LXXVIQueſtio
Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū ē. cauſa interior peccati eſt⁊ voluntas vt perficiens actū peccati. ⁊ ratio quantū adcarentiam deb̓ite regule. ⁊ appetitus ſenſitiuꝰ inclinans.Sic ergo aliquid extrinſecū tripliciter poſſet eē cauſa peccati. vel qꝛ mouēt īmediate ip̄aꝫ voluntatē. vel qꝛ moueret rōnem. vel qꝛ moueret appetitū ſenſitiuū. voluntatemaūt vt ſupra dictū ē. interius mouere nō pōt niſi deus. q̄nō pōt eē cauſa pctī. vt infra oſtēdet̉. Uel relinquit̉ ꝙ mhil exterius pōt eē cauſa pctī. niſi vel inquantū mouet rōnem. ſicut hō vel demon ꝑſuadens peccatū. vel ſicut mouens appetituꝫ ſenſitiuū. ſicut aliqua ſenſibilia exterioramouent appetitū ſenſitiuum Sed neqꝫ ꝑſuaſio exteriorin rebus agendis ex neceſſitate mouet rōnem. neqꝫ etiaꝫres exterius ꝓpoſite ex neceſſitate mouēt appetitū ſenſitiuum. niſi forte aliquo modo diſpoſitū. ⁊ tn̄ etiam appetitus tenſitiuus nō ex neceſſitate mouet rōnem ⁊ voluntatē. vnde aliqͥd exterius pōt eē aliqua cauſa mouēs ad pecandū nō tn̄ ſufficienter ad peccandū inducēs. ſed cā ſufficienter ꝯplens peccatū ē ſola voluntas. ¶ Ad. i. gͦ dd̓mꝙ ex hocipſo ꝙ exteriora mouētia ad peccandū nō ſufficienter ⁊ ex neceſſitate inducunt. ſequitur ꝙ remaneat ī nobis peccare ⁊ non peccare. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ꝑ hoc ꝙ ponitur interior cā peccati nō excluditur exterior. nō enī id qd̓ē exterius. ē cauſa peccati niſi mediante cā interiori. vt dictum ē. ¶ Ad. iij. dicēdū ꝙ multiplicatis exterioribꝰ cauſis inclinantibꝰ ad peccandū multiplicantur actꝰ peccati.qꝛ plures ex illis cauſis ⁊ pluries inclinant ad actus pctīſed tamen minuitur rō culpe que conſiſtit in hoc ꝙ aliqͦdſit voluntarium ⁊ in nobis.O quartum ſic proce2ditur. Uidetur ꝙ peccatū nō ſit cauſa pctī. Sūtenim quattuor genera cauſarum. quoꝝ nullū pōt ad hoccōgruere ꝙ peccatū ſit cā pctī. finis enī hꝫ rōneꝫ boni. qd̓nō cōpetit pctō qḋ de ſua rōne ē malū. ⁊ eadem rōne necpeccatū pōt eē cā efficiens. qꝛ malū nō ē cauſa agens. ſedē infirmum ⁊ impotens vt Dio. dicit. iiij. ca. de diui. no.cauſa aūt materialis ⁊ formalis videntur hr̄e ſolum locum in naturalibus corporibus que ſunt cōpoſita ex materia ⁊ forma. ergo peccatū non poteſt habere cām materialē ⁊ formalē. ¶ Pre. Agere ſibi ſimile ē rei ꝑfecte. vidicitur in. iiij. ethi. ſed peccatum de ſui rōne ē imꝑfectumgͦ peccaiū nō pōt eē cauſa peccati. ¶ Pre. Si huiꝰ peccati ſit cā aliud peccatū. eadē rōne ⁊ illius erit cā aliqd̓ aliud peccatū. ⁊ ſic procedetur in infinitum. qd̓ eſt inconueniens. nō gͦ peccatū ē cā peccati. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ Gregꝰdicit ſuꝑ Ezech. Peccatū qd̓ ꝑ pnīam citiꝰ nō delet̉. peccatū ē cā ⁊ peccati. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ cū peccatū habeat cauſaꝫex parte actus. hoc modo vnū peccatū poſſet eē cā alteriꝰ.ſicut vnus actus humanus pōt eē cā alteriꝰ. Cōtingit igitur vnū peccatū eē cām alterius ẜm quattuor genera cāꝝPrimo quidē ẜm modū cāe efficientis vel mouentis ⁊ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidēs. Per accidēs quidē ſicut remouēs prohibens dicit̉ mouens ꝑ accidēs. cū enī ꝑ vnū actū peccati hō amittit gr̄am vel charitatē vel verecundiaꝫ vel quodcunqꝫ aliud retrahēs a pctō. incidit ex hoc in aliud peccatum. ⁊ ſic primū peccatū ē cā ſecundi ꝑ accn̄s. Per ſequidē ſicut cū ex vno actu peccati hō diſponit̉ ad hoc ꝙ aliūactū cōſimilē facilius ꝯmittit. Ex actibus enī cauſant̉ diſpoſitiones ⁊ habitus inclinantes ad ſimiles actus. Secundum vero genus cauſe materialis vnum peccatum ēcauſa alterius inquantū preparat ei materiam. ſicut auari
cia preparat materiam litigio. qd̓ plerūqꝫ ē de diuitijs cōgregatis. Secundū vero genus cauſe finalis vnū peccatūeſt cauſa alterius inquantū ꝓpter finem vnius peccati aliquis cōmittit aliud peccatū. ſicut cū aliqͥs cōmittit ſimoniam ꝓpter finē ambitionis. vel fornicationem ꝓpter fructū. Et quia finis dat formam in moralibus vt ſupra habitum ē. ex hoc etiam ſequitur ꝙ vnum peccatū ſit formalis cauſa alterius. in actu enī fornicationis. q̄ ꝓpter furtū.cōmittit̉ ē quidem fornicatio ſicut materiale. furtuꝫ veroſicut formale. ¶ Ad i. gͦ dd̓m ꝙ peccatū inquantū ē inordinatū habet rōnem mali. ſed inquantū ē actus quidamhabet aliqd̓ bonū ſaltem apparens ꝓ fine. ⁊ ita ex ꝑte actꝰpōt eē cauſa ⁊ finalis ⁊ effectiua alterius peccati. licet nōex ꝑte inordinationis. materiā aūt habet peccatū ex qua.ſed circa quā. formaꝫ aūt hꝫ ex fine. ⁊ iō ẜm quattuor genera cauſaꝝ peccatū pōt dici cauſa peccati. vt dictum eſt.¶ Ad. ij. dicendū ꝙ peccatū ē imꝑfectū imperfectiōe morali ex ꝑte inordinationis. ſed ex parte actus pōt hr̄e perfectione nature. ⁊ ẜm hoc pōt eē cauſa peccati. ¶ Ad. iij.dd̓m ꝙ nō omnis cauſa peccati ē peccatū. vn̄ nō oportet.vt ꝓcedat̉ in infinitū. ſed pōt ꝑueniri ad aliqd̓ peccatumcuius cauſa nō ē aliud peccatū. ¶ Queſtio LXXVIEinde conſideranduꝫē de cauſis peccati in ſpēali Et primo de cauſis interioribꝰ peccati. Scd̓o de exterioribus.Tertio de peccatis que ſūt cauſa alioꝝ peccatoꝝ. Primaautē cōſideratio ẜm premiſſa erit triꝑtita. nā primo aget̉de ignorantia que eſt cauſa peccati ex parte rōnis. Secūdo de infirmitate ſeu paſſione que eſt cauſa peccati ex ꝑteappetitus ſenſitiui. Tertio de malicia q̄ eſt cauſa pctī ex ꝑte voluntatis. Circa primum querunt̉ quattuor. Prīovtrum ignorantia ſit cauſa peccati. Secundo vtꝝ ignorrantia ſit peccatum. Tertio vtruꝫ totaliter a peccato excuſet. Quarto vtrum diminuat peccatum.D primuꝫ ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ ignorantia nō poſſit eē cauſa peccati. qꝛ qd̓ nō eſt nullius ē cauſa. ſed ignorantia eſt non enscū ſit priuatio quedā ſcīe. gͦ ignorantia nō ē cauſa peccati.¶ Pre. Cāe peccati ſunt accipiende ex ꝑte cōuerſionis.vt ex ſupra dictis pꝫ. ſed ignorantia videt̉ reſpicere auerſionē. gͦ non debet poni cauſa peccati. ¶ Pre. Oē peccatū in volūtate cōſiſtit: vt ſupra dictū ē. ſed voluntas nonfert̉ niſi in aliqd̓ cognitum. qꝛ bonū apprehenſum eſt obiectū voluntatis. gͦ ignorantia nō pōt eē cauſa pctī. ¶ Sꝫꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. de natura ⁊ gratia. ꝙ quedamꝑ ignorantiam peccant̉. ¶ Rn̄. dd̓m. ꝙ ẜm phum ī viijphiſicoꝝ. cauſa mouēs eſt duplex. Una per ſe. ⁊ alia peraccidens. Per ſe quidem eſt que propria virtute mouet.ſicut generans ē cauſa mouēs grauia ⁊ leuia. Per accidens autē ſicut remouēs ꝓhibens. vel ſicut ipſa remotioprohibentis. ⁊ hoc modo ignorantia pōt eſſe cauſa actuspeccati. Eſt enim priuatio ſcientie perficientis rationemque prohibet actum peccati. Inquantum dirigit actushumanos. Conſiderandum eſt autem ꝙ ratio ẜm duplicē ſcīam ē hūanoꝝ actuū directiua .ſ. ẜm ſcīam vl̓em ⁊ ꝑticularē ꝯferēs enī de agendis vtit̉ quodā ſylogiſmo cuiꝰꝯcluſio iudiciū ē ſeu electio vel oꝑatio. actiones autem inſingularibꝰ ſūt. vnde ꝯcluſio ſylogiſmi oꝑatiui ē ſingularis. ſingularis auteꝫ ꝓpoſitio nō ꝯcluditur ex vl̓i niſi mediante aliqua ꝓpoſitiōe ſingulari ſic̄ ab actu hō ꝓhilet̉