QueſtioLXXIII

ꝙ maxime virtuti directe cōtrarietur maximuꝫ peccatuꝫqͣſi maxime ab eo diſtās in eodē genere. Alio modo pōtconſiderari oppoſitio virtutis ad peccatū ẜm qͣndam extēſionem virtutis cohibentis peccatū. qͣnto eniꝫ fuerit virtus maior. tanto magis elongat homineꝫ a peccato ſibicōtrario. ita ꝙ nō ſolū ip̄m peccatū. ſed etiam inducentiaad peccatum. cohibet. ⁊ ſic manifeſtuꝫ eſt ꝙ qͣnto aliquavirtus fuerit maior. tāto etiā minora peccata cohibet. ſic̄etiam ſanitas quāto fuerit maior. tāto etiā minores diſcreꝑantias excludit. ⁊ ꝑ hūc modū maiori virtuti minuſpeccatū opponit̉ ex ꝑte effectus. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ ratioilla procedit de oppoſitiōe que attēditur ẜm cohibitiōempeccati. ſic enim abūdans iuſticia etiā minora peccata cōhibet. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ maiori virtuti que ē cira bonuꝫmagis difficile cōtrariatur directe peccatū. quod eſt circamalum magis difficile. vtrobiqꝫ eniꝫ inuenit̉ quedā eminentia ex hoc ꝙ oſteudit̉ voluntas procliuior in bonū velin malum ex hoc ꝙ difficultate nō vincit̉. Ad. iij. dd̓m ꝙcharitas nō ē quicūqꝫ amor. ſed amor dei. vnde nō opponitur ei quodcūqꝫ odium directe. ſed odiuꝫ dei. quod eſtrauiſſimum peccatorum.D quintuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ peccata carnalia nō ſint minorisculpe qͣꝫ peccata ſpūalia. Adulteriū enim grauius peccatum eſt qͣꝫ futurum. Dicitur .n. ꝓuer. vi. Nō grandis eſtculpe cū quis furatus fuerit. qui aūt adulter eſt ꝓpter cordis inopiaꝫ. ꝑdet animā ſuaꝫ. ſed furtū ꝑtinet ad auariciam que eſt peccatuꝫ ſpūale. adulteriū autem ad luxuriaꝫque eſt peccatū carnale gͦ peccata carnalia ſunt maiorisculpe. ¶ Pre. Augꝰ dicit ſuꝑ Leuitꝭ. ꝙ dyapolus maxīegaudet de peccato luxurie ⁊ idoſatrie. ſꝫ de maiori culpamagis gaudet. gͦ cū luxuria ſit peccatū carna le. videtur ꝙpeccata carnalia ſint maxime culpe. ¶ Pre. phūs ꝓbatin. vij. ethicoꝝ. ꝙ incōtinens ꝯcupiſcētie eſt turpior qͣꝫ incontinens ire. ſed ira eſt peccatum ſpūale ẜm Greg. xxxi.Moral̓. cōcupiſcentia autē ꝑtinet ad peccata carna ia. gͦpeccatum carnale ē grauius qͣꝫ peccatum ſpūale ¶ Sedcōtra ē qd̓ Gregꝰ dic̄ ꝙ pctā carnalia ſūt minoris culpe ⁊maioris īfamie qͣꝫ ſpūalia. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ pctā ſpūalia ſūtmaioris culpe qͣꝫ peccata carnalia. quod nō ē ſic intelligēdum quaſi quodlibet peccatum ſpūale ſit maioris culpequolibet peccato carnali. ſed quia cōſiderata hac ſola differentia ſpūalitatis ⁊ carnalitatis grauiora ſunt qͣꝫ cetera peccata ceteris paribus. Cuius ratio triplex pōt aſſignari. Prima quidem ex ꝑte ſubiecti. naꝫ peccata ſpūaliapertinent ad ſpiritum. cuius eſt conuerti ad deum ⁊ abeo auerti. peccata vero carnalia conſūmantur in delectatione carnalis appetitus. ad queꝫ principaliter ꝑtinet adbonum corꝑale conuerti. ⁊ ideo peccatum carnale in qͣꝫtūhmōi plus habet de conuerſione. propter quod etiam eſtmaioris ad heſionis. ſed peccatum ſpūale habet plus deauerſione. ex qua procedit ratio cuſpe. ⁊ ideo peccatuꝫ ſpirituale inquātum huiuſmodi eſt maioris culpe. Secunda ratio poteſt ſumi ex ꝑte eius in quē peccat̉. nam peccatum carnale inquātum hmōi eſt in corpus ꝓpriuꝫ. qd̓ eſtminus diligendum ẜm ordinem charitatis qͣꝫ deus ⁊ ꝓximus in quos peccatur per peccata ſpūalia. ⁊ ideo peccata ſpiritualia inquātum hmōi ſunt maioris culpe. Tertia ratio poteſt ſumi ex parte motiui. quia quāto eſt grauius impulſiuum ad peccandum. tanto homo minuspeccat. vt in fra dicetur. peccata autem carnalia habēt ve-

hementius impulſiuū .i. ipſam concupiſcentiam carnisnobis īnatam. ⁊ ideo peccata ſpiritualia inquātuꝫ hmōiſunt maioris culpe. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ adulterium nō ſolum pertinet ad peccatum luxurie. ſed etiam pertinet adpeccatum iniuſticie. ⁊ qͣꝫtum ad hoc poteſt ad auariciamreduci. vt gloſa dicit ad Eph. v. ſuꝑ illud Omnis fornicator aut ī mundus aut auarus. ⁊ tunc grauius eſt adulterium qͣꝫ furtuꝫ quāto homini carior eſt vxor qͣꝫ res poſſeſſa. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ diabolus dicitur maxime gauderede peccato luxurie. quia eſt maxime ad herentie. ⁊ difficile ab eo homo poteſt eripi. īſatiabilis eſt .n. delectabilisappetitus. vt phūs dicit in. iij. Ethicoꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓mꝙ ſic̄ phūs dic̄. turpior ē eē Hꝯtinētē ꝯcupiſcētie qͣꝫ ī ꝯtinēte ire qꝛ minꝰ ꝑticipat de rōe. ⁊ ẜꝫ hoc etiā dic̄ ī. iij. Ethi.ꝙ peccata intemperantie ſunt maxime exprobrabilia. qꝛſunt circa illas delectationes que ſunt cōmunes nobis⁊ brutis. vn̄ quodāmō ꝑ iſta peccata homo brutalis redpit̉. ⁊ inde eſt ꝙ Gregꝰ dicit ꝙ ſunt maioris infamīe.¶ D ſextum ſic proceditur. Uidetur ꝙ grauitas peccatorum non attendatur ẜm peccati cauſam. Quanto .n. peccati cauſa fuerit maior. tanto vehementius mouet ad peccandum. ⁊ itadifficilius poteſt ei reſiſti. ſed peccatum diminuit̉ ex hocꝙ ei difficilius reſiſtit̉. hoc .n. ꝑtinet ad infirmitateꝫ peccatis vt non facile reſiſtat peccato peccatuꝫ autem quod ēex infirmitate leuius iudicatur nō ergo peccatum habetgrauitatē ex parte ſue cāe ¶ Pre. ꝯcupiſcentia eſt generalis q̄daꝫ cauſa peccati. vn̄ dicit glo. ſuꝑ illud Ro. vij. naconcupiſcentia neſciebaꝫ ⁊c̄. Bona eſt lex q̄ duꝫ cōcup ſcentiam ꝓhibet omne malumꝓhicet. ſꝫ qͣnto homo fuerit victus maiori cōcupiſcentia. tā to eſt minus peccatum.grauitas ergo peccati diminuitur ex magnitudine cauſe¶ Pre. ſicut rectitudo rationis eſt cauſa virtuoſi actus.ita defectus rationis videtur eſſe cauſa peccati. ſꝫ defectuſrationis quanto fuerit maior. tāto eſt minus peccatū. ītm̄ꝙ qui caret vſu ratiōis oīno excuſetur a peccato. ⁊ qui exignorantia peccat leuius peccat. ergo grauitas peccati noaugetur ex magnitudine cauſe. ¶ Eed contra multiplicata cauſa multiplicatur effectuſ. gͦ ſi cauſa peccati maiorfuerit peccatum erit grauius. Rn̄. dd̓m ꝙ in genere peccati ſicut et ī qͦlibet alio genere poteſt accipi duplex cauſaUna que eſt per ſe ⁊ propria cauſa peccati. que eſt ipſavoluntas peccandi. comꝑatur .n. ad actum peccati ſicutarbor ad fructuꝫ. vt dicitur in glo ſuꝑ illud Matth. vij.Nō poteſt arbor bona fructus malos facere. ⁊ hmōi cauſa qͣnto fuerit maior. tanto peccatuꝫ erit grauius. quantoenim voluntas fuerit maior ad peccandum. tanto homograuius peccat Alie vero cauſe peccati accipiuntur quaſiextrinſece ⁊ remote. ex quibus .ſ. voluntas inclinatur adpeccandum Et in his cauſis eſt diſtinguendum. Quedā. enim harum inducunt voluntatem ad peccandumẜm ipſam naturam volūtatis. ſicut finis quod ē ꝓpriuꝫobiectū volūtatis. et ex tali cauſa auget̉ pctm̄. grauiꝰ eniꝫpeccat cuius volūtas exintentione prioris finis īclinaturad peccandum. Alie vero cauſe ſunt que īclinant voluntatem ad peccandum preter naturā ⁊ ordinem ipſius voluntatis. que nata eſt moueri libere ex ſeipſa ẜm iudiciuꝫrationis. vnde cauſe que diminuunt iudicium rationisſicut ignorantia vel que diminuūt liberum motum voluntatis. ſicut infirmitas vel violentia aut inetus aūt aliquid hmōi diminuunt peccatum ſicut ⁊ diminuunt voA