Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXV

oꝑa virtutis implenda. vt pꝫ per id quod dicit̉. .i. ad Coꝝxiij. Charitas patiens eſt. benigna eſt ⁊cͣ. ergo videturhabita charitate alie virtutes ſuperfluerent. Pre. quihabet habitū virtutis de facili operatur ea que ſunt virtutis. ei ẜm ſe placent. vnde ſignum habitus eſt delectatio que ſit in oꝑe vt dicit̉ in. ij. ethi. ſed multi habent charitatem abſqꝫ peccato mortali exiſtentes. qui tn̄ difficultatem in oꝑibus virtutum patiuntur. neqꝫ eis ẜm ſe placētſed ſolum ẜm quod referuntur ad charitatem. ergo multihabent charitatē qui non habent alias virtutes. Precharitas in omnibꝰ ſanctis inuenit̉. ſed quidā ſunt ſanctiqui tn̄ aliquibus virtutibus carent. Dicit enim Bedaſancti magis humiliantur de virtutibus quas non habetqͣꝫ de virtutibus qͣs habent glorientur. ergo eſt neceſſarium qui habet charitatem omnes virtutes moraleshabeat. Eed cōtra eſt charitatē tota ex impletur.Dicit̉ enī Ro. viij. qui diligit ꝓximum legem impleuit. ſed tota lex impleri non poteſt niſi omnes virtutesmorales. qꝛ lex precipit de omnibus actibus virtutum vtdicitur in. v. ethi. ergo qui habet charitatem hꝫ oēs virtutes morales. Aug. etiam dicit in quadā epiſtola. charitas includit in ſe omnes virtutes cardinales. An̄. dd̓ charitate ſimul infunduntur oēs virtutes morales.cuius eſt. quia deus non minus ꝑfecte oꝑatur in oꝑibus gratie qͣꝫ in oꝑibus nature. ſic aut videmus in oꝑbꝰnature non inuenitur principium alioꝝ operum in aliqͣre. quin inueniatur in ea que ſunt neceſſaria ad hmōi oꝑaꝑficienda. ſicut in aīalibus inueniūtur organa quibusfici poſſunt oꝑa ad que ꝑagenda aīa habet poteſtatem.Manifeſtum eſt aūt charitas inquantū ordinat hoīemad finem vltimū. eſt principium omniū bonoꝝ operum.que in finem vltimū ordinari poſſunt. vn̄ oporiet cumcharitate ſimul infundantur oēs virtutes morales. quibꝰhomo ꝑficit ſingula genera bonoꝝ operuꝫ. Et ſic pꝫtures morales infuſe non ſolū habent connexionē ꝓpterprudentiam. ſed etiam ꝓpter charitatem. qui amittitcharitateꝫ peccatū mortale. amittit omnes virtuteſ morales infuſas. Ad .i. ergo dd̓m ad hoc actus inferioris potentie ſit ꝑfectus. requiritur non ſolum adſitfectio in ſuꝑiori potentia. ſed etiā in inferiori. Si enī prīcipale agens debito modo ſe haberet. ſequeret̉ actioperfecta. ſi inſtrumentum non eſſet bene diſpoſitum. vſioportet ad hoc homo bene oꝑetur in his que ſunt ad finem. non ſolū habeat virtutem que bene ſe habeat qrca finem. ſed etiā virtutes quibus ſe bene habeat circa eaque ſunt ad finem. nam virtus que eſt circa finem ſe hꝫvt principalis motiua reſpectu eorum que ſunt ad finē ideo cum charitate neceſſe eſt etiā habere alias virtuteſmorales. Ad. ij. dd̓m qn̄qꝫ contingit aliquis habens habitum patitur difficultatem in operando.ſequens non ſentit delectationem complacentiam inactu propter aliquod impedimentum extrinſecus ſuperueniens. ſicut ille qui habet habitum ſcientie. patitur diſficultatem in intelligendo propter ſomnolentiam vel aliquā infirmitatem. ſimiliter habitus moralium virtutūinfuſarum patiuntur interdum difficultatem in oꝑandopropter aliquas diſpoſitiones contrarias ex precedentibus actibus relictas. que quidem difficultas non ita accidit in virtutibus moralibꝰ acquiſitis. qꝛ per exercitiumactuum quo acquiruntur. tolluntur etiaꝫ contrarie diſpoſitiones. Ad. iij. dd̓m aliqui ſancti dicuntur aliquasvirtutes non habere inquantum patiuntur difficuliatem

in actibus earum ratione iam dicta. quāuis habitus omnium virtutum habeant. POSAd quartuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ fides ſpes nunqͣꝫ ſint ſine charitate. Cum enīſint virtutes theologice digniores eſſe vident̉ virtutibusmoralibus etiā infuſis. ſed virtutes morales infuſe nonpoſſunt eſſe ſine charitate. ergo neqꝫ fides ſpes. Pre.nullus credit niſi volens. vt Aug. dicit ſuꝑ Io. ſed charitas eſt in voluntate ſicut ꝑfectio eius. vt ſupra dictū eſtergo fides non pōt ſine charitate. Pre. Aug. dic̄ inEnch̓. ſpes ſine amore eſſe non pōt. amor aūt eſt charitas. de hoc enī amore ibi loquit̉. ergo ſpes non pōt eſſe ſine charitate. Sed cōtra eſt quod Matth. primo dicit̉in glo. fides generat ſpem. ſpes vero charitatem. ſꝫ generans eſt prius generato pōt eſſe ſine eo. ergo fidespōt eſſe ſine ſpe ſpes ſine charitate. Rn̄. dd̓ꝫ fideo ſpes ſicut virtutes morales dupliciter cōſiderari pn̄t.vno ẜm inchoationem quandam. alio ẜm ꝑfectūeſſe virtutis. Cum enī virtus ordinetur ad bonum opuſagendum. virtus quideꝫ perfecta dicitur ex hoc poteſtin opus perfecte bonum. quod quidem eſt non ſolumbonum eſt quod fit. ſed etiā bene fit. alioquinſi bonuꝫ ſitqd̓ fit. non aūt bene fiat. erit perfecre bonum. vn̄ nechabitus qui eſt talis oꝑis principium habebit perfecte rationem virtutis. ſicut ſi aliquis operet̉ iuſta. bonum quidem facit. ſed non erit opus perfecte virtutis niſi hoc bn̄faciat .i. ẜm electionem rectam. quod eſt per prudentiam. ideo iuſticia ſine prudentia non pōt eſſe virtus ꝑfecta.Sic igit̉ fides ſpes ſine charitate poſſunt quidē aliqualiter eſſe. ꝑfecte autem virtutis rōnem ſine charitate nonhabent. cum enī fidei opus ſit credere deo. credere auteꝫſit alicui propria voluntate aſſentire. ſi non debito modovelit. non erit fidei opus ꝑfectum. aūt debito modo velit hoc eſt charitatem que ꝑficit voluntatem. omnis eniꝫrectus motus voluntatis ex recio amore ꝓcedit. vt Aug.dicit. xiiij. de ciui. dei. Sic igitur fides eſt quidē ſine charitate. ſed non ꝑfecta virtus. ſicut tꝑantia vel fortitudo ſine prudentia. Et ſimilit̓ dd̓m eſt de ſpe. actus ſpei eſtexpectare futuram beatitudinem a deo. qui quidem actꝰperfectus eſt ſi fiat ex meritis que quis habet. qd̓ pōteſſe ſine charitate. ſi aūt hoc expectet ex meritis que nodūhabet. ſed proponit in futurum acquirere. erit actus imꝑfectus. hoc poteſt eſſe ſine charitate. ideo fides ſpespoſſunt eſſe ſine charitate. ſed ſine charitate ꝓprie loquēdo virtutes non ſunt. ad rōnem virtutis pertinet vtſolum ẜm ip̄am aliquod bonū oꝑetur. ſed etiā bene. vt d̓rin. ij. ethi. Ad .i. ergo dd̓m virtutes morales dependēt a prudentia. prudentia autem infuſa nec rationē prudentie habere poteſt abſqꝫ charitate vtpote deficiente debita habitudine ad primū principium quod eſt vltimusfinis. fides aūt ſpes ẜm ꝓprias rationes nec a prudētianec a charitate dependent. ideo ſine charitate eſſe poſſūtlicet non ſint virtutes ſine charitate. vt dictū eſt. Ad. ijdd̓m ratio illa proœrdit de fide que habet perfectānem virtutis. Ad. iij. dd̓m Aug. loquitur ibi de ſpeẜm aliquis expeciat futuram beatitudinem per meritaque iam habet. quod non eſt ſine charitate.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ charitas poſſit eſſe ſine fide ſpe. Charitas enīeſt amor dei. ſed deus pōt a nobis amari naturaliter. etiā