in. iij. de q̄ſtionibus euāgelij. ¶ Ad. j.ergo dd̓m ꝙ oīa mala q̄ deus facit vel ꝑmittit fieri ordināt̉ in aliqd̓ bonū. nō tn̄ ſemꝑ in bonū eius in quo ē malum. ſed qn̄qꝫ ad bonū alterius. vel etiā totius vniuerſi.ſicut culpam tyrannoꝝ ordinat in bonū martyriū. ⁊ penādamnatoꝝ ordinat ad gl̓iam iuſticie ſue. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ deus nō delectatur ī ꝑditione hoīuꝫ qͣꝫtum ad ip̄am ꝑditionem. ſed ratione ſue iuſticie. vel ꝓpter bonū quod ꝓuenit. ¶Ad. iij. dd̓m ꝙ hoc ꝙ deus aliquoꝝ excecationeordinat in eoꝝ ſalutem miſericordie eſt. ꝙ aūt excecatio

ricordiā quibuſdā impendit. ⁊ non oībus. non facit ꝑſonaꝝ acceptionē ī deo ſicut in primo dictū eſt. ¶ Ad. iiij.dd̓m ꝙ mala culpe nō ſūt faciēda vt eueniāt bona. ſꝫ mala pene ſunt inferenda ꝓpter bonū ¶ Queſtio LXXXFinde cōſiderandūeſt de cauſa peccati ex ꝑte diaboli. ⁊ circa hocq̄runt̉ qͣttuor. primo vtꝝ diabolus ſit directecauſa peccati. ſcd̓o vtꝝ diabolus inducat ad peccādū interius ꝑſuadendo. tertio viꝝ poſſit neceſſitatē peccādi inducere. qͣrto vtꝝ oīa peccata ex diaboli ſuggeſtione ꝓueniātAd primum ſic ꝓcediturUidetur ꝙ diabolꝰ ſit hoī directe cauſa peccādi. Peccatū enī directe in affectu ꝯſiſtit. ſed Aug. dicit. iiij. de tri ꝙdiabolꝰ ſue ſocietati malignos affectus inſpirat. Et Beda ſuꝑ Act̉. dicit ꝙ diabolus aīam in affectū malicie trahit. Et Iſidorꝰ dicit in libro de ſūmo bono ꝙ diaboluscorda hoīum occultis cuꝑiditatibꝰ reꝑlet. ergo diabolusdirecte ē cauſa peccati ¶ Pre. Hieroꝰ dicit ꝙ ſicut deuseſt ꝑfector boni. ita diabolus ē ꝑfector mali. ſꝫ deus ē directe cauſa bonoꝝ noſtroꝝ. ergo diabolus ē directe cauſapctōꝝ nr̄oꝝ. ¶ Pre. phūs dicit ī quodā. c. ethice endimice. ꝙ oportet eſſe quoddā principiū extrinſecum humaniꝯſilij. ꝯſiliū aūt humanū nō ſolū ē de bonis. ſed etiam demalis. ergo ſicut deꝰ mouet ad ꝯſiliū bonum. ⁊ ꝑ hoc directe ē cauſa boni. ita diabolus mouet hoīem ad ꝯſiliū malū. ⁊ ꝑ hoc ſequitur ꝙ diabolus directe ſit cauſa peccati.¶ Sed ꝯtra ē ꝙ Aug. ꝓbat in. j. ⁊. iij. de li. arbi. ꝙ nullaalia re fit mens hoīs ſerua libidinis niſi ꝓpria volūtate.ſed hō n̄ fit ſeruꝰ libidinis niſi ꝑ peccatū ergo cauſa peccati nō p̄t eſſe diabolus. ſed ſola ꝓpria volūtas ¶ Rn̄. dd̓mꝙ peccatū actus quidā ē. vn̄ hoc mō pōt eſſe aliquid directe cauſa peccati ꝑ quē modū aliquis directe ē cauſa alicuius actus. qd̓ quidā nō ꝯtingit niſi ꝑ hoc ꝙ ꝓpriū principiū illius actus mouet ad agēdū. ꝓpriū aūt prin cipiumactus peccati ē volūtas. qꝛ oē peccatū ē volūtariū. vn̄ nihil pōt directe eſſe cauſa peccati niſi qd̓ pōt mouere voluntatē ad agendū. Uolūtas aūt ſicut ſupra dictuꝫ eſt. aduobus moueri p̄t. Uno mō ab obiecto. ſicut d̓r ꝙ appetibile apprehēſum mouet appetitū. Alio mō ab eo qd̓ interius īclinat voluntatē ad volendū. hoc aūt non eſt niſivel ip̄a volūtas vel deus. vt ſupra oſtēſum ē. deus autemnō pōt eſſe cauſa peccati. vt dictuꝫ eſt. Relinquit̉ ergo ꝙex hac ꝑte ſola voluntas hoīs ſit directe cauſa peccati eiꝰEx ꝑte aūt abiecti pōt intelligi ꝙ aliquid moueat volūtatem tripliciter. Uno modo ip̄m obiectum ꝓpoſitum ſicut dicimus ꝙ cibus excitat deſiderium hoīs ad comedēdū. Alio modo ille qͥ ꝓponit vel offert huiuſmodi obiectūTertio modo ille qui ꝑſuadet obiectum ꝓpoſitum hr̄e rationem boni. qꝛ ⁊ hic aliqualiter ꝓponit ꝓprium obiectūvoluntati qd̓ ē rōnis bonum veꝝ vel apparens. Primoigit̉ mō res ſenſibiles exterius apparētes mouēt voluntatem hoīs ad peccādum. Scd̓o aūt ⁊ tertio mō vel diabolus vel etiā hō pōt incitare ad peccāduꝫ. vel offerendo aliquid appetibile ſenſui vel ꝑſuadendo rōni. ¶¶ Sed nll̓oiſtoꝝ trium modoꝝ p̄t aliquid eſſe directe cauſa peccati.qꝛ voluntas nō ex neceſſitate mouetur ab aliquo obiectoniſi ab vltimo fine. vt ſupra dictū eſt. vn̄ non ē ſufficienscauſa peccati neqꝫ res exterius oblata neqꝫ ille qui eā ꝓponit. neqꝫ ille qui ꝑſuadet. vnde ſequitur ꝙ diabolꝰ nōſit cauſa peccati directe vel ſufficiēter. ſed ſoluꝫ ꝑ modū