QueſtioLXXIX

aliquis ex ignorantia peccat. Qn̄qꝫ aūt ex impulſu appetitus ſenſitiui. ſicut cū peccat ex paſſionē. Sed neutꝝ horū eſt ex certa malicia peccare. ſed tūc ſolū ex certa maliciaaliquis peccat. qn̄ ip̄a volūtas ex ſeipſa mouet̉ ad maluꝫqd̓ pōt ꝯtingere duplicit̓. Uno qͥdē mō ꝑ hoc ꝙ hō hꝫ aliquā diſpoſitionē corruptā inclinantē ad malū. ita ꝙ ẜmillaꝫ diſpoſitionē fit hoī quaſi ꝯueniēs ⁊ ſimile aliquodmalū. ⁊ in hoc rōne ꝯueniētie tendit voluntas qͣſi in bonūqꝛ vnūquodqꝫ ẜm ſe tendit in id qd̓ ſibi ē ꝯueniēs. talisaūt diſpoſitio corrupta vel ē aliquis habitus acquiſitꝰ exꝯſuetudine que vertit̉ in naturā. vel ē aliqua egritudinalis habitudo ex ꝑte corꝑis. ſicut aliquis habēs qͦſdam naturales inclinatiōes ad aliqua peccata ꝓpter corruptionēnature ī ipſis. Alio modo ꝯtingit ꝙ volūtas ꝑ ſe tēdit inaliqḋ malū ꝑ remotionē alicuiꝰ ꝓhibētis. puta ſi aliquisꝓhibeat peccare. nō qꝛ peccatuꝫ ei ẜm ſe diſpliceat. ſꝫ ꝓpt̓ſpem vite eterne. vel ꝓpt̓ timore gehēne. remota. ſpe ꝑ deſperationē vel timore ꝑ p̄ſumptioneꝫ. ſequitur ꝙ ex certamalicia qͣſi abſqꝫ freno peccet. Sic igitur ptꝫ ꝙ peccatuꝫqd̓ ē ex certa malicia ſemꝑ p̄ſupponit in hoīe aliquā inordinationeꝫ q̄ tn̄ nō ſemꝑ ē habitus. vn̄ nō ē neceſſariū ꝙqͦcūqꝫ peccat ex certa malicia peccet ex habitu. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ oꝑari qͣliter iniuſtus oꝑatur nō ſolū ē oꝑariiniuſta ex certa malicia. ſꝫ etiā delectabiliter ⁊ ſine grauireniſu rōnis. qd̓ nō ē niſi eius qͥ hꝫ habitū ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ nō ſtatim ad hoc aliqͥs labit̉ ꝙ ex certa malicia peccet. ſꝫp̄ſupponitur aliqͥd qd̓ tn̄ non ſemꝑ ē habitus. vt dictū ē.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ illud ꝓpter qd̓ volūtas īclinatur ad malum nō ſemꝑ habitus ē vel paſſio. ſꝫ quiddā aliud. vt dictum ē. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ nō ē ſil̓is ratio de electiōe boni⁊ de electione mali. quia malū nunqͣꝫ eſt ſine bono nature. ſed bonū pōt eſſe ſine malo culpe ꝑfecto.Ad quartū ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ ille q̄ peccat excerta malicia nō peccet grauius qͣꝫ ille qui peccat ex paſſione. Ignorantia enī excuſatpeccatū vel in toto vel in ꝑte. ſꝫ maiorē ignorantia ī eo ꝙpeccat ex certa malicia qͣꝫ in eo qui peccat ex paſſione. naꝫille qui peccat ex certa malicia patitur ignorantiā principij q̄ ē maxima. vt phūs dicit in vij. ethi. habet enī malāexiſtimationē de fine qͥ ē principiū in oꝑatiuis. ergo magis excuſatur a pctō qͥ peccat ex certa malicia qͣꝫ ille qͥ peccat ex paſſiōe. ¶ Pre. qͣnto aliquis hꝫ maius impellensad peccādū. tāto minus peccat. ſicut ptꝫ de eo qui maioriīpetu paſſiōis deijcitur ī peccatū. ſed ille qͥ peccat ex certamalicia impellitur ab habitu. cuius ē fortior impulſio qͣꝫpaſſionis. ergo ille qͥ peccat ex habitu minus peccat qͣꝫ ilſe qui peccat ex paſſione. ¶ Pre. peccare ex certa maliciaē peccare ex electiōe mali. ſed ille qͥ peccat ex paſſione etiāeligit malū. ergo nō minus peccat qͣꝫ ille qͥ peccat ex certamalicia. ¶ Sed ꝯtra ē ꝙ peccatū qd̓ ex induſtria cōmitritur ex hocip̄o grauiore penam meretur. ẜm illud Iob.xxxiiij. Quaſi impios ꝑcuſſit eos in loco videntium. quiqͣſi de induſtria receſſerūt ab eo. ſed pena nō augetur niſiꝓpter grauitatē culpe. ergo peccatū ex hoc aggrauatur ꝙ ēinduſtria ſeu īcerta malicia ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ peccatū qd̓ excerta malicia ē grauius pctō qd̓ ē ex paſſiōe triplici rōnePrimo qͥdē qꝛ cuꝫ pctm̄ principalit̓ in volūtate ꝯſiſtat.qͥnto motus peccati ē magis ꝓprius volūtati. tāto peccatūē grauius ceteris paribus. cuꝫ aūt ex certa malicia peccat̉motus pctī ē magis ꝓprius volūtati q̄ ex ſeip̄a in maluꝫmouet̉ qͣꝫ qn̄ ex paſſiōe peccatur. qͣſi ex qͦdā extrinſeco im-

pulſa ad peccādū. vn̄ pctm̄ ex hoc ip̄o ꝙ eſt ex malicia aggrauat̉. ⁊ tāto magis qͣnto fuerit vehementior malicia. exeo vero ꝙ ē ex paſſiōe diminuit̉ tanto magis qͣnto paſſiofuerit magis vehemēs. Scd̓o qꝛ paſſio q̄ īclinat volūtatēad peccādū cito trāſit. ⁊ ſic hō cito redit ad bonū ꝓpoſituꝫpenitēs de pctō. ſꝫ habitus qͦ hō ex malicia peccat eſt qͣlitas ꝑmanēs. ⁊ ideo q̄ ex malicia peccat diuturniq peccat.vn̄ phūs in vij. ethi. comꝑat intemꝑatuꝫ qͥ peccat ex malicia infirmo qui ꝯtinue laborat. incōtinētem aūt qͦ peccatex paſſiōe ei qui laborat īterpollate. Tertio qꝛ ille qui peccat ex certa malicia ē male diſpoſitꝰ quātū ad ip̄m finemqͥ ē principiū in operabilibꝰ. ⁊ ſic eius defectus eſt ꝑiculoſior qͣꝫ eiꝰ qui ex paſſiōe peccat. cuiꝰ ꝓpoſitū tendit ī bonūfinē. licet hoc ꝓpoſitū interrūpat̉ ad horā ꝓpter paſſionemSemꝑ aūt defectꝰ principij ē peſſimꝰ. vn̄ manifeſtū eſt ꝙgrauiꝰ ē pctm̄ qd̓ ē ex malicia qͣꝫ ꝙ ē ex paſſione ¶ Ad. j.ergo dd̓m ꝙ ignorātia electiōis de qͣ obiectio ꝓcedit neqꝫ excuſat neqꝫ diminuit pctm̄. vt ſupra dictū ē. vn̄ neqꝫmaior ignorātia tl̓is facit eſſe minꝰ peccatū Ad. ij. dd̓mꝙ īpulſio q̄ ē ex paſſiōe ē qͣſi ex exteriori defectu reſpectuvolūtatis. ſꝫ ꝑ habitū īclinatur volūtas qͣſi ab interiori.vn̄ nō ē ſil̓is rō. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ aliud ē peccare eligētē.⁊ aliud peccare ex electiōe. ille enī qui peccat ex paſſione.peccat qͥdē eligēs. nō tn̄ ex electione. qꝛ electio non ē in eoprimū peccati principiū. ſꝫ inducit̉ ex paſſiōe ad eligendūid qd̓ extra paſſionē exiſtes nō eligeret. ſed ille qui peccatex certa malicia ẜm ſe eligit malū eo modo qͦ dictū eſt. etideo electio q̄ ē in ip̄o ē principiū peccati. ⁊ ꝓpter hoc d̓rex electione peccare. ¶ Queſtio. LXXIXEinde cōſiderandūē d̓ cauſis exterioribꝰ pctī. Et primo ex ꝑte deiſcd̓o ex ꝑte diaboli. tertio ex ꝑte hoīs. Circa primū q̄runt̉ qͣttuor. primo vtꝝ deus ſit cauſa pctī. ſcd̓o vtꝝactꝰ pctī ſit a deo. tertio vtꝝ deꝰ ſit cā excecatiōis ⁊ obdurationis. quarto vtꝝ hec ordinētur ad ſalutem eoꝝ qui excecantur vel obdurantur.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ deus ſit cauſa peccati. Dicit enī apl̓s Roma. jͣ.de quibuſdā. Tradidit eos deus ī reprobū ſenſū vt faciātea q̄ nō ꝯueniūt. Et glo. ibidē dicit ꝙ deus oꝑatur ī cordibus hoīuꝫ īclinādo volūtates eoꝝ in quodenqꝫ volueritſiue ī bonū ſiue ī malū. ſꝫ facere q̄ nō ꝯueniūt ⁊ inclinariẜm volūtatē ad malū ē peccatū. ergo deus hoībꝰ ē cauſapeccati. ¶ Pre. Sap̄. xiiij. d̓r. Creature dei ī odium facteſūt. ⁊ in tēptationē aīe hoīuꝫ. ſꝫ tēptatio ſolet dici ꝓuocatio ad peccādū. cū ergo creature nō ſint facte niſi a deo. vtī primo habitū ē. videt̉ ꝙ deus ſit cauſa peccati ꝓuocāshoīeꝫ ad peccādū ¶ Pre. quicqͥd ē cauſa cauſe ē cauſa eſfectus. ſꝫ deꝰ ē cauſa liberi arbitrij qd̓ eſt cauſa peccati. ergo deus ē cauſa peccati. ¶ Pre. omne malū opponit̉ bono. ſed nō repugnat diuine bonitati ꝙ ip̄e ſit cauſa malipene. de iſto enī malo d̓r Eſa. xlv. ꝙ deus ē creans malū.Et Amos. iij. Si ē malū in ciuitate qd̓ deus nō fecerit.ergo etiam diuine bonitati nō repugnat ꝙ deus ſit cauſaculpe ¶ Sed ꝯtra Sap̄. xi d̓r. Nihil odiſti eoꝝ q̄ feciſti.odit aūt deus peccatū. ẜm illud Sap̄. xiiij. Odio eſt deoimpius ⁊ impietas eius. ergo deus non eſt cauſa peccati.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ hō dupliciter eſt cauſa peccati vel ſui velalterius. Uno modo directe. inclinādo ſcꝫ volūtateꝫ ſuāvel alteriꝰ ad peccādū. Alio modo indirecte. dum ſcꝫ non