QueſtioLXX
matā. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ ſicut Chryſoſtomꝰ dicit. omniapͥmia iſta vnū ſunt ī re .ſ. beatitudo eterna quam intellectus hūanus nō capit. ⁊ iō oportuit ꝙ per diuerſa bōa nobis nota deſcriberet̉ obſeruata ꝯueniētia ad merita quibus premīa attribuūt̉. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ ſicut octaua beatitudo ē firmitas quedā omniū beatitudinū. ita debent̉ſibi omniū beatitudinū premia. ⁊ iō redit ad caput vt intelligant̉ ſibi ꝯſequenter omnia premia attribui. Uel ẜꝫAmbroſiū pauperibꝰ ſpiritu re ꝓmittit̉ regnū celoꝝ quatum ad gloriam anime. ſed paſſis ꝑſecutiōem in corporequantū ad gloram corporis. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ etiā p̄miaẜm additiōem ſe habent ad inuicē. nā plꝰ ē poſſidēte terram regni celoꝝ qͣꝫ ſimpliciter habere. multa enim habemus que nō firmiter ⁊ pacifice poſſidemus. plus eſt etiāconſolari in regno qͣꝫ habere ⁊ poſſidere. multa enim cuꝫdolore poſſidemꝰ. plus ē etiā ſaturari qͣꝫ ſimpliciter cōſolari. naꝫ ſaturitas abundantiaꝫ cōſolatiōis importat. miſericordia vero excedit ſaturitateꝫ. vt plus .ſ. homo accipiat qͣꝫ meruerit vel deſiderare potuerit. ad huc aūt maiuſeſt deū videre. ſicut maior ē qui in curia regis nō ſolū prādet. ſed etiā faciē regis videt. ſummaꝫ aūt dignitatem indomo regia filius regis haber.Queſtio. LXX.Einde cōſiderādumeſt de fructibus. Et circa hoc querunur quattuor. Primo vtrū fructꝰ ſpiritꝰ ſint actus. ſecundo vtrum differant a beatitudinibꝰ. tertio de eorumnumero. quarto de oppoſitione eorū ad opera carnis.O primuꝫ ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ fructꝰ ſpirituſſancti quos Apl̓usnominat ad Gal̓. v. non ſint actus. Id enī cuius eſt aliꝰfructus non debet dici fructus. ſicut enī in īfinitū iretur.ſed actuū noſtroruꝫ eſt aliquis fructus. Dicit̉ enī Sap̄.iiij. Bonoꝝ laborū glorioſus eſt fructus. Et Io. iiij. Quimetit mercdeꝫ accipit ⁊ fructū cōgregat in vitam eternaꝫergo ip̄i actus noſtri non dicuntur fructus. ¶ Pre. ſicutAugꝰ dicit in. x. de trini. Fruimur cognitis in quibꝰ voluntas ip̄a delectata cōquieſcit. ſed volūtas noſira nō debet conquieſcere in actibus noſtris ꝓpter ſe. gͦ actꝰ noſtrifructus dici nō debent. ¶ Pre. inter fructus ſpūſſanctienumerant̉ ab Apl̓o alique virtutes .ſ. charitas. manſuetudo. fides ⁊ caſtitas. virtutes aūt nō ſunt actꝰ ſed habitus. vt ſupͣ dictū eſt. ergo fructus non ſūt actꝰ. ¶ Sed cōtra ē qḋ dicit̉ Matth. xxij. Ex fructu arbor cognoſcit̉ .i. exoperibus ſuis homo. vt ibi exponit̉ a ſanctis. ergo ip̄i actus humani dicuntur fructus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ nomē fructus a corꝑalibus ad ſpūalia eſt tranſlatuꝫ. Dicit̉ aūt incorꝑalibus fructꝰ ꝙ ex planta producit̉ cum ad ꝑfectiōeꝫperuenerit. ⁊ quandam in ſe ſuauitatem habet. Qui quidem fructus ad duo comꝑari poteſt .ſ. ad arborem ꝓducenteꝫ ipſuꝫ. ⁊ ad homineꝫ qui fructum ex arbore adipiſcitur. ẜm hoc igitur nomen fructus in rebus ſpiritualibꝰdupliciter accipere poſſumus. Uno modo vt dicat̉ fructus hominis qͣſi arboris id qd̓ ab eo ꝓducitur. Alio mōvt dicatur fructus hominis id qd̓ homo adipiſcit̉. nō autem omne id qd̓ adipiſcitur homo habet rationeꝫ fructuſſed id qd̓ eſt vltimam delectationem habens. habet enīhomo agrum ⁊ arboreꝫ qui fructus non dicuntur. ſed ſoſum id quod eſt vltimum. qd̓ .ſ. ex agro ⁊ arcore homo intendit habere. ⁊ ẜꝫ hoc fructus hominis dicitur vltimus
hominis finis quo debet frui. Si auteꝫ dicat̉ fructus hominis id qd̓ ex homine producitur. ſic ipſi actus humani fructus dicuntur. operatio enim eſt actꝰ ſecundꝰ oꝑantis. ⁊ delectationem habet ſi ſit conueniens operanti.Si igit̉ oꝑatio hoīs ꝓcedat ab hoīe ẜꝫ facultatē ſue rōisſic dr̄ eē fructꝰ rōis. ſi vero procedat ab homine ẜm altiorem virtuteꝫ que eſt virtus ſpirituſſancti. ſic dicitur eſſeoperatio hominis fructus ſpirituſſancti. quaſi cuiuſdaꝫdiuini ſeminis. Dicit̉ n. i. Io. iij. Omnis qui natꝰ ē exdeo peccatū nō facit. quoniam ſemen ipſius in eo manet.¶ Ad. i. gͦ dd̓m. ꝙ cum fructus habeat quodā mō rationeꝫ vltimi ⁊ finis. nihil prohibet alicuius fructus eſſe alium fructum. ſicut finis ad finem ordinatur. oper igiturnoſtraˡ inquantum ſunt effectus quidam ſpirituſſanciiin nobis operantis. habent rationem fructus. ſed inquātum ordinantur ad fineꝫ vite eterne ſic magis habent rationem florum. vnde dicitur Ecc̄. xxiiij. Flores mei fruotus honoris ⁊ honeſtatis. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ cum diciturvoluntas in aliquo ꝓpter ſe delectari poteſt intelligi dupliciter. Uno modo ẜm ꝙ li propter dicit cauſam finalem⁊ ſic propter ſe non delectatur aliquis niſi in vltimo fine.Alio modo ẜm ꝙ deſignat cauſam formalem. ⁊ ſic propter ſe aliquis poteſt delectari in omni eo quod delectabile eſt ẜm ſuam formam ſicut patet ꝙ īfirmus delectaturin ſanitate propter ſe ſicut in fine. in medicina autem ſuaui non ſicut in fine. ſed ſicut in habente ſaporem delectabilem. in medicina autem auſtera nullo modo propterſe. ſed ſolum propter aliud. Sic igitur dicenduꝫ eſt ꝙ indeo delectari debet homo propter ſe ſicut propter vltimūfinem. in actibus autem virtuoſis non ſicut propter fineꝫſed propter honeſtatem quam continet delectabile in virtuoſis. vnde ambroſius dicit ꝙ opera virtutum dicuntur fructus. quia ſuos poſſeſſores ſancta ⁊ ſincera delectatione reficiunt. Ad tertium dicendum ꝙ omnia virtutum ſumuntur quandoqꝫ pro actibus eatum. ſicut Augꝰdicit ꝙ fides eſt credere quod nō vides. ⁊ charitas eſt motus animi ad diligendum deum ⁊ proximum. ⁊ hoc modo ſumuntur nomina virtutum in enumeratiōe fructuūD ſecunduꝫ ſic ꝓceditur. Uidetur ꝙ fructus a beatitudinibus nō differant. Beatitudines enim attribuuntur donis. vt ſupradictum eſt. ſed dona perficiunt hominem. ẜm ꝙ mouetur a ſpirituſancto. ergo beatitudines ipſe ſunt fructusſpirituſſancti ¶ Preterea. ſicut ſe habet fructus vite eterne ad beatitudineꝫ futuram que eſt rei. ita le habent fructus preſentis vite ad beatitudinem preſentis vite. queſunt ſpei. ad fructus vite eterne eſt ipſa beatitudo futuraergo fructus vite preſentis ſunt ipſe beatitudines. IPreterea. de ratione fructus eſt ꝙ ſit quiddam vltimuꝫ⁊ dectabile. ſed hocꝭ pertinet ad rationem beatitudinis.vt ſupra dictum eſt. ergo eadem ratio eſt fructus ⁊ bearitudinis. ergo non debent ab inuicem diſtingui. ¶ Sedcontra. quoruꝫ ſpecies ſunti diuerſe ipſa quoqꝫ ſunt diuerſa. ſed in diuerſas partes diuiduntur ⁊ fructus ⁊ beatitudines. vt patet per numerationem vttorumqꝫ. gͦ fructusdifferunt a beatitudinibus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ plus requiritur ad rationem beatitudinis quam ad rationem fructus. nam ad rationem fructus ſufficit ꝙ ſit aliquid habens rationem vltimi ⁊ delectabilis. ſed ad rationem beatitudinis vlterius requiritur ꝙ ſit aliquid perfectum etexcellens. vnde omnes beatitudines poſſunt dici fructusI
L 3