Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXVII

agit ꝯtra ſcīam vniuerſalē abſente ꝯſideratiōe ī ꝑticulari Ad. ij. dd̓. hocip̄m rōni videat̉ in ꝑticulari aliqͥdbonū qd̓ ē bonū. cōtingit ex aliqua paſſione. tn̄ hocꝑticulare iudicium ē cōtra vniuerſalē ſcientiam rationis Ad. iij. dd̓m poſſit cōtingere aliqͥs haberet ſimul in actu ſcientiam aut opinionē veram de vniuerſaliaffirmatiuo. opinionē falſam de ꝑticulari negatiuo autecōuerſo ſed bene pōt cōtingere aliquis habeat veramſcīam habitualiter de vniuerſali affirmatiuo falſā opinionē in actu de ꝑticulari negat iuo. actus enī directecōtrariatur habitui ſed actui. Ad. iiij. dd̓m ille quihꝫ ſcīam in vniuerſali ꝓpter paſſionē impeditur ne poſſitſub illa vniuerſali ſumere ad cōcluſionē ꝑuenire. ſꝫ aſſumit ſub alia vniuerſali quā ſuggerit inclinatio paſſiōiſ ſub ea cōcluditur. vnde phūs dicit ī .vij. ethi. ſylogiſmus incōtinentis hꝫ quattuor ꝓportiones. duas vniuerſales. quaꝝ vna eſt rōnis. puta nullā fornicationēmittendā. alia ē paſſionis. puta delectationē ſectandaꝫPaſſio igitur ligat rōnem ne aſſumat cōcludat ſub prima. vnde ea durante aſſumit cōcludit ſub ſecunda.Ad. v. dd̓m ſicut ebrius qn̄qꝫ ꝓferre pōt verba ſignantia ꝓfundas ſenientias. quas tamē mente diiudicarepoteſt ebrietate prohibente. ita ī paſſione exiſtens ſi oreproferat hoc faciendū. tamē interius hoc aīo ſentit ſit faciendū. vt dicitur in .vij. ethicorum.D tertium ſic proceditur. Uidetur peccatum qd̓ eſt ex paſſionedebeat dici ex infirmitatē. Paſſio enī ē quidā vehemensmotus appetitus ſenfitiui. vt dictū ē. vehenientia autemmotus magis atieſtatur fortitudini qͣꝫ infirmitati. peccatū qd̓ ē ex paſſione debet dici ex infirmitate. PreInfirmitas hoīs maxime attenditur ẜm illud qd̓ ē ī eofragilius. hoc aūt ē caro. vnde dicitur in. pͣs. Recordatuseſt qꝛ caro ſunt. magis debet dici pctm̄ ex infirmitate qd̓eſt ex aliquo corꝑis defectu qͣꝫ quod ē ex aīe paſſione.Pre. Ad ea videtur infirmus que eiꝰ voluntatiſubduntur. ſed facere vel facere ea ad que paſſio inclinat hoīs voluntati ſubditur. ẜm illud Gen̄. iiij. Subterte erit appetitus tuus. tu dominaberis illius. peccatuꝫqd̓ ē ex paſſione ē ex infirmitate. Sed cōtra eſtTullius in. iiij. ii. de tuſculanis queſtionibꝰ paſſiōes aīeegritudines vocat. egritudines aut ē alio noīe infirmitates dicūtur. pctm̄ qd̓ ē ex paſſione dꝫ dici ex infirmitate Rn̄. dd̓m pctī ꝓpria ē ex ꝑte aīe in qua principaliter ē peccatū. pōt aūt dici infirmitas in aīa ad ſimilitudinē infirmitatis corporis. dicit̉ aūt corpꝰ hoīs īfirmūquando debilitat̉ vel impedit̉ in executione ꝓprie oꝑationis ꝓpter aliquā inordinationē ꝑtiū corporis. ita .ſ. humores mēbra hoīs ſubdant̉ virtuti regitiue motiue corꝑis. vnde mēbꝝ dicit̉ infirmū quādo non pōtꝑficere oꝑationē mēbri ſani. ſicut oculus quādo non pōtclare videre vt dicit phūs in. x. de hiſtorijs aīalium. vnde infirmitas anime dicit̉ quādo impedit̉ aīa in ꝓpria oꝑatione ꝓpter inordinationē ꝑtiū ipſius. ſicut aūt ꝑtes corporis dicuntur eſſe inordinate qn̄ ſequunt̉ ordinē nature. ita partes aīe dicūtur inordinate quādo ſubdunt̉ ordini rōnis. enīeſt vis regitiua ꝑtium anime.Sic ergo qn̄ extra ordinē rōnis vis ꝯcupiſcibilis aut iraſcibilis aliqua paſſione afficit̉. hoc īpedimentū p̄ſtat̉modo p̄dicto debite actioni hoīs. dicit̉ pctm̄ ex infirmitate: vnde phūs in .i. et hicoꝝ cōꝑat incōtinentē paraly-

rico. cuius ꝑtes mouent̉ in cōtrariū eius qd̓ ip̄e diſponit. Ad primum dicendū ſicut quanto fuerit motꝰ fortior in corpore p̄ter ordinē nature tanto ē maior infirmitas. ita quanto fuerit motus fortior paſſionis p̄ter ordinērōnis. tanto ē maior infirmitas aīe. Ad. ij. dd̓m peccatū principaliter cōſiſtit in actu voluntatis. qui non impedit̉ per corporis infirmitatē. pōt enī qui ē corpore infirmus ꝓmptam habere volūtatē ad aliquid faciendū. impedit̉ aūt paſſionē vt ſupra dictū ē. vnde dicit̉ pctm̄ ex infirmitate. magis eſt referendū ad infirmitateꝫ aīeqͣꝫ ad infirmitatē corꝑis. dicit̉ tn̄ etiā ipſa infirmitas aīeinfirmita scarnis. inquantū ex cōditione carnis paſſiōesaīe inſurgunt in nobis. eo appetitus ſenſitiuꝰ ē virtusvtens organo corꝑali. Ad. iij. dd̓m in piāte quideꝫvoluntatis ē aſſentire vel aſſentire his in que paſſioinclinat. pro tanto dicit̉ noſter appetitus ſub nobis eſſeſed tamen iſte aſſenſus vel diſſenſus voluntatis impeditur per paſſionem modo p̄dicto.Dquartū ſic procedit̉Uidet̉ amor ſui ſit principiū oīs pctī. Id enī qd̓ ēẜm ſe bonū debitū ē ꝓpria pctī. ſed amor ſui ē ẜmſe bonū debitū. Un̄ p̄cipit̉ hoī vt diligat proximū ſicutſeipſum. Leuiti. xix. amor ſui non pōt eſſe ꝓpria pctī Pre. Apl̓s dicit Ro. vij. Occaſione accepta pctm̄ permandatū oꝑatū ē in meoēm ꝯcupiſcentiā. vbi glo. dicit bona eſt lex cōcupiſcētiā ꝓhibet omne malū prohibet. quod dicit̉ ꝓpter hoc. qꝛ ꝯcupiſcētia ē omnis pctīſed ꝯcupiſcētia ē alia paſtio ab amore vt ſupra habitū ē. amor ſui ē omnis peecati. Pre. Augꝰ ſuper illud pͣs. Incenſa igni ſuffoſſa. dicit om̄e pctm̄ eſt examore male inflāmante vl̓ ex timore male humiliāte. ſolus amor ſui eſt peccati. Pre. Sicut peccatqn̄qꝫ ꝓpter inordinatū ſui amorē. ita etiā interduꝫ peccatꝓpter inordinatū amorē ꝓximi. amor ſui ē omnispctī. Sed ꝯtra ē quod Augꝰ dicit in. iiij. de ciui. dei.amor ſui vſqꝫ ad cōtemptū dei facit ciuitatē babylonis. ſꝫper quodlibet peccatū pertinet ad ciuitatē baby lonis. amor ſui ē cauſa omnis peccati. Rn̄. dicēdū ſicutſupra dictū ē. ꝓpria per ſe peccati accipienda ē ex ꝑtecōuerſionis ad ꝯmutabile bonū. ex qua quidē ꝑte omnisactus peccati ꝓcedit ex aliquo inordinato apperitu alicuius tꝑalis boni. autem aliquis appetat inordinate aliquod tꝑale bonū ꝓcedit ex hoc inordinate amat ſeipſūhoc enim ē ama re aliquē velle ei bonū. Unde manifeſtūē inordinatus amor ſui ē omnis peccati. Ad. i.dicendum amor ſui ordinatus ē debitus naturalisita .ſ. velit ſibi bonū quod ꝯgruit. ſꝫ amor ſui inordinatus qui perducit ad cōtemptū dei ponit̉ peccati ẜmAug. Ad. ij. dicendum concupiſcentia qua aliquisappetit ſibi bonū reducit̉ ad amore ſui. ſicut ad cauſam.vt iam dictū eſt. Ad. iij. dicendum aliquis dr̄ amare et illud bonuꝫ qd̓ optat ſibi. ſe cui bonū optat. amorigitur ẜm dicitur eius quod optatur. puta aliquiſdicit̉ amare vinū vel pecuniā. recipit timore qui ꝑtinet ad fugam mali. omne enim peccatum prouenit vel exinordinato appetitu alicuius boni. vel ex inordinata fuga alicuius mali. ſed vtrumqꝫ hoꝝ reducitur ad amoremſui ꝓpter hoc enim vel appetit bona vel fugit mala. oramat ſe ipſum. Ad. iiij. dicendum amicus eſt quaſiaiter ipſe. ideo quod peccatur propter amorem amici. videtur propter amorem ſui peccari.