Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXXV

ſus in delectatiōem ꝓcedit ex cōplacentia actus homicidij cogitati eſt pctm̄ mortale. aūt conſenſus in delectationem ꝓcedit ex cōplacentia cogitationis de homicidio. Ad. vi. dd̓ꝫ oratio dominica ſolū cōtra peccata venialia dicēda ē. ſed etiā contra mortalia.D nonum ſic proceditur. Uidetur in ſuperiori ratione poſſit eſſe peccatum veniale ẜm eſt directiua inferiorum virium. i. ẜm conſentit in actum peccati. Dicit enim Augꝰin. xij. de tri. ratio ſuperior iuheret rationibus eternisſed peccare mortaliter eſt per auerſionem a rationibuseternis. videtur in ſuꝑiori ratione non poſſit eſſe peccatum niſi peccatum mortale. Pre. ſuꝑior ſe hꝫ invitā ſpirituali tanqͣꝫ principium. ſicut cor in vita corꝑali. ſed infirmitates cordis ſunt mortales. ergo peccata ſuꝑioris rationis ſunt mortalia. Pre. peccatum veniale fit mortale ſi fiat ex cōtēptu. ſed hoc non videtur eſſe ſine contemptu aliquis ex deliberatione peccet etiam venialiter. cum ergo conſenſus rationis ſuꝑioris ſemper ſitcum deliberatione legis diuine. videt̉ non poſſit eſſe ſine peccato mortali ꝓpter contēptū diuine legis. Sedcontra cōſenſus in actum peccati pertinet ad rationem ſuꝑiorem. vt ſupra dictum eſt. ſed conſenſus in actum peccati venialis eſt peccatum veniale. in ſuꝑiori ratiōe poteſt eſſe peccatum veniale. Rn̄. dd̓m ſicut Augꝰ dicit in. xij. de tri. ratio ſuperior iuheret rationibus eternisconſpiciendis. aut conſulendis. Conſpiciendis quidemẜm eorum veritatem ſpeculatur. Conſulendis autemẜm per orationes eternas de alijs iudicat ordīat. adquod ꝑtinet deliberando per rationes eternas conſentit in aliquem actum vel diſſentit ab eo. Contingit auteꝫ inordinatio actus in quem conſentit non contrariaturrationibus eternis. quia non eſt cum. auerſione a fine vltimo ſicut contrariat̉ actus peccati mortalis. ſed etiamter eas. ſicut actus peccati venialis. vnde quādo ratio ſuꝑior in actum peccati venialis conſentit. non auertitur arationibus eternis. vnde peccat mortaliter. ſed veniāliter. Et per hoc patet reſpōſio ad primum Ad. ij. dd̓ꝫ duplex eſt infirmitas cordis. Una que eſt in ipſa ſubſtantia cordis. immutat naturalem complexionem ipſiꝰ talis infirmitas ſemper eſt mortalis. Alia eſt autem īfirmitas cordis ꝓpter aliquam inordinationem vel motuseius. vel alicuius eorum que circumſtant cor. talis infirmitas non ſemper eſt mortalis. Et ſimiliter in rationeſuꝑiori ſemper eſt peccatum mortale quando tollitur ip̄aordinatio rationis ſuꝑioris ad proprium obiectum quodeſt rationes eterne. ſed quando eſt inordinatio circa hoceſt peccatum mortale. ſed veniale. Ad. iij. dd̓m deliberatus conſenſus in peccatum non ſemper pertinet adcontemptū legis diuine. ſed ſolū qn̄ pctm̄ dīne legi ꝯͣriat̉Udecimuꝫ ſic ꝓceditur. Uidetur in ſuꝑiori ratione non poſſit eſſe peccatum veniale ẜm ſe ipſam .i. ẜm inſpicit ratiōeseternas. Actus enim potentie inuenitur eſſe deficiensniſi per hoc in ordinate ſe habet circa ſuum obiectumſed obiectum ſuperioris rationis ſunt eterne rationes. aquibus deordinari non eſt ſine peccato mortali. ī ſuꝑiori ratione non poteſt eſſe peccatum veniale ẜm ſeip̄am.Pre. ratio ſit vis deliberatiua actus rationis ſemper eſt cum deliberatione. ſed omnis inordinatus motꝰin bis que dei ſunt ſi ſit cum deliberatione eſt peccatuꝫ

mortale ergo in ratione ſuperiori ẜm ſeipſam nunquameſt peccatum veniale. ¶¶ Prete. contingit quandoqꝫpeccatum ex ſurreptione eſt peccatum veniale. peccatumautem ex deliberatione eſt peccatuꝫ mortale per hoc ratio deliberans recurrit ad aliquod maius bonum contraquod homo agens grauius peccat. ſicut cum de actu delectabili inordinato ratio deliberat quod eſt contra legeꝫdei. grauius peccat conſentiendo qͣꝫ ſi ſolum conſideraretquod eſt contra virtutem moralem. ſed ratio ſuperiorpoteſt recurrere ad aliquod altius qͣꝫ ſit ſuum obiectum.ergo ſi motus ex ſurreptione non ſit peccatum mortale.neqꝫ etiā deliberatio ſuꝑueniēs faciet ip̄m eſſe pctm̄ mortale qd̓ patet falſū.. in rōne ſuꝑiori ẜꝫ ſeip̄am pōt pctm̄ veniale. Sꝫ cōtra. motꝰ ſurreptitiꝰ īfidelitatiſē pctm̄ veniale. ſꝫ ꝑtinꝫ ad ſuꝑiorē rōnem ẜm ſeip̄aꝫ. ergoin ratione ſuperiori poteſt eſſe peccatū veniale ẜꝫ ſeip̄amRn̄. dd̓m tatio ſuꝑior aliter fert̉ in ſuū obiectuꝫ. atqꝫaliter in obiecta inferioꝝ vitiū que ipſam dirigunt̉. Inobiecta .n. īferioruꝫ viriū fert̉ niſi inqͣꝫtū de eis ꝯſulitrōnes eternas. vn̄ fert̉ ī ea niſi modū deliberatiōisdeliberatꝰ aūt ꝯſenſꝰ in his ex genere ſuo ſūt mortalia.ē mortale peccatū. ſuꝑior ſemꝑ mortaliter peccatſi actus īferioꝝ viriū ī quos ꝯſentit ſint pctā mortalia. ſꝫcirca ꝓpriuꝫ obiectum habet duos actꝰ .ſ. ſimplicē intuitu deliberatiōem. ẜm etiā de ꝓprio obiecto ꝯſulit rōneſeternas. ẜm aūt ſimpliceꝫ intuitū pōt aliquā īordinatuꝫmotū hr̄e circa diuina. puta quis patit̉ ſubitū infidelitatis motū. quāuis īfidelitas ẜm ſuū genꝰ ſit pctm̄ mortale. tn̄ ſubitus motꝰ īfidelitatis eſt pctm̄ veniale. qꝛ pctm̄mortale ē niſi cōtra legē dei. Poteſt aūt aliquod hoꝝ pertinēt ad fidē. ſubito rōni occurrere ſub qͣdā alia rōnean̄qꝫ ſuꝑ hoc ꝯſulat̉ vel cōſuli poſſit eteina .i. lex dei.puta qͥs reſurrectiōem mortuoꝝ ſubito app̄hendit vtīpoſſibilē ẜm naturā ſil̓ app̄hēdendo remittit̉ an̄qͣꝫpus habeat deliberādi hoc ē nobis traditū vt credēdūẜm legē dīnaꝫ. Si ꝟo poſt hāc deliberationē motꝰ īfidelitatis maneat. ē pctm̄ mortale. circa ꝓpriū obiectū ſiſit peccatum mortale ex genere. pōt ſuꝑior peccare venialiter in ſubitis motibꝰ. vl̓ etiā mortaliter deliberatūꝯſenſum. In his aūt ꝑtinent ad īferiores vires ſē peccat mortaliter in his ſunt pctā mortalia ex ſuo genere.aūt in his ẜm ſuū genꝰ ſūt venialia pctā. Ad. i. dd̓. pctm̄ quod ē contra rōnes eternas ſi ſit pctm̄ mortale ex genere. pōt tn̄ pctm̄ veniale ꝓpter imꝑfectiōeꝫ actus ſubiti vt dictū ē. Ad. ij. dd̓m in oꝑatiuis ad rationē ad quā ꝑtinet deliberatio. ꝑtīet etiā ſimplex intuitꝰeoꝝ ex quibꝰ deliberatio ꝓcedit. ſicut etiā in ſpeculatiuisad rōneꝫ ꝑtinet ſyllogizare. ꝓpoſitōes formare. etiam pōt habere ſubitū motū. Ad. iij. dd̓. vna ea res pōt diuerſas ꝯſideratiōes hr̄e. qͣꝝ vnā ē altera altior. ſic̄ deū. pōt ꝯſiderati vl̓ inqͣꝫtū ē cognoſcibile rōnehūana. vl̓ īqͣꝫtū tradit̉ reuelatiōe dīna. ē cōſideratio altior. qͣꝫuis obiectū rōnis ſuꝑioris ſit qͥddaꝫ ẜm natu rei altiſſimū. tn̄ pōt etiā reduci ī qͣndaꝫ altiorē ꝯſideratiōem. hac ratiōe qd̓ in motu ſubito erat pctm̄ mortale. deliberatiōem reducentē ī altiorē ꝯſiderationē fitpctm̄ mortale. ſic̄ ſupͣ expoſitū ē. Queſtio. LXXV.Einde conſideraduꝫē de cauſis pctōꝝ. primo in generali. ſecūdo inſpāli. Circa primū queruntur quattuor. Primo viꝝ peccatū habeat cauſā. ſecūdo vtrū habeat cauſā interiorē. tertio vtꝝ habeat cauſaꝫ exteriorē. qͣrto viꝝ pctm̄ ſit pctī-