QueſtioLXXIX

retrahit aliquos a peccato. vn̄ Ezech. iij. ſpeculatori dicit̉Si nō dixeris imꝑio morte morieris ſanguinē eiꝰ de manū tua requirā. deus aūt nō pōt eſſe directe cauſa peccativel ſui vel alterius. qꝛ oē peccatū ē ꝑ receſſum ab ordineqͦ eſt in deū ſicut ī finē. deus aūt oīa īclinat ⁊ ꝯuertit in ſeip̄m ſicut in vltimū finē. ſicut Dionyſiꝰ dicit. ij. ca. d̓ di.no. vn̄ impoſſibile ē ꝙ ſit ſibi vel alijs cauſa diſcedēdi abordine qͥ ē in ip̄m. vn̄ nō pn̄t directe eē cauſa peccati. Similiter etiā neqꝫ indirecte. ꝯtingit enī ꝙ deus aliquibusnō p̄bet auxiliū ad euitādū pctā. qd̓ ſi p̄beret nō peccarētſed hoc totū facit ẜm ordinē ſue ſapiētie ⁊ iuſticie. cū ipſeſit ſapiētia ⁊ iuſticia. vn̄ nō imputatur ei ꝙ aliꝰ peccet ſicut cauſe peccati. ſicut gubernator nō d̓r cauſa ſubmerſionis nauis. ex hoc ꝙ non gubernat nauē. niſi qn̄ ſubtrahitgubernationē potes ⁊ debēs gubernare. Et ſic patꝫ ꝙ deꝰnullo mō ē cauſa peccati. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ qͣntuꝫ adverba apl̓i ex ip̄o textu ptꝫ ſolutio. ſi enī deus tradit aliqͦsin reprobū ſenſum. iā gͦ reprobū ſenſum habēt ad faciendum ea q̄ nō ꝯueniunt. d̓r ergo tradere eos in reprobumſenſum inqͣꝫtum nō ꝓhibet eos quin ſuū ſenſuꝫ reprobūſequātur. ſicut dicimur exponere illos qͦs nō tuemur qd̓aūt Augꝰ dicit in li. de gr̄a. et li. arbi. vn̄ ſumpta ē glo. ꝙdeus īclinat voluntates hoīuꝫ in bonū ⁊ malū. ſic intelligēdum ē ꝙ in bonū quidē directe īclinat voluntatem inmalum aūt inqͣꝫtū nō ꝓhibet. ſicut dictū ē. ⁊ tn̄ hoc etiamꝯtingit ex merito p̄cedētis peccati. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ cumd̓r. creature dei facte ſunt in odiū ⁊ in temptationem aīehoīuꝫ. hec p̄poſitio in nō pnit̉ cauſalit̓ ſꝫ ꝯſecutiue. nō enīdeus fecit creaturas ad malū hoīuꝫ. ſed hoc cōſecutum eſtꝓpter inſipiētiā hoīuꝫ. vn̄ ſubdit̉. Et in muſipulā pedibꝰinſipientiū. qui ſcꝫ ꝑ ſuā inſipientiā vtūtur creaturis adaliud qͣꝫ ad qd̓ facte ſunt. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ effectus cauſe medie ꝓcedens ab ea ẜm ꝙ ſubditur ordini cauſe prime. reducitur etiā in cauſam primā. ſed ſi ꝓcedat a cauſamedia ẜm ꝙ exit ordinē cauſe prime. nō reducitur ī cauſam primā. ſicut ſi miniſter faciat aliqͥd ꝯtra mādatū dn̄i.hoc nō reducitur in dn̄m ſicut in cauſam. Et ſil̓iter peccatū qd̓ libeꝝ arbitriū cōmittit ꝯtra p̄ceptū dei. nō reducitur in deum ſicut in cauſam. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ pena opponit̉ bono eiꝰ qui punit̉. qui priuat̉ qͦcūqꝫ bono. .ſꝫ culpaopponit̉ bono ordinis qͥ ē ī deū. vn̄ directe opponit̉ bonitati diuine. ⁊ ꝓpt̓ hoc nō ē ſil̓is rō de culpa ⁊ pena.Ad ſecunduꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ actus peccati nō ſit a deo. Dicit enī Augꝰ in li.de ꝑfectione iuſticie ꝙ actus peccati nō ē res aliqͦ. omneaūt qd̓ eſt a deo eſt res aliqua. ergo actus peccati nō eſt adeo ¶ Pre. homo nō d̓r eſſe cauſa peccati niſi qꝛ homo ēcauſa actus peccati. nullꝰ enī intendēs ad malū operaturvt Dionyſiꝰ dicit. iiij. ca. de di. no. ſꝫ deus nō ē cauſa peccati. vt dictū ē. ergo deꝰ nō ē cauſa actꝰ peccati. ¶ Pre. aliqui actus ẜm ſuā ſpeciē ſunt mali ⁊ peccata. vt ex ſupradictis ptꝫ. ſꝫ quicqͥd ē cauſa alicuius ē cauſa eius qd̓ conuenit ei ẜm ſuā ſpeciē. ſi ergo deus eēt cauſa actus peccati. ſeq̄ret̉ ꝙ eſſet cauſa peccati. ſed hoc non ē veꝝ. vt oſtenſum ē. ergo deus nō ē cauſa actus peccati. ¶ Eꝫ ꝯtra actꝰpeccati ē quidā motus liberi arbitrij. ſed volūtas dei eſtcauſa oīum motuū. vt Augꝰ dicit. iij. de tri. ergo volūtasdei ē cauſa actus peccati. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ actus peccati ⁊eſt ens ⁊ ē actus. ⁊ ex vtroqꝫ habet ꝙ ſit a deo. omne enimens quocunqꝫ mō ſit. oꝑtet ꝙ deriuetur a primo ente. vtptꝫ ꝑ Dionyſiū. v. ca. de di. no. oīs aūt actio cauſatur ab

aliquo exiſtēte in actu. qꝛ nihil agit ẜm ꝙ eſt actu. omneautē ens actu reducitur in primū actū .ſ. deum. ſicut ī cauſam qui eſt ꝑ ſuam eſſentiā actus. vn̄ relinquit̉ ꝙ deus ſitcauſa oīs actionis inqͣꝫtum eſt actio. ſed peccatum noīatens ⁊ actionem cum quodā defectu. defectus aūt ille ē excauſa creata. ſcꝫ li. arbi. inqͣꝫtum deficit ab ordine primiagētis .ſ. dei. vnde defectus iſte nō reducitur in deū ſicutin cauſam. ſed in libeꝝ arbitriū. ſicut defectus claudicationis reducit̉ in tibiā curuā ſicut in cauſam. nō autē ī virtutem motiuā. a qͣ tn̄ cauſatur quicquid ē motiōis ī claudicatione. ⁊ ẜm hoc deus ē cauſa actus peccati. non tn̄ eſtcauſa peccati. qꝛ nō ē eauſa huius ꝙ actus ſit cū defectu.¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ Augꝰ noīat ibi rem id qd̓ ē res ſimpliciter. ſ ſubſtantiā. ſic enī actus peccati nō ē res. ¶ Adij. dd̓m ꝙ in hoīem ſicut in cauſam reducit̉ nō ſolū actꝰ.ſed etiā ip̄e defectus. qꝛ ſcꝫ nō ſubdit̉ ei cui debet ſubdi. licet hoc ip̄e nō intēdat principaliter. ⁊ ideo hō ē cauſa peccati. ſed deus ſic ē cauſa actus ꝙ nullo modo ē cauſa defectus cōcomitātis actū. ⁊ ideo nō ē cauſa peccati¶ Ad. iijdd̓m. ꝙ ſicut dictū ē ſupra. actus ⁊ habitꝰ nō recipiūt ſpeciem ex ipſa priuatione in qͣ ꝯſiſtit rō mali. ſed ex aliquoobiecto cui ꝯiūgit̉ tl̓is priuatio. ⁊ ſic ip̄e defectꝰ qͥ d̓r nō eſſea deo. pertinet ad ſpeciem actus conſequenter. ⁊ nō quaſidifferentia ſpecifica.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ deus nō ſit cauſa excecatiōis ⁊ induratiōis. Dicit enī Augꝰ in li. lxxxiij. q. ꝙ deus non ē cauſa eius ꝙ hōſit deterior. ſꝫ ꝑ excecationē ⁊ obdurationē fit hō deteriorergo deus nō ē cauſa excecatiōis ⁊ obduratiōis. ¶ Pre.Fulgētius dicit ꝙ deus non eſt vltor illius rei cuius eſtactor. ſꝫ deꝰ ē vltor cordis obdurati. ẜm illud Ecc̄. iij. Cordurū male habebit ī nouiſſimo. ergo deꝰ nō ē cauſa obdurationis ¶ Pre. idē effectus nō attribuit̉ cauſis ꝯtrarijsſꝫ cauſa excecatiōis d̓r eē malicia hoīs. ẜm illud Sap̄. ij.Excecauit enī eos malicia eoꝝ. Et etiā diabolꝰ. ẜm illudij. ad Coꝝ. iiij. Deus huius ſcl̓i excecauit mētes īfideliūq̄ qͦdeꝫ cauſe videntur eſſe ꝯtrarie deo. ergo deus nō eſtcauſa excecatiōis ⁊ obduratiōis ¶ Sꝫ ꝯtra ē qd̓ d̓r Eſa.vi. Exceca cor ppl̓i huius. ⁊ aures eius aggraua. Et Roma. ix. d̓r. Cuiꝰ vult miſeret̉. ⁊ quē vult indurat. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ excecatio ⁊ obduratio duo importāt. Quoꝝ vnūē motus animi hūani inherētis malo ⁊ auerſi a diuino lumine. ⁊ qͣꝫtū ad hoc deus nō ē cauſa excecatiōis ⁊ obdurationis ſicut nō ē cauſa peccati. Aliud aūt ē ſubtractio gr̄eex qͣ ſequit̉ ꝙ mens diuinitus nō illuminet̉ ad recte vidēdū. ⁊ cor hoīs nō emolliat̉ ad recte viuendū. ⁊ qͣꝫtum adhoc deus ē cauſa excecatiōis ⁊ obduratiōis. Eſt aūt ꝯſiderandū ꝙ ē cauſa vniuerſalis illuminatiōis aīaꝝ. ẜm illd̓Iob. jͣ. Erat lux vera q̄ illuminat oēm hoīeꝫ venientē inhūc munduꝫ. ſicut ſol e vniuerſalis cauſa illuminationiscorpoꝝ. alit̓ tn̄ ⁊ aliter. Nā ſol agit illuminādo ꝑ neceſſitate nature. deus aūt agit volūtarie ꝑ ordinē ſue ſapiētieſol autē lꝫ qͣꝫtum ē de ſe oīa corꝑa illuminet. ſi qd̓ tn̄ impedimentū inueniat in aliquo corꝑe relinquit illud tenebroſum. ſicut ptꝫ de domo cuius feneſtre ſunt clauſe. ſedtn̄ illius obſcurationis nullo modo cauſa eſt ſol. non enīſuo iudicio agit vt lumen interius non īmittat. ſed cauſaeius ē ſolū ille qui claudit feneſtrā deus aūt ꝓprio iudiciolumē gr̄e nō īmittit illis in quibꝰ obſtaculū inuenit. vn̄cauſa ſubtractiōis gr̄e ē nō ſolum ille qui ponit obſtaculū gr̄e. ſed etiā deus qͥ ſuo iudicio gr̄am non apponi⁊ per

N 2