QueſtioLXXVI
ab actu patricidij per hoc ꝙ ſcit patrem non eſſe occidendum. ⁊ per hoc ꝙ ſcit hunc eē patrem. vtriuſqꝫ ergo ignorantia pōt cauſare pr̄icidij actū .ſ. ⁊ vniuerſalis prīcipij.qd̓ ē quedā regula rōnis ⁊ ſingularis circūſtantie. vn̄ pꝫꝙ nō quelibet ignorantia peccātis ē cā pctī. ſꝫ illa tm̄ quetollit ſcīam ꝓhibentē actū peccati. vn̄ ſi volnntas alicuius eēt ſic diſpoſita ꝙ nō ꝓhiberet̉ ab actu patricidij. etiāſi pr̄eꝫ agnoſceret ignorantia pr̄is nō ē huic cā pctī. ſꝫ concomītanter ſe hꝫ ad pctm̄. ⁊ iō talis nō peccat ꝓpter ignorantiā. ſed peccat ignorans ẜm phūm in. iij. ethi. ¶ Ad igͦ dd̓m ꝙ nō ens nō pōt eē alicuius cā ꝑ ſe. pōt tn̄ eſſe cāꝑ accidēs ſicut remotio ꝓhibētis. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ ſic utſcīa quā tollit ignorantia reſpicit pctm̄ ex ꝑte ꝯuerſionisita etiā ignorantia ex ꝑte ꝯuerſionis ē cā peccati vt remouens prohibens. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in illud qd̓ ē qͣꝫtū adoīa ignotū nō pōt ferri volūtas. ſed ſi aliquid ē ẜm aliqͥdnotū ⁊ ẜm aliqͥd ignotū. pōt voluntas illud velle. ⁊ hocmodo ignorātia ē cā peccati. ſicut cū aliquis ſcit hūc queꝫoccidit eſſe hominē. ſed neſcit eū eē pr̄em. vel cuꝫ aliquisſcit aliquē actū eē delectabilē. neſcit tn̄ eū eē peccatum.D ſecunctuꝫ ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ ignorantia nō ſit peccatū. Peccatū enī ē dictū vel factū vel cōcupitū ꝯtra legē dei. vt ſupra habitū ē. ſed ignorantia nō importat aliquē actū neqꝫ interiorē neqꝫ exteriorē. gͦ ignorantia nō eſt peccatum.Bre. Peccatū directius opponit̉ gr̄e qͣꝫ ſcīe. ſed priuatio gr̄e nō eſt pctm̄. ſed magis pena q̄dam ꝯſequēs pctm̄.gͦ ignorātia q̄ ē priuatio ſcīe nō ē pctm̄. ¶ Pre. Si ignorantia eſt pctm̄ hoc nō ē niſi inquantū ē voluntaria ſed ſiignorantia ſit peccatū inqͣꝫtū ē voluntaria. videt̉ peccatūin ipſo actu voluntatis ꝯſiſtere magis qͣꝫ in ignorantia. gͦignorantia nō erit peccatū. ſed magis aliqͥd ꝯn̄s ad peccatū. ¶ Pre. Oē peccatū ꝑ penitentiā tollit̉. nec aliquodpeccatuꝫ trāſiens reatu remanet actu niſi ſoluꝫ originaleignorantia aūt nō toillit̉ ꝑ pnīam. ſꝫ adhuc remanet actuomni reatu per pnīam remoto. gͦ ignorantia nō ē peccatūniſi forte ſit originale. ¶ Pre. Si ipſa ignorantia ſit peccatū qͣꝫdiu remaneret ignorantia in hoīe. tādiu actu peccaret. ſed ꝯtinue manet ignorantia in ignorante. gͦ ignorans ꝯtinue peccaret. qd̓ pꝫ eē falſū. qꝛ ſic ignorantia eētgrauiſſimū. nō gͦ ignorantia ē peccatū. ¶ Sed ꝯtra. nihil meref penā niſi peccatū. ſed ignorantia meret̉ penamẜm illud. i. ad Coꝝ. xiiij. Si quis ignorat ignorabitur. gͦignorantia ē peccatū. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ignorantia in hoc aneſcientia differt. qꝛ neſcientia dicit ſimplicē ſcīe negationē. vnde cuicunqꝫ deeſt aliqua reꝝ ſcīa pōt dici neſcireillā. ẜm quē modū Dio. in angelis neſcientiā ponit. vi.c. cel̓. hierar. ignorantia vero īporcat ſcīe. priuationē. dū .ſ.alicui deeſt ſcīa eoꝝ q̄ aptus natus ē ſcire. Hoꝝ autē quedā aliquis ſcire tenet̉. illa .ſ. ſine quoꝝ ſcīa nō pōt debituꝫactū recte exercere. vn̄ oēs tenent̉ ſcire cōiter ea que ſūt fidei ⁊ vniuerſalia iuris p̄cepta. ſinguli aūt ea q̄ ad eorumſtatū vl̓ officiū ſpectāt. Unuſqͥſqꝫ vero ſcire tenet̉ ea q̄ adſuū officiū ſpectāt. Quedā vero ſunt q̄ ⁊ ſi aliquis natusē ſcire. n̄ tn̄ ea ſcire tenet̉. ſicut thoreu matā geometrie ⁊ cōtingentia ꝑticularia niſi in caſu. Manifeſiū ē autē ꝙ qͥcunqꝫ negligit habere vel facere id qd̓ tenet̉ habere vel facere id qd̓ tenet̉ habere vel facere. peccat pctō omiſſionisvnde propter negligentiam ignorantia eorum q̄ aliquisſcire tenet̉ ē peccatum. nō aūt imputat̉ hoī ad negligentiam ſi neſciat ea q̄ ſcire nō pōt. vnde hoꝝ ignorantia inui
cibilis dicit̉. qꝛ ſtudio ſuꝑati nō pōt. ⁊ ꝓpter hoc tal̓ ignorantia cū nō ſit voluntaria eo ꝙ nō ē in prāte nt̄a eaꝫ repellere nō ē peccatū. ex quo pꝫ ꝙ nulla ignorātia inuincibilis ē peccatū. ignorantia aut vincibilis ē peccatuꝫ. ſi ſiteoꝝ que aliquis ſcire tenet̉. nō aūt ſi ſit eoꝝ que qͥs ſcire n̄tenet̉. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū ē. in hoc ꝙ dicit̉ dictū vel factū vel cōcupitū. ſunt intelligende etiā negatiōes oppoſite ẜm ꝙ omiſſio hꝫ rōnē pctī. ⁊ ita negligētia ẜm qua ignorantia ē peccatū ꝯtinet̉ ſub p̄dicta diffinitione pctī. inqͣꝫtū p̄termittit̉ aliqͥd qd̓ debuit dici vel fierivel cōcupiſci ad ſcīam debitā acqͥrendā. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙpriuatio gr̄e ⁊ ſi ẜm ſe nō ſit peccatū m̄ rōne negligentiep̄parandi ſe ad gr̄am pōt habere rōnē pctī ſicut ⁊ ignorantia. ⁊ tn̄ quantū ad hoc ē diſſimile. qꝛ hō pōi aliquā ſcīaꝫacquirere ꝑ ſuos actꝰ. gr̄a vero nō acquirit̉ ex nr̄is actibusſed ex dei munere. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut in pctō trāſgreſſionis. peccatū nō ꝯſiſtit in ſolo actu voluntatis. ſed etiāin actu volito qui ē imꝑatus a volūtate. ita in pctō omiſſionis nō ſolū actus voluntatis ē peccatū. ſed etiam ipſaomiſſio inquantū ē aliqualiter voluntaria. ⁊ hoc mō ip̄anegligentia ſciendi vel etiā ip̄a incōſideratio ē peccatumAd. iiij. dd̓m ꝙ licet tranſeunte reatu ꝑ penitentiā remaneat ignorantia ẜm ꝙ ē priuatio ſcīe. non tn̄ remanetnegligētia ẜꝫ quā ignorātia pctm̄ dicit̉. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙſicut in alijs pctīs omiſſionis ſolo illo tꝑe hō actu peccatpro quo preceptū affirmatiuū obligat. ita eſt ⁊ de peccatoignorantie. nō enī ꝯtinue ignorās actu peccat. ſed ſolumqn̄ eſt tempus acqͥrendi ſcientiam quam habere tenetur.O tertium ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ ignorantia ex toto excuſet a pctō. qꝛvt Augꝰ dicit. oē peccatū volūtariū ē. ſꝫ ignorātia cauſatinuoluntariū vt ſupra habitū ē. gͦ ignorantia totaliter excuſat peccatū. ¶ Pre. Id qd̓ aliquis facit p̄ter intentionē ꝑ accn̄s agit. ſed intentio nō pōt eē de eo qd̓ ē ſignotuꝫgͦ id qd̓ ꝑ ignorantiā hō agit ꝑ accn̄s ſe hꝫ in actibꝰ humanis. ſed ꝙ ē ꝑ accidēs nō dat ſpēꝫ. nihil gͦ qd̓ ē ꝑ ignorantiā factū dꝫ iudicari peccatū vel virtuoſū in hūanis actibꝰ¶ Pre. Hō ē ſubiectū virtutis ⁊ peccati inquantuꝫ ē ꝑticeps rōnis. ſed ignorantia excludit ſcīam ꝑ quā rō ꝑficit̉gͦ ignorātia totaliter excuſat a pctō. ¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ Augdicit in li. de li. arbi. ꝙ quedā ꝑ ignorantiā facta recte improbant̉. ſed ſolū illa recte improbant̉ q̄ ſunt pctā. gͦ quedā ꝑ ignorantiā facta ſunt pctā. nō gͦ ignorātia oīno excuſat peccatuꝫ. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ignorantia de ſe hꝫ ꝙ faciatactū quē cauſat inuoluntariū eē. iam aūt dictū ē ꝙ ignorantia dicit̉ cauſare actū quē ſcīa oppoſita prohibebat. ⁊ita talis actus ſi ſcīa adeſſet. eēt ꝯtrariusˡ voluntati. qd̓ īportat nomē inuolūtarij. ſi vero ſcīa que ꝑ ignorantiā priuat̉ nō ꝓhiberet actū propter inclinatione voluntatis inipſum. ignorantia huius ſcīe nō facit hoīeꝫ inuolūtariumſed nō volentē. vt dicit̉ in. iij. ethi. ⁊ talis ignorātia q̄ noneſt cauſa actus peccati. vt dictū ē. qꝛ nō cauſat inuolū tariū. nō excuſat a pctō. Et eadē rō ē de quacūqꝫ ignorantianō cauſante ſed ꝯſequente vel cōcomitante actum peccatiſed ignorantia que ē cauſa actus quia cauſat inuoluntarium. de ſe habet ꝙ excuſet a peccato. eo ꝙ voluntariumeſt de ratione peccati. Sed ꝙ aliquando nō totaliter excuſet a peccato poteſt cōtingere ex duobus. Uno mō ex ꝑte rei ipſius ignorate. intantū enī ignorantia excuſat a peccato īqͣꝫtū igrat̉ aliqͥd eē pctm̄. p̄t āt ꝯtīgere ꝙ aliqͥs igretqͥdē aliqͣꝫ circūſtātiā pctīqꝫ ſi ſciret retraheret̉ a peccando