QueſtioLXXII

ſuper Ioh. Gregꝰ etiam. xxxi. Moral̓. diſtinguit omniapeccata ẜm ſeptem vitia capitalia. oēs autem huiuſmodidiuiſiones reſpiciunt cauſas peccatorum. ergo videtur ꝙpeccata differant ſpecie ẜm diuerſitatem cauſarum. ¶Sed contra eſt qꝛ ẜm hoc oīa peccata eſſent vnius ſpēi.cū ex vna cauſa cauſentur. Dr̄ enī Eccl̓. x. ꝙ initiū omniſpctī ē ſuꝑbia. Et. i. ad Timo. vlt. ꝙ radix oīuꝫ maloꝝ eſtcupiditas. Manifeſtū ē aūt eē diuerſas ſpēs pctōꝝ. nō gͦpeccata diſtinguūtur ſpē ẜm diuerſitates cauſaꝝ ¶ Rn̄dd̓m ꝙ cū quattuor ſint cauſaꝝ genera. diuerſimode diuerſis attribuūtur. cā enī formalis ⁊ materialis reſpiciūtꝓprie ſubſtantiā rei. ⁊ iō ſubſtantie ẜm formā ⁊ materiaꝫſpecie ⁊ genere diſtinguūtur. agens aūt ⁊ finis reſpiciuntdirecte motū ⁊ oꝑationē. ⁊ iō motus ⁊ oꝑatiōes ẜm huiuſmodi cauſas ſpecie diſtinguūtur. diuerſimode tn̄. nāprincipia actiua naturalia ſunt determinata ſemꝑ ad eoſdem actus. ⁊ iō diuerſe ſpēs in actibꝰ naturalibꝰ attendūtur nō ſolū ẜm obiecta que ſunt fines vel termini. ſꝫ etiaꝫẜm principia actiua. ſicut calefacere ⁊ infrigidare diſtinguūtur ſpe ẜm calidū ⁊ frigidum. ſed principia actiua inactibꝰ voluntarijs cuiuſmodi ſum actꝰ pctōꝝ nō ſe habētex neceſſitate ad vnū. ⁊ iō ex vno principio actiuo vel motiuo poſſunt diuerſe ſpēs pctōꝝ procedere. ſicut ex timoremale humiliante pōt ꝓcedere ꝙ hō furetur. ⁊ ꝙ occidat.⁊ ꝙ deſerat gregem ſibi cōmiſſum. ⁊ hec eadem pn̄t procedere ex amore. Un̄ manifeſtū eſt ꝙ pct̄ā nō differūt ſpēẜm diuerſas cauſas actiuas vel motiuas ſꝫ ſolum ẜm diuerſitatē cauſe finalis. finis aūt ē obiectū volūtatis. oſtēſum ē enī ſupra ꝙ actus hūani habēt ſpēꝫ ex fine. ¶ Adprimū gͦ dd̓m. ꝙ principia actiua in actibꝰ voluntarijs cūnō ſint determinata ad vnū. nō ſufficiūt ad producenduꝫhūanos actus. niſi determinet̉ volūtas ad vnū ꝑ intētionē finis. vt pat per phūm in. ix. metha. ⁊ iō a fine ꝑficitur⁊ eē ⁊ ſpēs peccati. ¶Ad. ij. dd̓m ꝙ obiecta ẜm ꝙ cōꝑantur ad actus exteriores habēt rōnem materie circa quamſed ẜm ꝙ cōꝑant̉ ad actum interiorē voluntatis habēt rationē finiū. ⁊ ex hoc habēt ꝙ dent ſpēm actui. quamuisetiaꝫ ẜm ꝙ ſunt materia circa quam habeant rōnē terminoꝝ a quibꝰ motus ſpecificant̉. vt dicit̉ in. v. phi. ⁊ in. x.ethi. ſed tamē etiam termini motus dant ſpēm motibusinquantū habēt rōnē finis. ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ ille diuiſiones peccatoꝝ nō dant̉ ad diſtinguendas ſpēs pctōꝝ. ſedad manifeſtandas diuerſas cauſas eorum.D quartuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ incōuenienter pctm̄ diſtinguat̉per pctm̄ qd̓ eſt in deū. in proximū ⁊ in ſeip̄m. Illud enīqd̓ ē cōe oī pctō nō debet poni quaſi ꝑs in diuiſione peccati. ſed cōe ē oī pctō ꝙ ſit cōtra deū. ponit̉ enī in diffinition peccati ꝙ ſit cōtra legē dei. vt ſupra dictū ē. non ergopeccatū in deū debet poni quaſi ꝑs in diuiſione peccatoꝝ.Pre. Omnis diuiſio debet fieri ꝑoppoſita. ſꝫ iſta triagenera peccatoꝝ nō ſunt oppoſita. quicūqꝫ enī peccat ī ꝓximū. peccat in ſeip̄m ⁊ in deū. nō gͦ peccatū ꝯueniēter diuiditur ẜm hec tria. ¶ Pre. Ea que ſunt extrinſecus noncōferunt ſpēm. ſed deꝰ ⁊ proximꝰ ſunt extra nos. ergo perhec nō diſtinguunt̉ pctā ẜm ſpēm. incōuenienter igit̉ ẜmhec tria peccatū diuidit̉. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ Iſidorus inli. de ſummo bono diſtīguēs pctā. dicit ꝙ hō dicit̉ peccare in ſe. in deū ⁊ in proximū. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupͣ dictum ē. peccatū ē actus inordinatus. Triplex autē ordo īhomine debet eſſe. Unus quidem ẜm comparationē ad

regulam rationis. prout .ſ. omnes actiōe ⁊ paſſiones noſtre debent ẜm regulā rōnis cōmenſurari. Alius autē ordo eſt per comparationē ad regulā diuine legis. ꝑ quā homo in omnibus dirigi debet. ⁊ ſiquidē homo naturalitereēt animal ſolitariū. hic duplex ordo ſufficeret. ſed qꝛ homo eſt naturaliter aīal politi cum ⁊ ſociale. vt ꝓbat̉ in primo politicoꝝ. iō neceſſe ē ꝙ ſit tertius ordo quo hō ordinetur ad alios hoīes quibꝰ cōuiuere dꝫ. Hoꝝ auteꝫ ordinum primus cōtinet ſecundū ⁊ excedit ip̄m. quecūqꝫ enīcōtinētur ſub ordine rōnis. ꝯtinent̉ ſub ordine ip̄ius dei.ſed quedā cōtinent̉ ſub ordine ip̄ius dei que excedūt rationē humanā. ſicut ea que ſunt fidei ⁊ que debent̉ ſoli deo.vnde qui in talibꝰ peccat. dicit̉ in deū peccare. ſicut hereticus ⁊ ſacrilegus ⁊ blaſphemus. Similiter etiā ſecundusordo includit tertiū ⁊ excedit ip̄m. qꝛ in oībus in quibusordinamur ad proximū. oportet nos dirigi ẜm regulā rationis. ſed in quibuſdā dirigimur ẜm rōnem quātuꝫ adnos tantū. nō aūt quātū ad ꝓximū. ⁊ qn̄ in his peccat. dicitur homo peccare in ſeipſu. ſicut patet de guloſo. luxurioſo ⁊ prodigo. quando vero peccat hō in his quibꝰ ad ꝓximum ordinat̉ dicit̉ peccare in proximū. ſicutᶠ patet de fure⁊ homicida. Sunt autem diuerſa quibꝰ homo ordinaturad deū ad proximū ⁊ ad ſeip̄m. vnde hec diſtinctio peccatorum eſt ẜm obiecta. ẜm que diuerſificant̉ ſpēs peccatorum. vnde hec diſtinctio peccatoꝝ proprie ē ẜm diuerſaspeccatoꝝ ſpecies. nam ⁊ virtutes quibꝰ peccata opponuntur ẜm hanc dr̄iam ſpē diſtinguunt̉. Manifeſtū ē enī exdictis ꝙ virtutibus theologicis homo ordinatur ad deūtemperantia vero ⁊ fortitudine ad ſeipſum. iuſticia auteꝫad proximum. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ peccare in deū ẜm ꝙordo qui eſt ad deū includit oēm hūanū ordinē. cōe eſt oīpeccato. ſed quantum ad id ꝙ ordo dei excedit alios duos ordines. ſic peccatum in deum eſt ſpeciale genus peccati. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙ quando aliqua quoꝝ vnum includit alterum ab inuicem diſtinguunt̉ intelligit̉ fieri diſtinctio nō ẜm illud ꝙ vnū continetur in altero. ſed ẜmillud .ſ. ꝙ vnum excedit alterum. ſicut patet in diuiſionenumerorum ⁊ figurarum. non enim triangulus diuidit̉contra quadratum ẜm ꝙ continetur in eo. ſed ẜm ꝙ exceditur ab eo. ⁊ ſimiliter eſt de ternario et quaternario. ¶Ad. iij. dicendū ꝙ deus ⁊ proximus quāuis ſint exteriora reſpectu ip̄ius peccantis. non tamen ſunt extranea reſpectu actus peccati. ſed comparatur ad ipſa ſicut ad propria obiecta ipſius.D quintuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ diuiſio peccatorū que eſt ẜm reatum diuerſificet ſpeciem. puta cum diuiditur ẜm venialeet mortale. Ea enim que in infinitum differunt non poſſunt eſſe vnius ſpeciei nec etiam vnius generis. ſed veniale et mortule peccatum differunt in infinitum. Ueniali enim debetur pena temporalis. mortali pena eterna.menſura autem pene reſpondet quantitati culpe. ẜm illud Deutero. .xxv. ẜm menſuram delicti erit et plagarummodus. ergo veniale et mortale non ſunt vnius generis.nec dicitur ꝙ ſint vnius ſpeciei ¶ Pre. Quedam peccata ſunt mortalia ex genere. ſicut homicidium et adulteriūQuedam vero ex ſuo genere ſunt peccata venialia. ſicutverbum ocioſum et riſus ſuperfluus. ergo peccatū veniale et mortale ſpecie differunt. ¶ Pre. Sicut habet ſe actꝰvirtuoſus ad p̄miū. ita ſe hꝫ pctm̄ ad penā ſꝫ p̄miū ē finiset pēa ē finis pctī. ſed pctā diſtinguunturvirtuoſi actꝰ.