Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LXXVIIQueſtio

ſiue illa circumſtantia faciat ad rationem peccati ſiue tn̄ adhuc remanet in eius ſcīa aliqͥd qd̓ cognoſcit illd̓ actu pctī. puta ſi aliquis percutiens aliquē ſciat qͥdemip̄m hominē. qd̓ ſufficit ad rōnē pctī. tn̄ ſcit eſſepatrē qd̓ ē circūſtantia ꝯſtituens nouā ſpēm pctī. vel forte neſcit ille ſe defendens reꝑcuciat. qd̓ ſi ſciretcuteret qd̓ ꝑtinet ad rōnem pctī. vn̄ licet talis ꝓpter ignorantiam peccet tn̄ totaliter excuſat̉ a pctō. qꝛ adhucremanet ei cognitio peccati. Alio pōt hoc cōtingere exꝑte ipſius ignorantie. qꝛ .ſ. ipſa ignorantia ē volūtaria vl̓directe. ſicut aliquis ſtudioſe vult neſcire aliqua vt liberius peccet. vel indirecte. ſicut aliquis ꝓpter laboreꝫvel ꝓpter aliquas occupationes negligit addiſcere id perqd̓ a pctō retraheret̉. talis enī negligentia facit ignorantiam ipſaꝫ voluntariam pctm̄. dūmodo ſit eoꝝ quisſcire tenet̉ pōt. talis ignorantia totaliter excuſata pctō. Si vero ſit talis ignorantia que oīno ſit inuoluntaria. ſiue qꝛ ē inuincibilis. ſiue qꝛ ē eius qd̓ quis ſciretenet̉. talis ignorantia oīno excuſat a pctō. Ad. i. dd̓. omnis ignorantia cauſat inuoluntariū. ſicut ſupradictū ē. vnde omnis ignorantia totaliter excuſat a peccato. Ad. ij. dd̓m inquantū remanet in ignorantevoluntario. intm̄ remanet de intenſione peccati. ẜm hoc erit accn̄s pctm̄. Ad. iij. dd̓m ſi eēt talis ignorātia que totaliter vſum rōnis excluderet. oīno a pctō excuſaret. ſicut pꝫ in furioſis amentibꝰ. aūt ſemꝑ ignorātia cauſans pctm̄ ē talis. non ſemꝑ totaliter excuſat apeccato.Dquartū ſic procedit̉Uidet̉ ignorantia diminuat pctm̄. Illud enimē cōe in omni pctō diminuit pctm̄. ſed ignorantia eſtcōis in omni pctō. Dicit .n. phūs in. iij. ethi. omnis malus ē ignorās. ignorantia non diminuit pctm̄. Pre.peccatū addito pctō facit maius pctm̄. ſed ip̄a ignorantiaē pctm̄. vt dictū ē. diminuit pctm̄. Pre. ē eiuſdem aggrauare diminuere pctm̄. ſed ignorantia aggrauat pctm̄. qm̄ ſuper illud Apl̓i. Ignoras qm̄ benignitasdei. ⁊cͣ. dicit Ambroſius. grauiſſime peccas ſi iguoras. ergo ignorantia diminuit peccatū. Pre. Si aliquaignorātia diminuit peccatū hoc maxime videt̉ de illa quetotaliter tollit vſum rōnis. ſed hmōi ignorātia minuit pctm̄. ſed magis auget. Dicit .n. phus in. ij. ethi. ebrius meret̉ duplices maledictiones. ignorātia minuit peccatū. Sed cōtra. quicquid ē remiſſionis peccati alleuiat pctm̄. ſed ignorantia ē hmōi. vt pꝫ .i. ad Timoi. Miſericordiā cōſecutus ſum qꝛ ignorans feci. ignorātia diminuit vel alleuiat pctm̄. Rn̄. dd̓m qꝛ peccatū ē voluntariū. intm̄ ignorātia pōt diminuere pctm̄ inqͣꝫtum diminuit voluntariū. ſi aūt voluntariū non diminuat. nullo diminuet pctm̄. Manifeſtū ē aūt ignorantia que totaliter a pctō excuſat. qꝛ totaliter volūtariūtollit. pctm̄ minuit. ſed oīno aufert. ignorantia vero eſt peccati. ſed cōcomitāter ſe hꝫ ad pctm̄. nec minuit peccatū. nec auget. Illa igit̉ ſola ignorantia pōt pctm̄minuere eſt peccati. tn̄ totaliter a pctō non excuſat.Contingit aūt qn̄qꝫ talis ignorantia directe per ſe ēvlountaria. ſicut aliqͥs ſua ſponte neſcit aliqͥd vt liberius peccet. talis ignorantia videt̉ augere voluntariuꝫ pctm̄. ex intenſione enim volūtatis ad peccandū proueuit aliquis vult ſubire ignorantie damnū ꝓpter libertatē peccandi. Qn̄qꝫ vero ignorantia que ē peccati

ē directe voluntaria. ſed indirecte vel per accn̄s. puta cuꝫaliquis vult laborare in ſtudio. ex quo ſequit̉ eum eſſeignorantē. vel aliquis vult bibere vinū īmoderate. exſequit̉ inebriari. diſcretione carere. talis ignorātiadiminuit voluntariū. ꝯſequēs pctm̄. enī aliqͥdcognoſcit̉ pctm̄. pōt dici voluntas directe per ſeferat̉ in pctm̄. ſed accn̄s. vnde ē ibi minor cōtemptus. ꝯn̄s minus pctm̄. Ad .i. ergo dd̓m. ignorantia ẜmquā oīs malus ē ignorās ē pctī. ſed aliqͥd ꝯſeqnēsad cām .ſ. ad paſſionē vel habitū inclinantem in peccatū.Ad. ij. dd̓m pctm̄ pctō additū facit plura pctā. tn̄facit ſemꝑ maius pctm̄. qꝛ forte coincidūt in idē pctm̄ſed ſunt plura. pōt ꝯtingere ſi primū diminuat ſecūdūꝑambo ſimul habeant tantā grauitatē quantā vnumſolum haberet ſicut homicidiū grauius peccatū ē ſi ſit aſobrio hoīe factū qͣꝫ ſi fiat ab ebrio homīe. quāuis hec ſintduo pctā. qꝛ ebrietas plus diminuit de rōe ſequentis peccati qͣꝫ ſit ſua grauitas. Ad. iij. dd̓m verbū Ambroſij pōt intelligi de ignorātia ſimpliciter affectata. vel pōt ītelligi in genere peccati ingratitudinis in qua ſummusgradus eſt etiā beneficia recognoſcat. vel pōt intelligi de ignorantia infidelitatis fundamentū ſpūalisedificij ſubuertit. Ad. iiij. dd̓m ebrius meret̉ quidēduplices maledictiones ꝓpter duo pctā que committit .ſ.ebrietatē. aliud pctm̄ qd̓ ex ebrietate ſequit̉. tn̄ ebrietasrōne ignorantie adiuncte diminuit ſequēs peccatum. etforte plus qͣꝫ ſit grauitas ip̄ius ebrietatis. vt dictum eſt.Uel pōt dici illud verbum inducit̉ ẜm ordinationē cuiuſdā pythaci legiſlatoris. qui ſtatuit ebrios ſi percuſſerint amplius puniendos. ad veniā reſpiciēs quā ebrijdebēt magis habere. ſed ad vtilitatē. qꝛ pluries iniuriant̉ebrij qͣꝫ ſobrij. vt pꝫ per phūm in. ij. politicorum.Queſtio LXXVIIEinde conſideraduꝫeſt de cauſa peccati ex parte appetitus ſenſitiui. vtrum paſſio aīe ſit cauſa peccati. Et circaquerunt̉ octo. Primo vtꝝ paſſio appetitus ſenſitiui poſſit mouere vel inclinare voluntatē. Scd̓o vtꝝ poſſit ſuꝑare rōnem ꝯtra eius ſcīam. Tertio vtrum pctm̄ qd̓ ex paſſione prouenit ſit peccatū ex infirmitate. Quarto vtrumhec paſſio ē amor ſui ſit cauſa omnis peccati. Quintode illis tribus cauſis que ponunt̉. i. Ioh. iij. cōcupiſcētiaoculoꝝ. cōcupiſcentia carnis. ſuꝑbia vite. Sexto vtruꝫpaſſio que ē peccati diminuat ipſum. Septimo vtruꝫ:totaliter excuſet. Octauo vtrum peccatum qd̓ ex paſſiōeeſt poſſit eſſe mortale.D primuꝫ ſic proceditur. Uidetur voluntas moueat̉ a paſſiōeappetitus ſenſitiui. nulla enī potentia paſſiua mouet̉ niſia ſuo obiecto. voluntas aūt eſt potentia paſſiua actiuaſimul inquantum ē mouens mota. ſicut phūs dicit iniij. de anima vniuerſaliter de vi appetitiua. ergo obiectūvoluntatis non ſit paſſio appetitus ſenſitiui. ſed magiebonum rōnis. videtur paſſio appetitus ſenſitiui moueat voluntatem. Pre. Superior motor moueturab inferiori. ſicut aīa mouet̉ a corpore. ſed voluntasque eſt appetitus rōnis comparatur ad appetitum ſenſitiuum. ſicut motor ſuperior ad inferiorem. Dicit enimphiloſophus in. iij. de anima appetitꝰ rōnis mouet appetitū ſenſitiuū. ſic̄ ī corporibꝰ celeſtibꝰ ſpera mouer ſpe