QueſtioLXVIII
illumīata. medicꝰ etiā qui perfecte nouit artem medicine.pōt ꝑ ſe oꝑari. ſꝫ diſcipulus eius qui nondū ē plene inſtructus. non pōt ꝑ ſe oꝑari niſi ab eo inſtruat̉. Sic igit̉qͣꝫtuꝫ ad ea q̄ ſubſunt hūane rōni in ordine .ſ. ad finē connaturalē homini. hō pōt oꝑari ꝑ iudiciū rōnis. ſi tn̄ etiāin hoc hō adiuuet̉ a deo ꝑ ſpāleꝫ inſtinctu. hoc erit ſuꝑabundantis bonitatis. vn̄ ẜm phōs nō quicūqꝫ habebatꝟtutes morales acquiſitas. habebat ꝟtutes he roycas vl̓diuinas. ſꝫ in ordīe ad fine vltimū ſuꝑnaturalē. ad queꝫrō mouet. ẜm ꝙ eſt aliqualiter et imꝑfecte informata ꝑꝟtutes theologicas. nō ſufficit ipſa motio rōnis niſi deſuꝑ adſit inſtinctus ⁊ motō ſpirituſſancti. ẜm illud Roviij. Qui ſpū dei agunt̉ hi filij dei ſunt ⁊ heredes. Et inpſal. dr̄. Spūs tuus bonꝰ deducet me in terraꝫ rectā. qꝛſcꝫ in hereditatē illius terre beatoꝝ nullus pōt ꝑuenire.niſi moueat̉ ⁊ ducat̉ a ſpūſancto. Et iō ad illū finē cōſequendū. neceſſariū ē hōi habere donū ſpūs ſancti. ¶ Adj. gͦ dd̓. ꝙ dona excedunt cōeꝫ ꝑfectionē ꝟtutū. nō qͣꝫtuꝫad genꝰ oꝑm. eo modo qͦ conſilia p̄cedunt p̄cepta. ſꝫ qͣꝫtuad modū oꝑandi ẜm ꝙ mouetur hō ab altiori principio¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ꝑ ꝟ̓tutes theologicas ⁊ morales non itaꝑficit̉ hō in ordine ad vltimū finē. quin ſꝑ indigeat moueri quodaꝫ ſuꝑiori in ſtinctu ſpūs ſancti rōne iam dicta¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ rōni hūane n̄ ſunt oīa cognita. neqꝫ oīapoſſibilia. ſiue accipiat̉ vt ꝑfecta ꝑfectione naturali. ſiueaccipiat̉ vt ꝑfecta theologicis ꝟtutibꝰ. vn̄ non pōt qͣꝫtuꝫad oīa repellere ſtulticiā ⁊ alia hmōi. de quibꝰ fit mētioſed deꝰ cuius ſcīe et pote ſtati oīa ſubſūt. ſua motione abomni ſtulticia ⁊ ignorantia ⁊ hebetudīe ⁊ duricia et ceteris hmōi nos tutos reddit. ⁊ iō dona ſpūſſancti q̄ faciuntnos bene ſequentes inſtinctum ipſius. dicunt̉ contra huiuſmodi defectus dari.Ad tertium ſic procedit.Uidet̉ ꝙ dona ſpūſſancti nō ſint habitus. Habitus enīeſt qͣlitas in hoīe manens. eſt enī qͣlitas difficile mobil̓.vt dr̄ in p̄dicamentis. ſꝫ ꝓpriuꝫ xp̄i ē ꝙ dona ſpūſſanctiin eo requieſcant. vt dr̄ Eſa. xi. Et Io. i. dr̄. Suꝑ queꝫvideris ſpm̄ deſcendentē ⁊ manentē ſuꝑ eum. hic ē quibaptiſat. Qd̓ exponēs Grego. in. ij. moral̓. dic̄. In cunctis fidelibꝰ ſpūſſanctꝰ venit. ſed in ſolo mediatore ſꝑ ſingulariter ꝑmanꝫ. gͦ dona ſpūſſancti nō ſūt hītꝰ. ¶ Pre.Dona ſpūſſancti ꝑficiunt hoīeꝫ ẜm ꝙ agit̉ a ſpū dei. ſic̄dictū ē. ſed inqͣꝫtū hō agit̉ a ſpū dei. ſe hꝫ quodammō vtinſtrumentū reſpectu eiꝰ. nō aūt ꝯuenit vt inſtrumentuꝫꝑficiat̉ ꝑ habitū. ſꝫ principale agens. gͦ dona ſpūſſanctinō ſunt habitus. ¶ Pre. Sicut dona ſpūſſancti ſunt exinſpiratione diuina. ita dona ꝓphetie. ſꝫ ꝓphetia nō ē habitus. nō enī habitꝰ ꝓphētie adeſt ꝓphetis ſꝑ. vt Greg.dic̄ ī prima omel̓. ſuꝑ Ezech. gͦ neqꝫ etiā dona ſpūſſctīſunt habitus. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dn̄s dicit̉ diſcipul̓ de ſpūſctōloquēs Io. xiiij. Apud vos manebit. ⁊ ī vobis erit. ſpiritus aūt ſctūs nō eſt in hoībꝰ abſqꝫ donis eius. gͦ donaeius manēt in hoībꝰ. gͦ nō ſolū ſunt actus vl̓ paſſiōes. ſꝫetiā habitus ꝑmanentes. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut dictū ē. dōāſunt quedā ꝑfectiones hoīs. quibꝰ diſponit̉ ad hoc ꝙ hōbn̄ ſequat̉ inſtinctū ſpūſſancti. Manifeſtū ē aūt ex ſupradictis ꝙ ꝟtutes morales ꝑficiunt vim appetitiuā ẜm ꝙꝑticipat aliqualiter rōneꝫ. inqͣꝫtuꝫ .ſ. nata ē moueri perimꝑiuꝫ rōnis. hoc igit̉ mō dona ſpūſſancti ſe hn̄t ad homines in cōꝑatione ad ſpm̄ſctm̄. ſic̄ ꝟtutes morales ſehn̄t ad vim appetitiuā ī cōꝑatione ad rōneꝫ. ꝟtutes aūt
morales habitꝰ quidā ſunt quibꝰ vires appetitiue diſponunt̉ ad ꝓmpte obediendū rōni. vn̄ ⁊ dona ſpūſſctī ſuntquidaꝫ habitꝰ quibꝰ hō ꝑficit̉ ad ꝓmpte obediendū ſpūiſancto. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ Grego. ibidē ſoluit dicens ꝙ inillis donis ſine quibꝰ ad vitā ꝑueniri nō pōt. ſpūſſctūsin electis oībꝰ ſꝑ manet. ſed in alijs non ſꝑmanet. ſeptēaūt dona ſunt neceſſaria ad ſalutē. vt dictū eſt. vn̄ qͣꝫtuꝫad ea ſpūſſanctꝰ ſꝑmanet in ſanctis. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ roilla ꝓcedit de inſtrumēto cuius nō ē agere. ſꝫ ſoluꝫ agitale aūt inſtrumentū non ē hō. ſed ſic agit̉ a ſpūſancto. ꝙetiā agit inqͣꝫtū ē liberi arbitrij. vn̄ indiget habitu ¶ Adiij. dd̓. ꝙ ꝓphetia ē de donis q̄ ſunt ad manifeſtationemſpūs. nō aūt ad neceſſitatē ſalutis. vn̄ non eſt ſimile.Ad quartū ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ inconuenienter ſeptē dona ſpūſſancti enumerent̉. In illa enī enumeratione ponunt̉ quattuor ꝑtinentia ad ꝟtutes intellectuales .ſ. ſapīa. intellectus. ſcīa. etconſiliū. qd̓ ꝑtinet ad prudentiā. nihil autē ibi ponit̉ qd̓ꝑtineat ad artē q̄ eſt quinta ꝟtꝰ intellectual̓. ſil̓r etiā ponit̉ aliquid ꝑtinens ad iuſticiā .ſ. pietas. et aliquid ꝑtinens ad fortitudinē .ſ. fortitudīs donū. nihil aut ponit̉ibi ꝑtinens ad tꝑantiaꝫ. gͦ ſufficienter enumerant̉ dona.Pre. Pietas ē ꝑs iuſticie. ſed circa fortitudinē n̄ ponit̉ aliqͣ ꝑs eius. ſed ipſa fortitudo. gͦ nō debuit poni pietas. ſed ipſa iuſticia. ¶ Pre. Uirtutes theologice maxīeordinant nos ad deū. cū gͦ dona ꝑficiāt hoīeꝫ ẜm ꝙ mouetur a deo. videt̉ ꝙ debuiſſent poni aliqͣ dona ꝑtinentia ad theologicas ꝟtutes. ¶ Pre. Sic̄ deꝰ timet̉ ita etiamamat̉. ⁊ in ip̄m aliquis ſꝑat ⁊ d̓ eo delectat̉. amor autem ſpes ⁊ delectatō ſunt paſſiōes cōdiuiſe timori. gͦ ſic̄timor ponit̉ donū. ita ⁊ alia tria debēt pōi dōa. ¶ Pre.intellectui adiungit̉ ſapīa q̄ regit ip̄m. fortitudini autēconſiliū. pietati aūt ſcīa. gͦ ⁊ timori debuit addi aliqd̓ donū directiuū. incōuenienter. gͦ ſeptē dona ſpūſſancti enumerant̉. Sꝫ in contrariū ē auctoritas ſcripture Eſa. xi.¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut dictū ē. dona ſunt quidā habitꝰ ꝑficientes hoīeꝫ ad hoc ꝙ ꝓmpte ſequat̉ inſtinctū ſpūſſctī. ſicut ꝟtutes morales ꝑficiūt vires appetitiuas ad obediēdū rōni. ſic̄ aūt vires appetitiue nate ſunt moueri ꝑ imꝑium rōnis. ita oēs vires hūane nate ſunt moueri ꝑ īſtinctū dei ſicut a qͣdaꝫ ſuꝑiori potētia. ⁊ iō in oībꝰ viribꝰ hominis q̄ pn̄t eē principia hūanoꝝ actun̄. ſic̄ ſunt ꝟtutes.ita etiā ſunt dona .ſ. in rōne ⁊ in vi appetitiua. rō aūt eſtſpeculatiua ⁊ practica. ⁊ in vtraqꝫ conſiderat̉ apprehēſioꝟitatis. q̄ ꝑtinet ad inuentionē ⁊ ad iudiciū de veritate.Ad apprehenſionē igit̉ ꝟitatis ꝑficit̉ ſpecl̓atiua rō ꝑ inte llectu. practica ꝟo ꝑ cōſiliū. ad recte aūt iudicandū ſpeculatiua quidē ꝑ ſapīaꝫ. practica ꝟo ꝑ ſcīaꝫ ꝑficit̉. appetitiua aūt ꝟtus in his quidē q̄ ſunt ad alteꝝ ꝑficit̉ ꝑ pietatē. in his aūt q̄ ſunt ad ſe ip̄m ꝑficit̉ ꝑ fortitudīeꝫ cōtra timorē ꝑiculoꝝ. contra concupiſcentiā ꝟo inordinataꝫ delectabiliū ꝑ timorē. ẜm illud Prouer. xvi. Per timoreꝫdn̄i declinat oīs a malo. Et in pſal. Confige timore tuocarnes meas. a iudicijs enī tuis timui. Et ſic patet ꝙ hecdona extendunt ſe ad omnia ad q̄ ſe extendunt ꝟtutes tāintellectuales qͣꝫ morales. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ dona ſpūſſancti perficiunt homineꝫ in his q̄ pertinent ad bn̄ viuēdum ad que non ordinatur ars. ſed ad exteriora factibilia. eſt enim ars ratio recta non agibilium. ſed factibiliū.vt dicitur in. vi. ethi. Poteſt tn̄ etiam dici ꝙ quantumad infuſionem donoruꝫ ars pertinet ad ſpiritumſanctuꝫ