QueſtioLXXVII
¶ Oquintum ſic ꝓcedit̉Uidet̉ ꝙ īcōueniēter ponāt̉ cāe pctōꝝ eē ꝯcupiſcētia carnis. cōcupiſcētia oculoꝝ. ⁊ ſuꝑbia vite. qꝛ ẜm apl̓mi. ad Timo. vlt. Radix oīuꝫ maloꝝ ē cupiditas. ſꝫ ſuꝑbiavite ſub cupiditate nō cōtinet̉. ergo nō debet poni īter cauſas pctōꝝ. ¶ Pre. Cōcupiſcētia carnis maxīe ex viſioneoculoꝝ excitat̉. ẜm illud Daniel̓. xiij. Spēs decepit te. gͦnō dꝫ diuidi ꝯcupiſcētia oculoꝝ ꝯtra ꝯcupiſcētiā carnis¶ Pre. Cōcupiſcētia ē delectabilis appetitꝰ. vt ſupͣ habitū ē. delectatiōes aūt ꝯtingunt nō ſolū ẜm viſum. ſedetiā ẜm alios ſenſus. gͦ deberet etiā poni ꝯcupiſcētiaⁱ auditus ⁊ alioꝝ ſenſuū. ¶ Pre. Sicut hō inducit̉ ad peccandū ex inordinata ꝯcupiſcētia boni. ita etiā ex inordīata fuga mali vt dictū eſt. ſed nihil hic enumerat̉ ꝑtinensad fugā mali. gͦ inſufficienter cāe peccatoꝝ tāgunt̉ ¶ Sꝫꝯtra ē qd̓ dicit̉. i. Ioh. ij. Oē qd̓ ē in mundo aūt ē ꝯcupiſcentia carnis aut ꝯcupiſcētia oculoꝝ aut ſuperbia vite.In mundo aūt dicit̉ aliqͥd eē ꝓpter pctm̄. vn̄ ⁊ ibidē dic̄ꝙ totus mundus in maligno poſitus ē. gͦ p̄dicta tria ſuntcae peccatoꝝ. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut iā dictū ē. inordinatusamor ſui ē cā oīs pctī. in amore autē ſui includit̉ inordīatus appetitus boni. vnuſquiſqꝫ .n. appetit bonuꝫ ei quemamat. Un̄ manifeſtū ē ꝙ inordinatꝰ appetitus boni eſt cāoīs pctī. bonū aūt dupliciter ē obiectu ſenſibilis appetitꝰin quo ſunt aīe paſſiōes que ſunt cauſa pctī. Uno modoabſolute ẜm ꝙ eſt obiectu ꝯcupiſcibilis. Alio mō ſub rōeardui ꝓut ē obiectū iraſcibilis. vt ſupra dictū ē. Eſt auteꝫduplex ꝯcupiſcētia ſicut ſupra habitū ē. Una quidem naturalis q̄ ē eoꝝ quibꝰ natura corporis ſuſtentat̉ ſiue qͣꝫtūad cōſeruationē indiuidui. ſicut cibꝰ ⁊ potꝰ ⁊ alia hmōi ſiue qͣꝫtum ad cōfirmationē ſpēi ſicut in venereis. ⁊ hoꝝ inordinatus appetitus dicit̉ ꝯcupiſcētia carnis. Alia ē cōcupiſcentia aīalis. eoꝝ ſcꝫ que ꝑ ſenſum carnis ſuſtentationē aut delectatione nō afferunt. ſed ſunt delectabilia ẜꝫ app̄henſionē imaginationis aut alicuiꝰ hmōi acceptionis.ſicut ſunt pecunia. ornatus veſtiū. ⁊ alia hmōi. ⁊ hec qͥdeꝫaīalis ꝯcupiſcētia vocat̉ ꝯcupiſcētia oculoꝝ. ſiue intelligat̉ ꝯcupiſcēti a oculoꝝ .i. ipſius viſionis que ſit ꝑ oculosvt referat̉ ad curioſitatē ẜm ꝙ Augꝰ exponit in. x. cōfeẜ. ſiue referat̉ ad cōcu piſcētiā reꝝ que exteriꝰ oculis ꝓponunt̉vt referat̉ ad cupiditatē ẜm ꝙ ab alijs exponit̉. Appetitusaūt inordinatꝰ boni ardui ꝑtinet ad ſuꝑbiā vite. nā ſuperbia eſt appetitus inordinatꝰ excellentie. vt inferius dicet̉.Et ſic pꝫ ꝙ ad iſta tria reduci poſſunt oēs paſſiones q̄ ſūtcā peccati. nā ad duo prima reducunt̉ oēs paſſiones cōcupiſcibilis. ad tertiū aut oēs paſſiones iraſcibilis. qd̓ ideonō diuidit̉ in duo. qꝛ oēs paſſiones iraſcibilis cōformantur cōcupiſcētie aīali. ¶ Ad i. gͦ dd̓m ꝙ ẜm ꝙ cupiditasimportat vniuerſaliter appetitū cuiuſlibꝫ boni. ſic etiā ſuꝑbia vite cōtinet̉ ſub cupiditate. quō aūt cupiditaſ ẜm ꝙē ſpeciale vitiū qd̓ auaritia noīat̉ ſit radix oīuꝫ peccatorūinfra dicet̉. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ cōcupiſcētia ocuſoꝝ nō dicitur hic cōcupiſcētia oīuꝫ reꝝ q̄ videri oculis pn̄t. ſꝫ ſolū earū in quibꝰ nō querit̉ delectatio carnis q̄ ē ẜm tactuꝫ. ſeoſolum delectatio ocu li. i. cūiuſcunqꝫ apprehenſiue virtutꝭ¶Ad. iij. dd̓m ꝙ ſenſus viſus ē excellentior inter om̄salios ſenſus ⁊ ad plura ſe extendēs. vt dicit̉ ī .i. metaphi.⁊ iō nomē eius tranſfert̉ ad oēs alios ſenſus ⁊ etiam adoēs interiores apprehenſiones. vt Augꝰ dicit in li. de verbis dn̄i. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ fuga mali cauſat̉ ex apperitu boni. vt ſupra dictū ē. ⁊ iō ponunt̉ ſolū paſſiones inclināteſ
ad bonum tanqͣꝫ cauſe earum que faciunt inordinate fugam mali.O ſextuꝫ ſic proce ditur. Uidet̉ ꝙ peccatū nō alleuiet̉ ꝓpter paſſionē. Augmētum enī cauſe auget effectum. ſi enim calidum diſſoluitmagis calidū magis diſſoluit. ſed paſſio ē cā pctī. vt habitum ē. gͦ quanto eſt intentior paſſio tanto eſt maius peccatum. paſſio igit̉ nō minuit peccatum ſꝫ auget. ¶ Pre.Sicut ſe hꝫ paſſio bona ad meritū. ita ſe habet miala paſſio ad peccatū. ſed bona paſſio auget meritū. tano enī aliquis magis videt̉ mereri quanto ex maiori miſericordiapauperi ſubuenit. gͦ etiā mala paſſio magꝭ aggrauat peccatū qͣꝫ alleuiet. ¶ Pre. Quanto intenſiori v̓o lūtate aliquis facit peccatu tanto grauiꝰ videt̉ peccare. ſed paſſio īpellēs voluntatē facit eā vehementius ferri in actum pctīgͦ paſſio aggrauat pctm̄. ¶ Sed ꝯtra paſſio ip̄a ꝯcupiſcēcie vocat̉ temptatio carnis. ſꝫ quāto aliquis maiori temptatione ꝓſternit̉ tāto minus peccat. vt pꝫ per Augꝭ ergopaſſio diminuit pctm̄. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ pctm̄ eēntialit̓ cōſiſtit in actu liberi arbitrij qd̓ ē facultas volūtatis ⁊ rōnispaſſio aūt eſt motus appetitus ſenſitiui. appetitus aūt ſenſitiuus pōt ſe hr̄e ad libeꝝ arbitriū ⁊ antecedēter ⁊ conſequēter. An̄cedēter qͥdē ẜm ꝙ paſſio appetitꝰ ſenſitiui trahit vel inclinat rōnē vel volūtatē. vt ſupͣ dcm̄ ē. Cōſequēter aūt ẜm ꝙ motus ſuꝑioꝝ viriū ſi ſint vehemētes redūdāt in inferiores. nō enī pōt volūtas intēſe moueri in aliqͥd qͥn excitet̉ aliqua paſſio in appetitu ſenſitiuo. Si igit̉accipiat̉ paſſio ẜm ꝙ p̄cedit actu peccat. ſic neceſſe ē ꝙ diminuat pctm̄. actus enī intm̄ eſt pctm̄ inqͣꝫtū ē volūtariū.⁊ in nobis exiſtens. eē aūt aliqͥd in nobis dicit̉ ꝑ rōnem ⁊voluntatē. vnde quāto rō ⁊ voluntas ex ſe aliqͥd agūt nōex impulſu paſſionis. magis ē volūtariū ⁊ in nobis exn̄s⁊ ẜm hoc paſſio minuit pctm̄ inqͣꝫtū minuit voluntariū.paſſio aūt cōſequēs nō diminuit pctm̄. ſꝫ magis auget.vel potius ē ſignū magnitudinis eiꝰ. inqͣꝫtū .ſ. demonſtratintenſionē volūtatis ad actū peccati. ⁊ ſic veꝝ eſt ꝙ quanto aliquis maiori libidine vel ꝯcupiſcētia peccat tanto magis peccat. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ paſſio ē cā pctī ex ꝑte cōuerſionis. grauitas aūt pctī magis attendit̉ ex ꝑte auerſiōisq̄ quidē ex cōuerſione ſequit̉ ꝑ accn̄s .i. p̄ter intentionempeccantis. cāe aūt ꝑ accn̄s augmētate nō augmentāt effectus ſed ſolū cāe per ſe. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ bonaⁱ paſſio cōſequens iudiciū rōnis augmētat meritū. ſi aūt p̄ceda: vt ſupra hō magis ex paſſione qͣꝫ ex iudicio rōnis moueat̉ adbene agendū. talis paſſio diminuit bonitatē ⁊ laudē actꝰ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ⁊ ſi motus voluntatꝭ ſit intēſior ex paſſione incitatus. nō tn̄ ita eſt voluntatis proprius. ſicut ſiſola rōne moueret̉ ad peccandum.O ſeptimuꝫ ſic procedit̉. Uidet̉ ꝙ paſſio totaliter excuſet a peccato.Quicqͥd enī cauſat inuoluntariū excuſat totaliter a pctōſed ꝯcupiſcentia carnis q̄ ē quedā paſſio cauſat inuoluntariū. ẜm illud Gal̓. v. Caro cōcupiſcit ad uerſus ſpūm.vt nō quecunqꝫ vultis illa faciatꝭ. ergo paſſio totaliter excuſat a pctō. ¶ Pre. Paſſio cauſat ignorantiā quandaꝫin particulari. vt dictum eſt. ſed ignorantia ꝑticularis totaliter excuſat a pctō. ſicut ſupra habitum eſt. ergo paſſiototaliter excuſat a pctō. ¶ Pre. Infirmitas aīe grauior ēqͣꝫ īfirmitas corporis. ſꝫ īfirmitas corꝑis total̓r excuſat apctō. vt pꝫ ī freneticꝭ. gͦ ml̓tomagꝭ paſſio q̄ ē īfirmilas aīe