Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LXXVIQueſtio

Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictū ē. cauſa interior peccati eſt voluntas vt perficiens actū peccati. ratio quantū adcarentiam deb̓ite regule. appetitus ſenſitiuꝰ inclinans.Sic ergo aliquid extrinſecū tripliciter poſſet cauſa peccati. vel qꝛ mouēt īmediate ip̄aꝫ voluntatē. vel qꝛ moueret rōnem. vel qꝛ moueret appetitū ſenſitiuū. voluntatemaūt vt ſupra dictū ē. interius mouere pōt niſi deus. pōt cauſa pctī. vt infra oſtēdet̉. Uel relinquit̉ mhil exterius pōt cauſa pctī. niſi vel inquantū mouetnem. ſicut vel demon ꝑſuadens peccatū. vel ſicut mouens appetituꝫ ſenſitiuū. ſicut aliqua ſenſibilia exterioramouent appetitū ſenſitiuum Sed neqꝫ ꝑſuaſio exteriorin rebus agendis ex neceſſitate mouet rōnem. neqꝫ etiaꝫres exterius ꝓpoſite ex neceſſitate mouēt appetitū ſenſitiuum. niſi forte aliquo modo diſpoſitū. tn̄ etiam appetitus tenſitiuus ex neceſſitate mouet rōnem volunta. vnde aliqͥd exterius pōt aliqua cauſa mouēs ad pecandū tn̄ ſufficienter ad peccandū inducēs. ſed ſufficienter ꝯplens peccatū ē ſola voluntas. Ad. i. dd̓m ex hocipſo exteriora mouētia ad peccandū ſufficienter ex neceſſitate inducunt. ſequitur remaneat ī nobis peccare non peccare. Ad. ij. dd̓m hoc ponitur interior peccati excluditur exterior. enī id qd̓ē exterius. ē cauſa peccati niſi mediante interiori. vt dictum ē. Ad. iij. dicēdū multiplicatis exterioribꝰ cauſis inclinantibꝰ ad peccandū multiplicantur actꝰ peccati.qꝛ plures ex illis cauſis pluries inclinant ad actus pctīſed tamen minuitur culpe que conſiſtit in hoc aliqͦdſit voluntarium in nobis.O quartum ſic proce2ditur. Uidetur peccatū ſit cauſa pctī. Sūtenim quattuor genera cauſarum. quoꝝ nullū pōt ad hoccōgruere peccatū ſit pctī. finis enī hꝫ rōneꝫ boni. qd̓ cōpetit pctō qḋ de ſua rōne ē malū. eadem rōne necpeccatū pōt efficiens. qꝛ malū ē cauſa agens. ſedē infirmum impotens vt Dio. dicit. iiij. ca. de diui. no.cauſa aūt materialis formalis videntur hr̄e ſolum locum in naturalibus corporibus que ſunt cōpoſita ex materia forma. ergo peccatū non poteſt habere cām materialē formalē. Pre. Agere ſibi ſimile ē rei ꝑfecte. vidicitur in. iiij. ethi. ſed peccatum de ſui rōne ē imꝑfectum peccaiū pōt cauſa peccati. Pre. Si huiꝰ peccati ſit aliud peccatū. eadē rōne illius erit aliqd̓ aliud peccatū. ſic procedetur in infinitum. qd̓ eſt inconueniens. peccatū ē peccati. Sed ꝯtra ē qd̓ Gregꝰdicit ſuꝑ Ezech. Peccatū qd̓ pnīam citiꝰ delet̉. peccatū ē peccati. Rn̄. dd̓ peccatū habeat cauſaꝫex parte actus. hoc modo vnū peccatū poſſet alteriꝰ.ſicut vnus actus humanus pōt alteriꝰ. Cōtingit igitur vnū peccatū cām alterius ẜm quattuor genera cāꝝPrimo quidē ẜm modū cāe efficientis vel mouentis ſe accidēs. Per accidēs quidē ſicut remouēs prohibens dicit̉ mouens accidēs. enī vnū actū peccati amittit gr̄am vel charitatē vel verecundiaꝫ vel quodcunqꝫ aliud retrahēs a pctō. incidit ex hoc in aliud peccatum. ſic primū peccatū ē ſecundi accn̄s. Per ſequi ſicut ex vno actu peccati diſponit̉ ad hoc aliūactū cōſimilē facilius ꝯmittit. Ex actibus enī cauſant̉ diſpoſitiones habitus inclinantes ad ſimiles actus. Secundum vero genus cauſe materialis vnum peccatum ēcauſa alterius inquantū preparat ei materiam. ſicut auari

cia preparat materiam litigio. qd̓ plerūqꝫ ē de diuitijsgregatis. Secundū vero genus cauſe finalis vnū peccatūeſt cauſa alterius inquantū ꝓpter finem vnius peccati aliquis cōmittit aliud peccatū. ſicut aliqͥs cōmittit ſimoniam ꝓpter finē ambitionis. vel fornicationem ꝓpter fructū. Et quia finis dat formam in moralibus vt ſupra habitum ē. ex hoc etiam ſequitur vnum peccatū ſit formalis cauſa alterius. in actu enī fornicationis. ꝓpter furtū.cōmittit̉ ē quidem fornicatio ſicut materiale. furtuꝫ veroſicut formale. Ad i. dd̓m peccatū inquantū ē inordinatū habet rōnem mali. ſed inquantū ē actus quidamhabet aliqd̓ bonū ſaltem apparens fine. ita ex ꝑte actꝰpōt cauſa finalis effectiua alterius peccati. licetex ꝑte inordinationis. materiā aūt habet peccatū ex qua.ſed circa quā. formaꝫ aūt hꝫ ex fine. ẜm quattuor genera cauſaꝝ peccatū pōt dici cauſa peccati. vt dictum eſt. Ad. ij. dicendū peccatū ē imꝑfectū imperfectiōe morali ex ꝑte inordinationis. ſed ex parte actus pōt hr̄e perfectione nature. ẜm hoc pōt cauſa peccati. Ad. iij.dd̓m omnis cauſa peccati ē peccatū. vn̄ oportet.vt ꝓcedat̉ in infinitū. ſed pōt ꝑueniri ad aliqd̓ peccatumcuius cauſa ē aliud peccatū. Queſtio LXXVIEinde conſideranduꝫē de cauſis peccati in ſpēali Et primo de cauſis interioribꝰ peccati. Scd̓o de exterioribus.Tertio de peccatis que ſūt cauſa alioꝝ peccatoꝝ. Primaautē cōſideratio ẜm premiſſa erit triꝑtita. primo aget̉de ignorantia que eſt cauſa peccati ex parte rōnis. Secūdo de infirmitate ſeu paſſione que eſt cauſa peccati ex ꝑteappetitus ſenſitiui. Tertio de malicia eſt cauſa pctī exte voluntatis. Circa primum querunt̉ quattuor. Prīovtrum ignorantia ſit cauſa peccati. Secundo vtꝝ ignorrantia ſit peccatum. Tertio vtruꝫ totaliter a peccato excuſet. Quarto vtrum diminuat peccatum.D primuꝫ ſic proceditur. Uidet̉ ignorantia poſſit cauſa peccati. qꝛ qd̓ eſt nullius ē cauſa. ſed ignorantia eſt non ens ſit priuatio quedā ſcīe. ignorantia ē cauſa peccati. Pre. Cāe peccati ſunt accipiende ex ꝑte cōuerſionis.vt ex ſupra dictis pꝫ. ſed ignorantia videt̉ reſpicere auerſionē. non debet poni cauſa peccati. Pre. pecca in volūtate cōſiſtit: vt ſupra dictū ē. ſed voluntas nonfert̉ niſi in aliqd̓ cognitum. qꝛ bonū apprehenſum eſt obiectū voluntatis. ignorantia pōt cauſa pctī. Sꝫꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. de natura gratia. quedam ignorantiam peccant̉. Rn̄. dd̓m. ẜm phum ī viijphiſicoꝝ. cauſa mouēs eſt duplex. Una per ſe. alia peraccidens. Per ſe quidem eſt que propria virtute mouet.ſicut generans ē cauſa mouēs grauia leuia. Per accidens autē ſicut remouēs ꝓhibens. vel ſicut ipſa remotioprohibentis. hoc modo ignorantia pōt eſſe cauſa actuspeccati. Eſt enim priuatio ſcientie perficientis rationemque prohibet actum peccati. Inquantum dirigit actushumanos. Conſiderandum eſt autem ratio ẜm dupli ſcīam ē hūanoꝝ actuū directiua .ſ. ẜm ſcīam vl̓emticularē ꝯferēs enī de agendis vtit̉ quodā ſylogiſmo cuiꝰꝯcluſio iudiciū ē ſeu electio vel oꝑatio. actiones autem inſingularibꝰ ſūt. vnde ꝯcluſio ſylogiſmi oꝑatiui ē ſingularis. ſingularis auteꝫ ꝓpoſitio ꝯcluditur ex vl̓i niſi mediante aliqua ꝓpoſitiōe ſingulari ſic̄ ab actu ꝓhilet̉