QueſtioLXVI
dono dei infuſas quilibet equaliter haberet. ergo videturꝙ non oēs virtutes ſint equales in vno ⁊ eodē. ¶ Pre.ſi oēs virtutes eſſent eque intenſe in vno ⁊ eodē. ſeq̄ret̉ꝙ quicūqꝫ excederet aliquem in vna virtute excederet ip̄ꝫin omnibꝰ alijs virtutibus. ſed hoc pꝫ eſſe falſum. qꝛ diuerſi ſancti de diuerſis virtutibꝰ p̄cipue laudantur. ſicutAbraam de fide. Moyſes de de manſuetudine. Iob depatientia. vn̄ de quolibet cōfeſſore cantat̉ in eccleſia. Nōeſt inuentus ſimilis illi qui conſeruaret legē excelſi. eo ꝙquilibet habuit p̄rogatiuā alicuius virtutis. nō ergo oēsvirtutes ſunt equales in vno ⁊ eodē. ¶ Pre. quanto habitus eſt intenſior tanto hō ẜm ip̄m delectabilius ⁊ ꝓmptius oꝑatur. ſed exꝑimento pꝫ ꝙ vnus hō delectabiliuſ⁊ ꝓmptius oꝑatur actum vnius virtutis qͣꝫ actū alteriuſnō ergo oēs virtutes ſunt equales in vno ⁊ eodē. ¶ Sꝫcōtra eſt qd̓ Aug. dicit in. vi. de tri. ꝙ quicūqꝫ ſunt equales in fortitudine. equales ſunt in prudentia ⁊ tꝑantia. ⁊ſic de alijs. hoc aūt non eſſet niſi oēs virtutes vnius hoīeeſſent equales. ergo oēs virtutes vnius hominis ſunt e qͣles. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ quantitas virtutū ſicut ex dictis ptꝫpōt attendi dupliciter. Uno mō ẜm rōnem ſpēi. ⁊ ſic noneſt dubiū ꝙ vna virtus vnius hoīs ſit maior qͣꝫ alia. ſic̄charitas fide ⁊ ſpe. Alio mō pōt attendi ẜm ꝑticipationēſubiecti. ꝓut .ſ. intendit̉ vel remittit̉ in ſubiecto. ⁊ ẜm hocoēs virtutes vnius hoīs ſunt equales quadā equalitateꝓportionis. inquantū equaliter creſcunt in hoīe. ſicut digiti manus ſunt ine qͣles ẜm quantitatē. ſed ſunt equaleſẜm ꝓportionē. cū ꝓportionabiliter augeant̉. hmōi auteꝫequalitatis oportet eodē mō rōnem accipere ſicut ⁊ cōnerionis. equalitas enī eſt quedā cōnexio virtutū ẜm quātitatē. Dictū eſt aūt ſupra ꝙ rō cōnexionis virtutū dupliciter aſſignati pōt. Uno mō ẜm intellectū eorum qui intelligūt ꝑ has quattuor virtutes quattuor cōditiones generales virtutū. quarū vna ſimul inuenit̉ cū alijs in qͣlibet materia. ⁊ ſil̓r virtus in qͣlibet materia non pōt equalis dici niſi habeat oēs iſtas cōditiones equales. Et hācrōnem equalitatis virtutū aſſignat Aug. in. vi. de trini.dicens. Si dixeris equales eſſe iſtos fortitudine. ſꝫ illūpreſtare prudentia. ſequit̉ ꝙ huius forritudo minus prudens ſit. ac ꝑ hoc nec fortitudine equales ſint. qn̄ eſt illiuſfortitudo prudentior. atqꝫ ita de ceteris virtutibus inuenies ſi omnes eadē cſidōe ratione ꝑcurras. Alio modo aſſignata eſt rō cōnexionis virtutū ẜm eos qui intelligunthmōi virtutes habere materias determinatas. ⁊ ẜm hocrō cōnexionis virtutū moraliū accipit̉ ex ꝑte prudentie.⁊ ex ꝑte charitatis quantū ad virtutes infuſas. non aūtex ꝑte inclinationis que eſt ex ꝑte ſubiecti. vt ſupra dictūeſt. Sic igit̉ ⁊ rō equalitatis virtutū pōt accipi ex ꝑte prudentie quantū ad id quod eſt formale in omnibꝰ virtutibus moralibus. exiſtente enī rōne equaliter ꝑfecta in vno⁊ eodeꝫ. oportet ꝙ ꝓportionabilit̉ ẜm rōnem rectā mediūcōſtituatur in qualibet materia virtutū. quantū vero adid qd̓ eſt materiale in virtutibus moralibus .ſ. inclinatōꝫip̄am ad actū virtutis. pōt eſſe vnus homo magis ꝓmptad actū vnius virtutis qͣꝫ ad actū alterius. vel ex naturaliconſuetudine. vel etiā ex gr̄e dono. ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫ ꝙverbū Apl̓i pōt intelligi de donis gr̄e gratis date. q̄ nonſunt cōia oībꝰ. nec oīa eqͣlia in vno ⁊ eodē. Uel pōt diciꝙ refert̉ ad menſurā gr̄e gratū facientis. ẜmquā vnꝰ abūdat in omnibꝰ virtutibꝰ plus qͣꝫ alius ꝓpt̓ maiorē abūdātiā prudētie vel etiā charitatis. ī qͣ ꝯnectūt̉ oēs ꝟtutes infuſe. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ vnꝰ ſanctꝰ laudat̉ p̄cipue d̓ vna ꝟtute
⁊ aliꝰ d̓ alia ꝓpter excellētiorē ꝓmptitudinē ad actū vniꝰꝟtutis qͣꝫ ad actū alteriꝰ. Et ẜm hoc etiā pꝫ rn̄ſio ad tertiūAd tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ virtutes morales p̄emi neāt intellectualibus.Qd̓ enī eſt magis neceſſariū ⁊ ꝑmanentius eſt meliꝰ. ſꝫvirtutes morales ſunt ꝑmanentiores etiā diſciplinis. q̄ſunt virtutes intellectuales. ⁊ ſunt etiā magis neceſſariead vitā humanā. ergo ſunt p̄ferende virtutibus intellectualibus. ¶ Pre. de rōne virtutis eſt. ꝙ bonū faciat habentē. ſed ẜm virtutes morales dicit̉ hō bonus. non aūtẜm virtutes intellectuales. niſi forte ẜm ſolam prudētiāergo virtus moralis eſt melior qͣꝫ virtus intellectualis.Pre. finis eſt nobilior his que ſunt ad finē. ſed ſicui d̓rin. vi. ethi. virtus moralis facit rectā intētionē finis. prudentia aūt facit rectā electionē eoꝝ que ſunt ad finē. ergovirtus moralis eſt nobilior prudentia. que eſt virtus intellectualis circa moralia. ¶ Sed contra. virtus moraliſeſt ī rōali ꝑ ꝑticipationem. virtus aūt intellectualis ī rōnali ꝑ eſſentiam ſicut dicit̉ in .i. ethi. ſed rōnale ꝑ eſſentiāeſt nobilius qͣꝫ rōnale ꝑ ꝑtipaticionē. ergo virtus intellectualis eſt nobilior qͣꝫ virtus moralis. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙ aliquid poteſt dici maius vel minus dupliciter. vno modoſimpl̓r. alio mō ẜm quid. Nihil enī ꝓhibet aliquid eſſemelius ſimpl̓r. vt philoſophari qͣꝫ ditari. qd̓ tn̄ nō ē melius ẜm qͥd .i. neceſſitatē patiēti. ſimpl̓r aūt cōſiderat̉ vnūqd̓qꝫ. qn̄ cōſiderat̉ ẜm ꝓpriā rōnē ſpēi. hꝫ aūt virtus ſpēꝫex obiecto. vt ex dictis pꝫ. vn̄ ſimplicit̓ loquēdo illa virtꝰnobilior eſt que hꝫ nobilius obiectū. Manifeſtū eſt autēꝙ obiectū rōnis eſt nobiliꝰ qͣꝫ obiectū appetitus. rō eniꝫapprehendit aliqͥd in vniuerſali. ſed appetitus tendit ī resque hn̄t eſſe ꝑticulare. vn̄ ſimpliciter loquendo virtutesintellectuales q̄ ꝑficiunt rōnem. ſunt nobiliores qͣꝫ morales q̄ ꝑficiūt appetitū. Sed ſi conſideret̉ virtus in ordīead actu. ſic virtus moralis que ꝑficit appetitū. cuius ē mouere alias potentiaſ ad actu. vt ſupͣ dictū eſt nobilior. Etqꝛ virtus d̓r ex eo ꝙ eſt principiū alicuius actus. cū ſit ꝑfectio potentie. ſequit̉ etiā ꝙ rō virtutis magis cōpetat ꝟtutibus moralibꝰ qͣꝫ virtutibus intellectualibus. quāuisvirtutes intellectuales ſint nobiliores habitus ſimplicit̓¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ virtutes morales ſunt magis ꝑmanentes qͣꝫ intellectuales. ꝓpter exercitium eaꝝ in his queꝑtinent ad vitā cōmunem. ſed manifeſtum eſt ꝙ obiectadiſciplinaꝝ que ſunt neceſſaria ⁊ ſemꝑ eodem mō ſe habentia. ſunt ꝑmanentiora qͣꝫ obiecta virtutū moraliū. queſunt quedaꝫ ꝑticularia agibilia. ꝙ aūt virtutes moralesſunt magis neceſſaria ad vitam humanā nō oſtendit easeſſe nobiliores ſimpliciter. ſed quo ad hoc. quinimo virtutes intellectuales ſpeculatiue ex hocip̄o ꝙ nō ordinant̉ad aliud. ſicut vtile ordinat̉ ad finem. ſunt digniores. hocenī ꝯtingit qꝛ ẜm eas qd̓āmō inchoat̉ in nobis beatitudoq̄ ꝯſiſtit ī cognitōe veritatis. ſicut ſupͣ dictū eſt. ¶ Ad. ij.dd̓. ꝙ ẜm ꝟtutes morales d̓r hō bonus ſimpl̓r. ⁊ nō ẜmintellectualas ꝟtutes ea rōne. qꝛ appetitꝰ mouet alias potentias ad ſuū actū. vt ſupͣ dictū ē. vn̄ ꝑ hoc etiā nō ꝓbat̉niſi ꝙ ꝟtus moral̓ ſit melior ẜm qͥd. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ prudētia n̄ ſolū dirigit ꝟtutes morales ī eligēdo ea q̄ ſūt ad finē. ſꝫ etiā ī p̄ſtituēdo finē. ē āt finis vniꝰ cuiꝰqꝫ ꝟtutꝭ moralis attīgere mediū in ꝓpria materia qd̓ qͣdē mediū det̉minat̉ ẜm rectā rōnem prudentie. vt d̓r in. ij. ⁊ vi. eth.Ad quartuꝫ ſic procedit̉