Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXIIII

nitudinē ꝑſone peccātis aggrauat̉ pctm̄. Sed contra ē qḋ Iſidorꝰ dicit in. ij. de ſūmo bono. Tanto maiuscognoſcit̉ pctm̄ qͣꝫto maior peccat habet̉. Rn̄. dd̓ꝫ duplex ē pctm̄. Quoddā .n. ex ſurreptiōe ꝓueniēs propter īfirmitateꝫ hūane nature. tale pctm̄ minꝰ imputat̉ei ē maior in virtute eo minus negligit hmōi pctā reprimere. tn̄ oīno ſubterfugere īfirmitas hūana ſinitAlia ꝟo pctā ſūt ex deliberatiōe ꝓcedētia. iſta pctā tantomagis alicui imputātur qͣꝫto maior ē. Et hoc pōt propter quattuor. Primo qͥdē qꝛ faciliꝰ pn̄t reſiſtere pctō maioris puta excedunt in ſcīa ꝟtuie. vn̄ dn̄s dicit Luc.xij. ſeruus ſciēs volūtatē dn̄ i ſui faciēs. plagis vapulabit multis. Secūdo ꝓpter īgratitudinē. qꝛ bonū aliqͥs magnificat̉ ē dei beneficiū. cui ſit īgratus peccādo. qͣꝫtū ad hoc q̄libet maioritas etiā ītemporalibꝰ bonis pctm̄ aggrauat. ẜm illud Sap̄. vi. Potētes potētertormēta patiētur. tertio ꝓpter ſpāleꝫ repugnātiā actꝰ pctīad magnitudinē ꝑſone. ſicut ſi princeps iuſticiā violetponit̉ iuſticie cuſtos. ſi ſacerdos fornicet̉ caſtitatē vouit. quarto ꝓpter exēplū ſiue ſcādalū. qꝛ vt Greg. dicit inPaſtorali. ī exemplū culpa vehemēter extēdit̉. qn̄ reuerētia gradus peccator honorat̉. Ad pluriū etiā noticiāꝑueniūt pctā magnoꝝ. magis hoīes ea indigne ferūt.Ad i. dd̓m auctoritas illa loquit̉ de his ſurreptionē īfirmitatis hūane negligēter agunt̉. Ad. ij. dd̓m deꝰ accipit ꝑſonas ſi maiores plus punit. qꝛ i p̄oruꝫmaioritas facit ad grauitatē peccati. vt dictū ē. Ad. iijdd̓m. magnꝰ reportat incomodū ex bono qd̓ habet. ſed ex mala vſu illius. Queſtio LXXIIIIEinde conſideranduꝫeſt de ſubiecto vitioꝝ ſiue peccatoꝝ. circa hocquerunt̉ decē. Primo vtꝝ volūtas poſſit eſſeſubiectum peccati. ſecūdo vtꝝ volūtas ſola poſſit pctīſubiectū. tertio vrꝝ ſēſualitaſ poſſit ſubiectū pctī. qͣrtovtꝝ poſſit ſubiectū pctī mortalis. quīto vtꝝ poſſit eſſe ſubiectū pctī. ſexio viꝝ delectatio moroſa vl̓ moroſaſit ī rōe inferiori ſic̄ inſubiecio. ſeptio viꝝ pctm̄ ꝯſenſus īactuꝫ ſit in ſuꝑiori ratione ſicut in ſubiecto. octauo vrꝝ ratio inferior poſſit ſubiectū pctī mortalis. nono vtꝝ ratioſuꝑior poſſit ſubiectū pctī venialis. decimo vtꝝ ī rōneſuꝑiori poſſit pctm̄ veniale circa ꝓpriū obiectum.D primum ſic proceditur. Uidet̉ volūtas poſſit eſſe ſubiectū pctīDicit. n. Diony. iiij. c. de diui. no. malū ē p̄ter volūta ītenſionē. ſꝫ pctm̄ hꝫ rōnem mali. pctm̄ pōt involūtate. Pre. volūtas eſt boni vel apparētis boni exhoc aūt volūtas vult bonū peccat. hoc aūt vult apparēs bonū qd̓ ē vere bonū. magis ꝑtinere videt̉ addefectū ꝟtutis app̄henſiue qͣꝫ ad defectū volūtatis. peccatū nullo ē in volūtate. Pre. pōt idē ſubiec pctī cauſa efficiēs. qꝛ cauſa efficiēs material̓ iucidūt in idē vt dr̄ in. ij. ph̓icoꝝ. ſꝫ volūtas ē cauſa efficienspctī. prima .n. cauſa peccādi ē volūtas. vt Aug. dicit in. li.de duabꝰ aīabꝰ. ē ſubiectū pctī. Eed contra ē qd̓Aug. dicit ī. li. retractio. volūtas ē peccat̉ recte vnitur. Rn̄. dd̓m pctm̄ qͥdā actus eſt. ſicut ſupͣ dictū eſtactuū aūt qͥdaꝫ traſeūt in exteriorē materiā. vt vrere ſecare. hmōi actus hn̄t materia et ſubiecto id ī qd̓ trāſit actio. ſicut phūs dicit ī. iij. phiſi. motus ē actus mo-

bilis a mouēte. Quidā vero actus ſūt tranſeūtes ī exterioreꝫ materiā. ſꝫ manētes ī agente. ſicut appetere cognoſcere. tales actus ſūt oēs actus morales ſiue ſint actꝰvirtutū ſiue pctōꝝ. vn̄ or ꝓpriū ſubiectū actꝰ pctī ſit potētia ē principiū actꝰ. aūt ꝓpriū ſit actuū moralium ſint volūtarij. vt ſupͣ habitū ē. ſequit̉ volūtas que ēprincipiū actuū volūt arioꝝ ſiue bonoꝝ ſiue maloꝝ ſūtpctā ſit prīcipiū pctōꝝ. ſequit̉ pctm̄ ſit in volūiateſicut ī ſubiecto. Ad. i. dd̓m malū dr̄ p̄ter voluntatē. qꝛ volūtas tendit ī ip̄m ſub rōe mali Sꝫ qꝛ aliqd̓malū ē apparēs bonū. volūtas aliqn̄ appetit aliqd̓ maluꝫ. ẜm hoc pctm̄ ē in volūtate. Ad. ij. dd̓m ſi defectus app̄henſiue virtutis nullo ſubiaceret volūtatieēt pctm̄ nec in volūtate nec in app̄henſiua virtute. ſicutpatet ī his qui habēt ignorantiā īuincibilē. relīquit̉ etiā defectus apphenſiue ꝟtutis ſubiacens voluntatideputet̉ ī peccatū. Ad. iij. dd̓ꝫ illa ꝓcedit in cauſis efficientibꝰ. qͣrū actiones traſent ī materiā exteriorem non mouēt ſe. ſed alia. cuiꝰ cōtrariū eſt in voluntate.vnde ratio ſequitur.D ſecundū ſic proce:ditur. Uidet̉ ſola volūtas ſit ſubiectū pctī. Dicit. n. Aug. in li. de duabꝰ aīabꝰ. niſi volūtate peccatur. ſꝫ pctm̄ ē ſicut ī ſubiecto. in potētia qua peccat̉. ſolavolūtas ē ſubiectum peccati. Pre. pctm̄ ē qͦddaꝫ malum cōtra rationē. ſꝫ bonū malū ad rōneꝫ pertines ē obiectum ſolius volūtatis. ſola volūtas eſt ſubiectū pctī.Pre. pctm̄ eſt actus volūtarius. qꝛ vt dicit Augu.in li. de arbitrio. pctm̄ adeo ē volūtariū ſi ſit voluntariū ē pctm̄. ſꝫ actus aliaꝝ viriū ſūt volūtarij niſiinqͣꝫtū ille vires mouentur a volūtate. hoc aūt ſufficitad hoc ſint ſubiectū pctī qꝛ ẜm hoc etiā mēbra exteriora mouent̉ a volūtate eēt ſubiectū pctī. qd̓ patet falſum. ſola volūtas ē ſubiectum pctī. Sꝫ cōtra. pctm̄virtuti contariat̉. cōtraria aūt ſūt circa idē. ſꝫ alie etiā vires aīe p̄ter volūtatē ſūt ſubiecta ꝟtutū. vt ſupͣſdictum ē ſola volūtas ē ſubiectum pctī. Rn̄. dd̓m ſicutex p̄dictis paiet. qd̓ ē principiū volūtarij actus ē ſubiectū pctī. actꝰ aūt volūtarij dicūt̉ ſolū illi eliciūt̉ volūtate ſꝫ illi a volūtate īꝑāt̉ vt ſupͣ dcm̄ ē. volūtarioaugeret̉. vn̄ ſolū volūtas pōt ſubiectū pctī. ſꝫ oēs ille potētie pn̄t moueri ad ſuos actus. vl̓ ab eis reprimi volūtatē. eedē etiā potētie ſūt ſubiecta hītuū moraliūbonoꝝ vel malorū qꝛ eiuſdē ē actꝰ habitꝰ. Ad. i. dd̓ non peccat̉ niſi voluntate ſicut primo mouēte. alijs aute potētijs peccat̉ ſicut ab ea motis. Ad. ij. dd̓m. bonum malū pertinēt ad volūtatē ſicut ſe obiecta ipſiusſꝫ alie potētie hn̄t aliqd̓ determinatū bonū malū rōnecuius pōt in eis virtus vitiū pctm̄ ẜꝫ ꝑticipātvoluntate rōne. Ad. iij. dd̓m mēbra corporis nonſunt principia actuum. ſꝫ ſolū organa. vn̄ comꝑant̉ adanima mouēteꝫ ſicut ſeruus qui agit̉ non agit. potētieaūt appetiue interiores comꝑant̉ ad rationē quaſi libere.qꝛ agunt qͦdāmō aguntur. vt patet id qd̓ dicit̉ in prīopolilicoꝝ. Et preterea actus exterioruꝫ membrorum ſūtactiōes in exteriorem materiā tranſeuntes ſicut patet depercuſſione in peccato homicidij. ꝓpter hoc ē ſil̓is D tertiuꝫ ſic proceditur. Uidetur in ſenſualitate poſſit peccatum. Peccatuꝫ .n. eſt ꝓprium homini. qui ex ſuis actibus