LXXVIIQueſtio
ſiue illa circumſtantia faciat ad rationem peccati ſiue nō⁊ tn̄ adhuc remanet in eius ſcīa aliqͥd ꝑ qd̓ cognoſcit illd̓eē actu pctī. puta ſi aliquis percutiens aliquē ſciat qͥdemip̄m eē hominē. qd̓ ſufficit ad rōnē pctī. nō tn̄ ſcit eū eſſepatrē qd̓ ē circūſtantia ꝯſtituens nouā ſpēm pctī. vel forte neſcit ꝙ ille ſe defendens reꝑcuciat eū. qd̓ ſi ſciret nō ꝑcuteret qd̓ nō ꝑtinet ad rōnem pctī. vn̄ licet talis ꝓpter ignorantiam peccet nō tn̄ totaliter excuſat̉ a pctō. qꝛ adhucremanet ei cognitio peccati. Alio mō pōt hoc cōtingere exꝑte ipſius ignorantie. qꝛ .ſ. ipſa ignorantia ē volūtaria vl̓directe. ſicut cū aliquis ſtudioſe vult neſcire aliqua vt liberius peccet. vel indirecte. ſicut cū aliquis ꝓpter laboreꝫvel ꝓpter aliquas occupationes negligit addiſcere id perqd̓ a pctō retraheret̉. talis enī negligentia facit ignorantiam ipſaꝫ eē voluntariam ⁊ pctm̄. dūmodo ſit eoꝝ q̄ quisſcire tenet̉ ⁊ pōt. ⁊ iō talis ignorantia nō totaliter excuſata pctō. Si vero ſit talis ignorantia que oīno ſit inuoluntaria. ſiue qꝛ ē inuincibilis. ſiue qꝛ ē eius qd̓ quis ſcire nōtenet̉. talis ignorantia oīno excuſat a pctō. ¶ Ad. i. gͦ dd̓.ꝙ nō omnis ignorantia cauſat inuoluntariū. ſicut ſupradictū ē. vnde nō omnis ignorantia totaliter excuſat a peccato. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ inquantū remanet in ignorante d̓voluntario. intm̄ remanet de intenſione peccati. ⁊ ẜm hocnō erit ꝑ accn̄s pctm̄. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſi eēt talis ignorātia que totaliter vſum rōnis excluderet. oīno a pctō excuſaret. ſicut pꝫ in furioſis ⁊ amentibꝰ. nō aūt ſemꝑ ignorātia cauſans pctm̄ ē talis. ⁊ iō non ſemꝑ totaliter excuſat apeccato.Dquartū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ignorantia nō diminuat pctm̄. Illud enim ꝙē cōe in omni pctō nō diminuit pctm̄. ſed ignorantia eſtcōis in omni pctō. Dicit .n. phūs in. iij. ethi. ꝙ omnis malus ē ignorās. gͦ ignorantia non diminuit pctm̄. ¶ Pre.peccatū addito pctō facit maius pctm̄. ſed ip̄a ignorantiaē pctm̄. vt dictū ē. gͦ nō diminuit pctm̄. ¶ Pre. Nō ē eiuſdem aggrauare ⁊ diminuere pctm̄. ſed ignorantia aggrauat pctm̄. qm̄ ſuper illud Apl̓i. Ignoras qm̄ benignitasdei. ⁊cͣ. dicit Ambroſius. grauiſſime peccas ſi iguoras. ergo ignorantia nō diminuit peccatū. ¶ Pre. Si aliquaignorātia diminuit peccatū hoc maxime videt̉ de illa quetotaliter tollit vſum rōnis. ſed hmōi ignorātia nō minuit pctm̄. ſed magis auget. Dicit .n. phus in. ij. ethi. ꝙ ebrius meret̉ duplices maledictiones. gͦ ignorātia nō minuit peccatū. ¶ Sed cōtra. quicquid ē rō remiſſionis peccati alleuiat pctm̄. ſed ignorantia ē hmōi. vt pꝫ .i. ad Timoi. Miſericordiā cōſecutus ſum qꝛ ignorans feci. gͦ ignorātia diminuit vel alleuiat pctm̄. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ qꝛ oē peccatū ē voluntariū. intm̄ ignorātia pōt diminuere pctm̄ inqͣꝫtum diminuit voluntariū. ſi aūt voluntariū non diminuat. nullo mō diminuet pctm̄. Manifeſtū ē aūt ꝙ ignorantia que totaliter a pctō excuſat. qꝛ totaliter volūtariūtollit. pctm̄ nō minuit. ſed oīno aufert. ignorantia vero q̄nō eſt cā peccati. ſed cōcomitāter ſe hꝫ ad pctm̄. nec minuit peccatū. nec auget. Illa igit̉ ſola ignorantia pōt pctm̄minuere q̄ eſt cā peccati. ⁊ tn̄ totaliter a pctō non excuſat.Contingit aūt qn̄qꝫ ꝙ talis ignorantia directe ⁊ per ſe ēvlountaria. ſicut cū aliqͥs ſua ſponte neſcit aliqͥd vt liberius peccet. ⁊ talis ignorantia videt̉ augere voluntariuꝫ⁊ pctm̄. ex intenſione enim volūtatis ad peccandū proueuit ꝙ aliquis vult ſubire ignorantie damnū ꝓpter libertatē peccandi. Qn̄qꝫ vero ignorantia que ē cā peccati nō
ē directe voluntaria. ſed indirecte vel per accn̄s. puta cuꝫaliquis nō vult laborare in ſtudio. ex quo ſequit̉ eum eſſeignorantē. vel cū aliquis vult bibere vinū īmoderate. ex qͦſequit̉ eū inebriari ⁊. diſcretione carere. ⁊ talis ignorātiadiminuit voluntariū. ⁊ ꝑ ꝯſequēs pctm̄. cū enī aliqͥd nōcognoſcit̉ eē pctm̄. nō pōt dici ꝙ voluntas directe ⁊ per ſeferat̉ in pctm̄. ſed ꝑ accn̄s. vnde ē ibi minor cōtemptus. ⁊ꝑ ꝯn̄s minus pctm̄. ¶ Ad .i. ergo dd̓m. ꝙ ignorantia ẜmquā oīs malus ē ignorās nō ē cā pctī. ſed aliqͥd ꝯſeqnēsad cām .ſ. ad paſſionē vel habitū inclinantem in peccatū.Ad. ij. dd̓m ꝙ pctm̄ pctō additū facit plura pctā. nō tn̄facit ſemꝑ maius pctm̄. qꝛ forte nō coincidūt in idē pctm̄ſed ſunt plura. ⁊ pōt ꝯtingere ſi primū diminuat ſecūdūꝑambo ſimul nō habeant tantā grauitatē quantā vnumſolum haberet ſicut homicidiū grauius peccatū ē ſi ſit aſobrio hoīe factū qͣꝫ ſi fiat ab ebrio homīe. quāuis hec ſintduo pctā. qꝛ ebrietas plus diminuit de rōe ſequentis peccati qͣꝫ ſit ſua grauitas. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ verbū Ambroſij pōt intelligi de ignorātia ſimpliciter affectata. vel pōt ītelligi in genere peccati ingratitudinis in qua ſummusgradus eſt ꝙ hō etiā beneficia nō recognoſcat. vel pōt intelligi de ignorantia infidelitatis q̄ fundamentū ſpūalisedificij ſubuertit. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ ebrius meret̉ quidēduplices maledictiones ꝓpter duo pctā que committit .ſ.ebrietatē. ⁊ aliud pctm̄ qd̓ ex ebrietate ſequit̉. tn̄ ebrietasrōne ignorantie adiuncte diminuit ſequēs peccatum. etforte plus qͣꝫ ſit grauitas ip̄ius ebrietatis. vt dictum eſt.Uel pōt dici ꝙ illud verbum inducit̉ ẜm ordinationē cuiuſdā pythaci legiſlatoris. qui ſtatuit ebrios ſi percuſſerint amplius puniendos. nō ad veniā reſpiciēs quā ebrijdebēt magis habere. ſed ad vtilitatē. qꝛ pluries iniuriant̉ebrij qͣꝫ ſobrij. vt pꝫ per phūm in. ij. politicorum.Queſtio LXXVIIEinde conſideraduꝫeſt de cauſa peccati ex parte appetitus ſenſitiui. vtrum paſſio aīe ſit cauſa peccati. Et circa hͦquerunt̉ octo. Primo vtꝝ paſſio appetitus ſenſitiui poſſit mouere vel inclinare voluntatē. Scd̓o vtꝝ poſſit ſuꝑare rōnem ꝯtra eius ſcīam. Tertio vtrum pctm̄ qd̓ ex paſſione prouenit ſit peccatū ex infirmitate. Quarto vtrumhec paſſio q̄ ē amor ſui ſit cauſa omnis peccati. Quintode illis tribus cauſis que ponunt̉. i. Ioh. iij. cōcupiſcētiaoculoꝝ. cōcupiſcentia carnis. ⁊ ſuꝑbia vite. Sexto vtruꝫpaſſio que ē cā peccati diminuat ipſum. Septimo vtruꝫ:totaliter excuſet. Octauo vtrum peccatum qd̓ ex paſſiōeeſt poſſit eſſe mortale.D primuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ voluntas nō moueat̉ a paſſiōeappetitus ſenſitiui. nulla enī potentia paſſiua mouet̉ niſia ſuo obiecto. voluntas aūt eſt potentia paſſiua ⁊ actiuaſimul inquantum ē mouens ⁊ mota. ſicut phūs dicit iniij. de anima vniuerſaliter de vi appetitiua. cū ergo obiectūvoluntatis non ſit paſſio appetitus ſenſitiui. ſed magiebonum rōnis. videtur ꝙ paſſio appetitus ſenſitiui n̄ moueat voluntatem. ¶ Pre. Superior motor nō moueturab inferiori. ſicut aīa nō mouet̉ a corpore. ſed voluntasque eſt appetitus rōnis comparatur ad appetitum ſenſitiuum. ſicut motor ſuperior ad inferiorem. Dicit enimphiloſophus in. iij. de anima ꝙ appetitꝰ rōnis mouet appetitū ſenſitiuū. ſic̄ ī corporibꝰ celeſtibꝰ ſpera mouer ſpe rā