QueſtioLXXIII
ē quorundā hereticoꝝ error qui ponētes omnia pctā eſſeparia. dicn̄t etiā penas inferni eē pares. ⁊ qͣꝫtum ex verbisTullij ꝑſpici pōt. ſtoyci ducebant̉ ex hoc ꝙ cōſiderabantpctm̄ ex ꝑte priuationis tm̄ ꝓut .ſ. eſt receſſus a rōne. Un̄ſimpliciter eſtimātes ꝙ nulla priuatio ſuſciꝑet magis etminus. poſuerunt omnia pct̄a eē paria. Sed ſiqͥs diligēter cōſideret inueniet duplex priuationū genꝰ. Eſt eniꝫ q̄dam ſimplex ⁊ pura priuatio. qͥ cōſiſtit quaſi in corruptueē ſicut mors eſt priuatio vite. ⁊ tenebra ē priuatio luīs.⁊ tales priuatiōes nō recipiūt magis ⁊ minꝰ. qꝛ nihi l reſiduū eſt de habitu oppoſito. vn̄ nō minꝰ eſt mortuus aliquis primo die mortis ⁊ tertio vel quarto qͣꝫ poſt annuꝫqn̄ iā cadauer fuerit reſolutū. ⁊ ſil̓iter nō eſt magis tenebroſa domus ſi lucerna ſit oꝑta pluribꝰ velaminibꝰ qͣꝫ ſiſit oꝑta vno ſolo velamine totū lumen ītercludente. Eſtaūt alia priuatio nō ſimplex. ſed aliqͥd retinēs de habituoppoſito. q̄ quidem priuatio magis ꝯſiſtit in corrūpi qͣꝫ īcorruptū eſſe ſicut egritudo q̄ priuat debitā ꝯmenſurationem humoꝝ. ita tn̄ ꝙ aliqͥd eiꝰ remaneat. alioqͥn non remaneret aīal viuū. ⁊ ſimile eſt de turpitudine ⁊ alijs huiuſmodi. Hmōi aūt priuatiōes recipiūt magis ⁊ minusex ꝑte eiꝰ qd̓ remanet de habitu ꝯtrario. multuꝫ .n. refertad egritudinē vel turpitudinē vtꝝ plus vel minus a debita ꝯmenſuratione humanoꝝ vel mēbroꝝ recedat̉. ⁊ ſil̓idicendū ē de vitijs ⁊ pctīs. ſic .n. in eis priuat̉ debita ꝯmēſuratio rōnis vt nō totaliter ordo rōnis tollat̉ alioqͥn malū ſi ſit integrū deſtruit ſeipſū. vt dr̄ in. iiij. ethi. nō enimpoſſet remanere ſubſtantia actꝰ vel affectio agentis niſialiquid remaneret de ordine rōniſ. ⁊ iō multū intereſt adgrauitatē pctī. vtrū plus vel minus recedat̉ a rectitudinerōnis. ⁊ ẜm hoc dicendū ē ꝙ nō omnia pctā ſunt pariaIAd i. gͦ dd̓. ꝙ pct̄ā ꝯmittere nō licet ꝓpter aliquā deordinationē quā habēt. vn̄ illa q̄ maiorē deordinationē continent ſunt magis illicita. ⁊ ꝑ cōſequēs grauiora peccata.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ rō illa ꝓcedit de peccato ac ſi eēt priuatio pura. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ virtutes ſūt ēquales ꝓportionabiliter in vno ⁊ eodē. tn̄ vna virtus p̄cedit aliā dignitate ẜm ſuā ſpēm. ⁊ vnus etiā hō ē alio virtuoſior ī eadēſpē virtutis. vt ſupra habitū ē. ⁊ tn̄ ſi virtutes eēt pareſnō ſequeret̉ vitia eē paria. quia virtutes habēt connexionem non autem vitia ſeu peccata.D tertium ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ peccatoꝝ grauitas nō varietur ẜmobiecta. Grauitas enī peccati ꝑtinet ad modū vel qualitatem ipſius peccati. ſed obiectū ē materia ip̄ius peccati.gͦ ẜm diuerſa obiecta peccatoꝝ grauitas nō variatur.Pre. Grauitas peccati ē intentio malicie ipſius. peccatūaūt nō hꝫ rōnem malicie ex ꝑte cōuerſionis ad propriuꝫobiectū. qd̓ eſt quoddā bonū appetibile. ſed magis ex ꝑteauerſionis. gͦ grauitas peccatoꝝ nō variat̉ ẜm diuerſa obiecta. ¶ Pre. Peccata q̄ habēt diuerſa obiecta ſunt diuerſorū generū. ſed ea q̄ ſunt diuerſoꝝ geneꝝ nō ſunt cōꝑabilia. vt probat̉ in .vij. phiſicoꝝ. gͦ vnū pctm̄ nō ē grauius altero ẜm diuerſitatē obiectoꝝ. ¶ Sed contra. peccata recipiunt ſpēm ex obiectis. vt ex ſupra dictis pꝫ. ſedaliquorū peccatoꝝ vnū ē grauius altero ẜm ſuaꝫ ſpem. ſicut homicidiū furto. gͦ grauitas peccatoꝝ differt ẜm obiecta. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex ſupradictis pꝫ. grauitas peccatoꝝ differt eo mō quo vna egritudo ē alia grauior. ſic̄ eniꝫbonū ſanitatis cōſiſtit in quadā cōmenſuratione humorū ꝑ cōueniētiam ad naturā aīalis. ita bonū virtutis cō-
ſiſtit in quadā cōmenſuratiōe hūani actus ẜm ꝯuenientiam ad regulā rōnis. Manifeſtū eſt aūt ꝙ tanto eſt grauior egritudo quāto tollit̉ debita humanoꝝ cōmenſuratio ꝑ ꝯmenſurationē prioris prīcipij. ſicut egritudo queꝓuenit in corpore hūano ex corde qd̓ eſt principiū vite. vl̓ex aliquo qd̓ appropinquat cordi ꝑiculoſior ē. vnd̓ oportet etiā ꝙ peccatū ſit tanto grauius qͣꝫto deordinatio contingit circa aliqd̓ principiū qd̓ ē prius in ordine rationisratio aūt ordinat oīa imagibilibꝰ ex fine. ⁊ iō quāto peccatū cōtingit in actibꝰ hūanis ex altiori fine tanto peccatuꝫē grauius. obiecta aūt actuū ſūt fines eoꝝ. vt ex ſupra dictis pꝫ. ⁊ iō ẜm diuerſitatē obiectorū attendit̉ diuerſitasgrauitatis in peccatis. ſicut pꝫ ꝙ res exteriores ordinant̉ad hominē ſicut ad finē. hō aut ordinat̉ vlteriꝰ in deū. ſic̄in finē. vnde peccatū qd̓ eſt circa ipſam ſubſtantiā hoīs.ſicut homīcidiū ē grauius pctō qd̓ eſt circa res exteriores.ſicut furtū. ⁊ adhuc ē grauiꝰ peccatū qd̓ īmediate contradeū cōmittitur. ſicut infidelitas. blaſphemia ⁊ hmōi. ⁊ inordine quorūlibet hoꝝ peccatoꝝ vnū peccatū ē grauiꝰ altero ẜm qd̓ ē circa aliquid prīcipalius vel minus prīcipale.Et qꝛ peccata habēt ſpēm ex obiectis. ⁊ dr̄ia grauitatis q̄attendit̉ penes obiecta ē prima ⁊ principalis. quaſi cōſequēs ſpēm. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m. ꝙ obiectum ⁊ ſi ſit materiacirca quā terminat̉ actus. habet tn̄ rōnem finis ẜm ꝙ ītētio agentis fertur in ipſum. vt ſupra dictū eſt. forma aūtactus moralis dependet ex fine vt ex ſuꝑioribus patetAd. ij. dd̓m ꝙ ex ip̄a indebita cōuerſione ad aliqd̓ bonuꝫcōmutabile ſequit̉ auerſio ab in cōmutabili bono. ī quaꝑficitur rō mali. ⁊ iō oportet ꝙ ẜm diuerſitatē eoꝝ q̄ pertinent ad cōuerſionē ſequat̉ diuerſa grauitas malicie inpeccatis. ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ oīa obiecta humanoꝝ actuuꝫhabent ordinē ad inuicē. ⁊ ideo oēs actus hūaniˢ quodāmodo cōueniunt in vno genere ẜm ꝙ ordināt̉ ad vltimūfinē. ⁊ ideo nihil prohibet omnia pcta eſſe comparabilia.D quartum ſic proceditur. Uidetur ꝙ grauitas peccatoꝝ nō differat̉ẜm dignitatē virtutum quibus peccata opponunt̉. vt ſupra maiori virtuti grauius peccatū opponat̉. qꝛ vt dicit̉Prouer. xv. In abundanti iuſticia virtus maxima eſt.ſicut aūt dicit dn̄s Matth. v. Abundans iuſticia cohibetirā. que ē minus peccatū qͣꝫ homicidiū qd̓ cohibet minoriuſticia. gͦ maxime virtuti opponit̉ minimū peccatum FPre. In. ij. ethi. dicit̉ ꝙ virtus ē circa difficile ⁊ bonumex quo videt̉ ꝙ maior virtus ſit circa magis difficile. ſedminus eſt peccatum ſi hō deficiat in magis difficili qͣꝫ ſideficiat in minus difficili. ergo maiori virtuti minus peccatum opponitur. ¶ Preterea. Charitas eſt maior virtus quam fides ⁊ ſpēs. vt dicitur. i. ad Coꝝ. xiij. Odiumaūt qd̓ opponit̉ charitati eſt minus peccatū qͣꝫ infidelitasvel deſperatio. q̄ opponunt̉ fidei ⁊ ſpei. ergo maiori virtuti opponitur minus peccatum. ¶ Eed ꝯtra eſt qd̓ phūsdicit in. viij. ethi. ꝙ peſſimū optimo ꝯtrariū eſt. optimuꝫautē in moralibꝰ eſt maxima virtus. peſſimū autē grauiſſimuꝫ peccatum. gͦ maxime virtuti opponit̉ grauiſſimumpeccatū. ¶ Rn̄. dd̓m. ꝙ virtuti opponitur aliquod peccatum. vno quidē mō principaliter ⁊ directe. quod ſ eſt circa idem obiectum. nam cōtraria circa idem ſūt. ⁊ hoc modo oportet ꝙ maiori virtuti opponatur grauius peccatuꝫſicut enim ex parte obiecti attendit̉ maior grauitas peccati. ita etiam maior dignitas virtutis. vtrumqꝫ eniꝫ ex obiecto ſpeciem ſortitur. vt ex ſupra dictis patet. vn̄ oportet