QueſtioLXVIII
difficultas. vt .ſ. rōneꝫ aſſignent qͣre quedā ꝟtutes dicātur dona ⁊ nō oēs. ⁊ qͣre alique cōputant̉ inter dona. q̄ n̄computant̉ inter ꝟtutes. vt patet de timore. Un̄ alij dixerunt dona a ꝟtutibꝰ eſſe diſtinguenda. ſꝫ non aſſignauerunt conuenientē diſtinctionis cām. q̄ .ſ. ita cōis eſſetꝟtutibꝰ. ꝙ nullo mō donis. aut econuerſo. Conſiderantes enī aliqui ꝙ inter ſeptē dona qͣttuor ꝑtinent ad rōeꝫſcꝫ ſapīa ⁊ ſcīa. intellectus ⁊ conſiliū. ⁊ tria ad vim appetitiuā .ſ. fortitudo. pietas ⁊ timor. poſuerūt ꝙ dona perficiebant libeꝝ arbitriū ẜm ꝙ eſt facultas rōnis. ꝟtutes verō ẜm ꝙ eſt facultas voluntatis. qꝛ inuener̄t duas ſolasꝟtutes in rōne vel in intellectu .ſ. fidē. ⁊ prudentiā. aliasꝟo in vi appetitiua vel affectiua. Oporteret aūt ſi hec diſtinctio eſſet conueniēs ꝙ oēs ꝟtutes eſſent in vi appetitiua. ⁊ oīa dona in rōne. Quidā ꝟo ꝯſiderantes quodGrego. dicit in. ij. moral̓. ꝙ donū ſpūſſancti qd̓ in mente ſibi ſubiecta format prudentiā. tꝑantiaꝫ. iuſticiā ⁊ fortitudinē. eandē mentē munit ꝯͣ ſingula teptamenta ꝑ ſeptē dona. dixerūt ꝙ ꝟtutes ordinant̉ ad bn̄ operāduꝫ.dona ꝟo ad reſiſtendū tēptationibꝰ. Sꝫ nec iſta diſtinctio ſufficit. qꝛ etiā ꝟtutes temptationibꝰ reſiſtūt inducētibꝰ ad peccata q̄ ꝯtrariant̉ ꝟtutibꝰ. vnūquodqꝫ enī refiſtit naturaliter ſuo ꝯtrario. qd̓ p̄cipue patet de charitatede qua dr̄ Canti. viij. Aque multe nō potuerūt extīguere charitatē. Alij ꝟo ꝯſiderātes ꝙ iſta dona tradunt̉ inſcriptura. ẜm ꝙ fuerūt in xp̄o. vt patet. Eſa. xi. Dixerūtꝙ ꝟtutes ordinant̉ ſimpliciter ad bn̄ oꝑanduꝫ. ſed dona ordinant̉ ad hoc vt ꝑ ea ꝯformemur xp̄o. p̄cipue quātū ad ea q̄ paſſus ē. qꝛ in paſſione eiꝰ precipue hmōi dona reſplenduerūt. Sꝫ hoc etiā nō videt̉ eē ſufficiens qꝛipſe dn̄s precipue nos inducit ad ſui ꝯformitatē ẜm humilitatē ⁊ māſuetudinē Matth. xi. Diſcite a me. qꝛ mitis ſum ⁊ hūilis corde. Et ẜm charitatē Io. xv. Diligaris inuicē ſic̄ dilexi vos. Et he etiā ꝟtutes p̄cipue ī paſſione xp̄i reſplenduerūt. Et iō ad diſtinguenduꝫ dona aꝟtutibꝰ debemꝰ ſequi modū ſcripture loquendi. in qͣ nobis tradunt̉ nō quidē ſub noīe donoꝝ. ſed magis ſub nomine ſpūuꝫ. Sic enī dr̄ Eſa. xi. Requieſcet ſuꝑ eū ſpūsſapīe ⁊ intellectus ⁊cͣ. Ex quibꝰ ꝟbis manifeſte dat̉ ītelligi. ꝙ iſta ſeptē enumerant̉ ibi ẜm ꝙ ſunt in nobis ab īſpiratione diuina. inſpiratio aūt ſignificat quandā motionē ab exteriori. Eſt enī ꝯſiderandū ꝙ ī hoīe ē duplexprincipiū mouēs. vnū quid ē interius. qd̓ ē rō. aliud aūtexteriꝰ. qd̓ eſt deꝰ. vt ſupra dictū ē. ⁊ etiā phūs dic̄ hocin. ca. de bona fortuna. Manifeſtū ē aūt ꝙ omne qd̓ mouet̉. neceſſe ē ꝓportionatū eē motori. ⁊ hec ē ꝑfectio mobilis inqͣꝫtuꝫ eſt mobile. diſpoſitio qua diſponit̉ ad hocꝙ bn̄ moueat̉ a ſuo motore. Quanto igit̉ mouens ē altior. tanto neceſſe ē ꝙ mobile ꝑfectiori diſpoſitione ei ꝓportionet̉. ſicut videmꝰ ꝙ ꝑfectius oportet eſſe diſcipl̓mdiſpoſitū ad hoc ꝙ altiorē doctrinam capiata doctore.Manifeſtū eſt aūt ꝙ ꝟtutes hūane ꝑficiūt hoīeꝫ ẜm ꝙhō natus eſt moueri ꝑ rōneꝫ in his q̄ interius vel exteriꝰagit. oportet igit̉ ineſſe hōi altiores ꝑfectiones ẜm qͣs ſitdiſpoſitus ad hoc ꝙ diuinitus moueat̉. ⁊ iſte ꝑfectiōesvocant̉ dona. non ſolū qꝛ infundunt̉ a deo. ſed qꝛ ẜm eahō diſponit̉ vt efficiat̉ ꝓmpte mobil̓ ab inſpiratione diuina. ſicut dr̄ Eſa. l. Dn̄s apperuit mihi aurē. ego aūt n̄contradico. retrorſum nō abij. Et phūs etiā dicit in. c. d̓bona fortuna. ꝙ his q̄ mouent̉ ꝑ in ſtinctū diuinū nō expedit conſiliari ẜm rōneꝫ hūanā. ſed ꝙ ſequent̉ interiotem inſtinctū. qꝛ mouent̉ a meliori principio qͣꝫ ſit ratio
hūana. ⁊ hoc ē ꝙ quidā dicunt ꝙ dona ꝑficiūt hoīeꝫ adaltiores actus qͣꝫ ſint actus ꝟtutum. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙhmōi dona noīant̉ qn̄qꝫ ꝟtutes ẜm cōeꝫ rōneꝫ ꝟtutis.hn̄t tn̄ aliquid ſuꝑueniens rōni cōi ꝟtutis. inqͣꝫtuꝫ ſuntquedā diuine ꝟtutes ꝑficientes hoīeꝫ inqͣꝫtuꝫ eſt a deomotus. vn̄ ⁊ phūs in. vij. ethi. ſupra ꝟtutem cōeꝫ ponitquandā virtutē heroycā vel diuinam. ẜm quā dicunt̉ aliqui diuini viri. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ vitia inqͣꝫtum ſunt ꝯͣ bonū rōnis contrariant̉ ꝟtutibꝰ. inqͣꝫtuꝫ aūt ſunt ꝯͣ diuinūinſtinctū contrariant̉ donis. idē enī ꝯtrariat̉ deo et rōnicuius lumē a deo deciuat̉. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ diffinitio illadat̉ de ꝟtute ẜm cōeꝫ modū ꝟtutis. vn̄ ſi volumꝰ diffinitionē reſtringere ad ꝟtutes ꝓut diſtingunnt̉ a donisdicemꝰ ꝙ hoc qd̓ dr̄ quā recte viuit̉. intelligendū eſt derectitudīe vite q̄ accipit̉ ẜm regulā rōnis. ſil̓r aūt donuꝫprout diſtinguit̉ a ꝟtute infuſa. pōt dici id qd̓ dat̉ a deoin ordīe ad motionē ipſius. qꝛ .ſ. facit hominē bn̄ ſequētem ſuos inſtinctꝰ. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ ſapīa dr̄ intellectualis ꝟtus ẜm ꝙ ꝓcedit ex iudicio rōnis. dr̄ aūt donū ẜmꝙ oꝑat̉ ex inſtinctu diuīo. Et ſil̓r ē dicendum de alijs.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ dona nō ſint neceſſaria hōi ad ſaluteꝫ. Donaenim ordinant̉ ad quandā ꝑfectionē vltra cōeꝫ ꝑfectionem ꝟtutis. nō aūt eſt hōi neceſſariū ad ſaluteꝫ. vt hmōiꝑfectionē conſequat̉ q̄ eſt vltra cōeꝫ ſtatū ꝟtutis. qꝛ huiuſmodi ꝑfectio non cadit ſub p̄cepto. ſꝫ ſub conſilio. gͦdona nō ſunt neceſſaria hōi ad ſalutē. ¶ Pre. Ad ſalutem hoīs ſufficit ꝙ hō ſe bn̄ habeat ⁊ circa diuiua. ⁊ circahūana. ſed ꝑ virtutes theologicas hō ſe hꝫ bn̄ circa diuina. ꝑ virtutes aūt morales circa hūana. gͦ dona nō ſunthōi neceſſaria ad ſalutē. ¶ Pre. Grego. dicit in. ij. moraliū ꝙ ſpūſſanctꝰ dat ſapīaꝫ cōtra ſtulticiā. intellectū cōtra hebitudinē. conſiliū cōtra p̄cipitationē. fortitudinemcōtra timorē. ſcīam cōtra ignorantiā. pietatē contra duriciā. hūilitateꝫ cōtra ſuꝑblaꝫ. ſed ſufficiens remediuꝫ pōiadhiberi ad oīa iſta tollenda ꝑ virtutes. gͦ dona nō ſuntneceſſaria hōi ad ſalutē. Sed cōtra inter dona ſummuꝫvidet̉ eſſe ſapīa. infimū aūt timor. vtrūqꝫ aūt hoꝝ eſt neceſſariū ad ſalutē. qꝛ de ſapīa dr̄ Sap̄. vij. Neminē diligit deꝰ niſi qui cum ſapīa inhabitat. Et de timore dicit̉Ecc̄. i. Qui ſine timore ē non poterit iuſtificari. gͦ etiamala dona media ſunt neceſſaria ad ſalutē. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙſicut dictū eſt. dona ſunt quedaꝫ hoīs ꝑfectiones quibꝰhō diſponit̉ ad hoc ꝙ bn̄ ſequat̉ inſtinctū diuinū. vn̄ inhis in quibꝰ nō ſufficit inſtinctus rōnis ſed ē neceſſariusſpūſſancti inſtinctus ꝑ conſequēs eſt neceſſariū donumRō autem hoīs eſt ꝑfecta dupliciter a deo. Primo quidē naturali ꝑfectione. ẜm .ſ. lumen naturale rōnis. Alioaūt mō quadā ſuꝑnaturali ꝑfectione ꝑ virtutes theologicas. vt dictū eſt ſupra. Et qͣꝫuis hec ſecūda ꝑfectio ſitmaior qͣꝫ prima. tn̄ prima ꝑfectio ꝑfectiori mō habet̉ abhoīe qͣꝫ ſecūda. nā prima habet̉ ab hoīe qͣſi plena poſſeſſio. ſecūda aūt habet̉ quaſi īperfecta. imꝑfecte enī diligimus ⁊ cognoſcimꝰ deū. Manifeſtū ē aūt ꝙ vnūquodqꝫqd̓ ꝑfecte hꝫ naturā vel formā aliquaꝫ aūt virtutē. pōt ꝑſe ẜm illā oꝑari. nō tn̄ excluſa oꝑtione dei. qui in oī natura ⁊ volūtate interius oꝑat̉. ſed id qd̓ ꝑfecte hꝫ naturamaliquam vel formam aut virtutem. non poteſt ꝑ ſe operari niſi ab altero moueatur. Sicut ſol quia eſt perfectelucidus. per ſeipſum poteſt illuminare. luna autem inqua eſt imperfecte natura lucis. non illuminat niſi