QueſtioLXXIIII

laudatur vl̓ vituꝑat̉. ſed ſenſualitas ē cōmunis nobis ⁊brutis. gͦ in ſēſualitate nō pōt eē pctm̄. ¶ Pre. nullꝰ peccat in eo qd̓ vitare nō pōt. ſicut Aug. dicit ī. li. de. li. arbi.ſꝫ hō non pōt vitare qͥn actus ſenſualitatis ſit inordinatꝰeſt .n. ſenſualitas ꝑpetue corruptionis qͣꝫdiu in hac mortali vita viuimus. vn̄ ꝑ ſerpentē ſignificatur vt Augꝰ dicit. xij. de tri. gͦ inordinatio motus ſenſualitatis nō ē peccatū. ¶ Pre. illud qd̓ hō ip̄e non facit. nō imputat̉ ei adpctm̄. ſꝫ hoc ſolū videmur noſipi facere qd̓ cū deliberatione ratiōis facimus. vt phūs dicit in. ix. ethi. gͦ motus ſenſualitatis q̄ eſt fine deliberatiōe rōnis non imputat̉ hōiad pctm̄. ¶ Sed cōtra ē qd̓ dr̄ Ro. vij. Nō .n. qd̓ volo bonū hoc ago. ſꝫ qd̓ odi malū illud facio. qd̓ expōit Augꝰ demalo cōcupiſcentie qd̓ cōſtat eē motū quedā ſenſualitatisgͦ in ſenſualitate ē aliqd̓ pctm̄. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſup̄ dictū ē. pctm̄ pōt inueniri in qͣlibet potētia cuius actus pōteē volūtariꝰ ⁊ inordinatꝰ in qͦ ꝯſiſtit rō pctī. Manifeſtuꝫē aūt ꝙ actus ſenſualitatis pōt eē volūtariꝰ inqͣꝫtū ſēſualitas .i. appetitus ſenſitiuꝰ nata ē a voluntate moueri. vn̄relīquit̉ ꝙ in ſenſualitate poſſit eē pctm̄. ¶ Ad. i. gͦ dd̓mꝙ aliq̄ vires ſenſitiue ꝑtis ⁊ ſi ſint cōmūes nobis ⁊ brutis. tn̄ in nobis hn̄t aliquā excellētiā ex hoc ꝙ rōni iūguntur. ſicut nos pͦ alis aīalibꝰ habemꝰ ī ꝑte ſenſitiua cogitatiuā ⁊ reminiſcētiā. vt in̄ prīo dictū ē. ⁊ ꝑ hūc modū etiaꝫappetitus ſenſitius in nobis p̄ alijs aīalibus hꝫ qͣndā excellentiā .ſ. ꝙ natus ē obedire rōni. ⁊ qͣꝫtū ad hoc pōt eſſeprincipiū actus volūtarij. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſubiectū pctī. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ ꝑpetua corruptio ſenſualitatis ē intelligēda qͣꝫtuad fomitē qui nunqͣꝫ totaliter tollit̉ in hac vita. trāſit .n.pctm̄ originale reatu ⁊ remanet actu. ſꝫ talis corruptio fomitis nō īpedit quin hō rōnabili voluntate poſſit reprimere ſingulos motus inordinatos ſenſualitatis ſi p̄ſentiat. puta diuertendo cogitationeꝫ ad alia. ſꝫ dum hō cogitationē ad alia diuertit. pōt etiā circa illud aliqͥs inordinatus motꝰ inſurgere. ſicut cū aliqͥs trāſfert cogitationē ſuāa delectabilibꝰ carnis. volēs cōcupiſcentie motus vitaread ſpeculationē ſcīe. inſurgit qn̄qꝫ aliqͥs motus īanis glorie impremeditatus. ⁊ iō nō pōt hō vitare oēs hmōi motus ꝓpter corruptiōeꝫ p̄dictā. ſed hoc ſolū ſufficit ad rationē pctī volūtarij ꝙ poſſit vitare ſingulos. ¶ Ad. iij dd̓ꝫꝙ illud qd̓ homo facit ſine deliberatiōe rationis nō ꝑfecte ip̄e facit. quia nihil oꝑatur ibi id qd̓ ē principale in homine. vn̄ non ē ꝑfecte actus hūanus. ⁊ ꝑ ꝯſequens nō poteſt eē ꝑfecte actus virtutis vel pctī. ſꝫ ali qͥd aliud īꝑfectūin genere horum. vn̄ talis motus ſenſualitatiſ rationemp̄ueniens ē peccatum veniale. qd̓ ē quiddā imꝑfectum īin genere peccati.D quartuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ in ſenſualitate poſſit eſſe peccatūmortale. Actus enim ex obiecto cognoſcitur. ſed circa obiecta ſenſualitatis contingit peccare mortaliter. ſicut circa delectabilia carnis. ergo actus ſenſualitatis pōt eē peccatū mortale ⁊ ita in ſenſualitate peccatum mortale inuenitur. ¶ Pre peccatū mortale ꝯtrariatur virtuti. ſed virtus pōt eē in ſenſualitate. temꝑantia .n. ⁊ fortitudo ſuntvirtutesⁱ irrōnabliliū partiū. vt phūs dicit in. iij. ethi. gͦin ſenſualitate pōt eē pctm̄ mortale. cū cōtraria ſint natafieri circa idē. ¶ Pre. veniale pctm̄ ē diſpoſitio ad mortale. ſꝫ diſpoſitio ⁊ habitus ſūt ī eodē cū igit̉ veniale pctm̄ſit in ſenſualitate. vt dictū ē. etiā mortale pctm̄ eē poterit īeadē. ¶ Sed cōtra ē qd̓ Aug. dicit in. li. retract. ⁊ habet̉

in glo. Ro. vij. Inordinatꝰ cōcupiſcentie motus qͥ ē peccatū ſenſualitatis pōt etiā eē in his qui ſunt in gratia. inquibꝰ tn̄ pctm̄ mortale nō inuenitur. gͦ inordinatus motus ſenſualitatis non ē pctm̄ mortale. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſic̄inordinatio corrumpēs principium vite corꝑalis cauſatcorꝑalem mortem. ita etiā inordinatio corrumpens principiū ſpiritualis. qd̓ eſt finis vltimus. cauſat mortē ſpiritualem peccati mortalis. vt ſupͣ dictū ē. ordinarę aūt aliquid in finem non eſt ſenſualitatis ſed ſolū rationis. inordinatio aūt a fine non eſt niſi eius cuius eſt ordinare infinem. vnde peccatum mortale non poteſt eſſe in ſenſualitate. ſꝫ ſolum in ratione. ¶¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ actus ſenſualitatis poteſt concurrere ad peccatum mortale. ſed tamē actus peccati mortalis non habet ꝙ ſit peccatuꝫ mortale exeo ꝙ ē ſenſualitatis. ſed ex eo ꝙ eſt rationis. cuiuſ eſt ordinare in finem. ⁊ iō pctm̄ mortale non attribuit̉ ſenſualilitati. ſed ratiōi. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ actus virtutis nō ꝑficit̉ꝑ id ꝙ ē ſenſualitatis tm̄. ſed magis ꝑ id ꝙ eſt rationis ⁊voluntatis cuius eſt eligere. nā actus virtutis moralis n̄ē ſine electione. vnde ſemꝑ cū actu virtutis moralis queꝑficit viꝫ appetiuā. eſt etiā actus prudentie que ꝑficit viꝫrationiē. ⁊ idē eſt etiam de pctō mortali. ſicut dictū ē.Ad. iij. dd̓m ꝙ diſpoſitio tripliciter ſe habet ad id ad qd̓diſponit. Qn̄qꝫ enim ē idē ⁊ in eodē. ſicut ſcientia inchoata dr̄ eſſe diſpoſitio ad ſcientiā ꝑfectā. Qn̄qꝫ aūt ē in eodem ſed non idē. ſicut calor eſt diſpoſitio ad formā igniaQn̄qꝫ vero nec idem nec in eodem. ſicut in his que habent ordinem ad inuicē vt ex vno perueniatur in aliud.ſicut bonitas imaginatiōis eſt diſpoſitio ad ſcīaꝫ q̄ eſt inintellectu. ⁊ hoc mō veniale peccatū qd̓ eſt in ſenſualitatepoteſt eſſe diſpoſitio ad pctm̄ mortale qd̓ eſt in ratione.¶ Oquintum ſic ꝓcedit̉Uidetur ꝙ peccatum non poſſit eſſe in ratione.Cuiuſlibet enim potētie pctm̄ eſt aliqͥs defectus ip̄ius. ſꝫdefectus rationis nō ē peccatū. ſꝫ magis excuſat pctm̄. excuſatur .n. aliqͥs a peccato ꝓpter ignorantiā. gͦ in rōne nōpōt eſſe peccatū. ¶ Pre. primū ſubiectū peccati ē voluntas. vt dictū eſt. ſed ratio p̄cedit volūtateꝫ cū ſit directiuaipſius. gͦ peccatum eſſe non poteſt in ratione. ¶ Pre. nōpoteſt eſſe peccatum niſi circa ea que ſunt in nobis ſed ꝑfectio ⁊ defectus rationis non eſt eorum q̄ ſunt in nobisquidā .n. ſunt naturaliter ratiōe deficientes vel rationeſolertes. gͦ in ratione non eſt peccatum. ¶ Sed contra eſtqd̓ Aug. dicit in. li. xij. de tri. ꝙ peccatū eſt in ratione inferiori ⁊ in rōne ſuperiori. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ peccatū cuiuſlibet potētie ꝯſiſtit in actu ipſius. ſicut ex dictis patet. Habet autem ratio dn̄plicem actum. Unum quidē ẜm ſe inꝑatione ad ꝓpriū obiectū. qd̓ ē cognoſere aliqd̓ verum.Alius autē acus rōnis eſt inqͣꝫtū ē directiua aliarū viriūUtroqꝫ igit̉ mō cōtingit eſſe pctm̄ in ratione. Et primoqͥdē inqͣꝫtū errat in cognitiōe veri. qd̓ quidē tūc īputaturei ad peccatuꝫ quando habet ignorantiā vel errorē circaid qd̓ pōt ⁊ debet ſcire. Secūdo qn̄ inordinatos actus īferiorum virium vel imꝑat vel etiam poſt deliberatiōeꝫnon cohercet. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit de detectu rationis qͥ ꝑtinent ad actū ꝓpriū reſpectu ꝓprij obiecti⁊ hoc qn̄qꝫ eſt defectus cognitionis eius qd̓ quis non poteſt ſcire. tūc .n. talis defectus rōnis non eſt peccatū. ſed excuſat a pctō. ſicut patet in his que ꝑ furioſos cōmittunt̉.Si vero ſit defectus ratiōis circa id qd̓ hō poteſt ⁊ debetſcire. non o: no homo excuiatur a peccato. ſed ipſe defectꝰ

U 3