Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXV

rales. vnde ſicut ſcientia ſpeculatiua poteſt haberi ſineintellectu principioꝝ. ita nec prudentia ſine virtutibꝰ moralibus. ex quo manifeſte ſequitur virtutes morales eſſeconnexas. Ad .i. ergo dd̓m virtutum moraliū quedam ꝑficiunt hominē ẜm cōmunem ſtatum. ſcilicet quātum ad ea que cōmuniter in omni vita hominū occurrūtagenda. vnde oportet homo ſimul exercitet̉ circa materias omnium virtutū moraliū. ſiquidem circa omnesexercitetur bene operando acquiret habitus omnium virtutū moraliū. ſi aut exercitetur bene oꝑādo circa vna materiā. aūt circa aliā. puta bn̄ ſe habēdo circa iras autcirca concupiſcētias. acquiret quidē habitum aliqueꝫ adrefrenandum iras. qui tn̄ non habebit rōnem virtutispter defectum prudentie. que circa concupiſcentias corrūpitur. ſicut etiā naturales inclinatōnes non habent perfectam rationē virtutis ſi prudentia deſit. Quedā vero virtutes morales ſunt que perficiunt hominē ẜm aliquememinentē ſtatum. ſicut magnificentia magnanimitas.Et quia exercitiū circa materias harum virtutum non occurxit vnicuiqꝫ cōmuniter. poteſt aliquis habere virtutesmora les ſine hoc habitus harum virtutū habeat actu.loquendo de virtutibus acquiſitis. ſed tn̄ acquiſitis alijsvirtutibus. habet iſtas virtutes in potentia propīquaenim aliquis per exercitiū adeptus eſt liberalitatem circamediocres donationes ſumptus. ſi ſuꝑueniat ei abundantia pecuniaꝝ. modico exercitio acqͥret magnificētiehabitū. ſicut geometer modico ſtudio acquirit ſciētiam alicuius concluſionis quā nunqͣꝫ conſiderauit. illud autemhabere dicimur quod in promptu eſt vt habeamus. ẜmillud phī in. ij. phiſicoꝝ. qd̓ parū deeſt quaſi nihil deeēvidetur. Et per hoc pater reſponſio ad ſecundū. Ad. iijdd̓m virtutes intellectuales ſunt circa diuerſas materias adinuicem non ordinatas. ſicut patet in diuerſis ſcientijs artibus. ideo non inuenit̉ in eis connexio queinuenit̉ in virtutibus moralibus exiſtentibus circa paſſiones ꝯperationes. que manifeſte habent ad inuicem ordinem. nam oēs paſſiones a quibuſdā primis ꝓcedētesſcilicet amore odio. ad quaſdam alias terminantur. ſcꝫdelectationem triſticiam. ſimiliter omnes oꝑationesque ſunt virtutis moralis in materia habent ordinem adinuicem etiā ad paſſiones. ideo tota materia moraliūvirtutum ſub vna rōe prudentie cadit. habent tn̄ omniaintelligibilia ordinem ad prima principia. ẜm hoc oēsvirtutes intellectuales dependent ab intellectu principiorum. ſicut prudentia a virtutibus mora libus. vt ſupradictum eſt. principia aūt vniuerſalia quorum eſt intellectus principioꝝ. non dependent a concluſionibus de quibus ſunt relique intellectuales virtutes. ſicut morales dependent a prudentia eo appetitus mouet quodammōrōnem. appetitum. vt ſupra dictum eſt. Ad. iiij.dd̓m ea ad que: inclinant virtutes morales ſe habentad prudentiam ſicut principia. non aūt factibilia ſe habent ad artem ſicut principia. ſed ſoluꝫ ſicut materia. manifeſtum eſt aūt ſi poſſit eſſe recta in vna ꝑte materie non in alia. nullo tn̄ non poteſt dici ratio recta ſi ſitdefectus cuiuſcūqꝫ principij. ſicut ſi quis erraret circa hocprincipium. omne totum eſt maius ſua parte. non poſſethabere ſcientiam geometricam. quia oporteret multumrecedere a veritate in ſequentibus. Et preterea agibiliaſunt ordinata adinuicem. non autem factibilia. vt dictuꝫeſt. id eo defectus prudentie circa vnam partem agibiliūinduceret in defectum etiam circa alia agibilia. quod in fa

ctibilibus non contingit.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidet̉ virtuies morales poſſint eſſe ſine charitate. Dicit̉ enī in. li. ſententiaꝝ Proſperi. omnis virtus pretercharitatem pōt eſſe cōmunis bonis malis. ſed charitasnon poteſt eſſe niſi in bonis. vt dicit̉ ibidē. ergo alie virtutes poſſunt haberi ſine charitate: Pre. virtutes morales poſſunt acquiri ex actibus humanis. vt dicitur in. ij.ethi. ſed charitas non habet̉ niſi ex infuſione. ẜm illud.Ro. v. Charitas dei diffuſa eſt in cordibus noſiris ſpiritumſanctum qui datus eſt nobis. ergo alie virtutespoſſunt haberi ſine charitate. Pre. virtutes moralesconnectuntur adinuicem inquantū dependent a prudentia. ſed charitas non dependet a prudentia. imo prudentiam excedit ẜm illud Eph. iij. Suꝑeminentem ſcientiecharitatem xp̄i. ergo virtutes morales non connecͣtūturcharitati. ſed ſine ea eſſe poſſunt. Sed cōtra eſt quodd̓r Io. ij. Qui non diligit manet in morte. ſed virtuteſꝑficit̉ vita ſpūalis. ipſe enī ſunt quibus recte viuitur. vtAug. dicit in. ij. de l i. arbi. ergo non poſſunt eſſe ſine directione charitatis. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictum eſtvirtutes morales ꝓut ſunt oꝑatiue boni in ordine ad finēqui non excedit facultatē naturalē hoīs. poſſunt oꝑa humana acquiri. ſic acquiſite ſine charitate eſſe poſſunt. ſic̄fuerunt in multis gentilibꝰ. ẜm aūt ſunt oꝑatiue boniin ordine ad vltimū finem ſuꝑnaturalem. ſic ꝑfecte vere habent rōnem virtutis. poſſunt humanis actibꝰacquiri. ſed infundunt̉ a deo. hmōi virtutes morales ſine charitate eſſe non poſſunt. dictū eſt enī ſupra alietutes morals non poſſunt eſſe ſine prudentia. prudentiaaūt non pōt eſſe ſine virtutibus moralibus. inquantumvirtutes morales faciunt ſe habere bene ad quoſdaꝫ fines. ex quibus ꝓcedit ratio prudentie. Ad rectaꝫ autemrōnē prudentie multo magis requirit̉ bn̄ ſe habeatcirca vltimū finem. qd̓ ſit charitatem qͣꝫ circa alios fineſqd̓ ſit virtutes morales. ſicut recta in ſpeculatiuis maxime indiget primo principio indemōſtrabili. qd̓ eſt contradictoria non ſimul eſſe vera. vn̄ manifeſtum fit necprudentia infuſa pōt eſſe ſine charitate. nec alie virtutesmorales cōſequenter. que ſine prudentia eſſe poſſuntPatet igit̉ ex dictis ſole virtutes infuſe ſunt perfecteſimpl̓r dicende virtutes. qꝛ bene ordināt hoīem ad fineꝫvltimū ſimpl̓r. alie vero virtutes .ſ. acquiſite. ſunt ẜm qͥdvirtutes. non aūt ſimpl̓r. ordināt enī hominē bene reſpectu finis vltimi in aliquo genere. non aūt reſpectu finisvltimi ſimpliciter. Un̄ Ro. xiiij. ſuꝑ illud. qd̓ non ēex fide peccatū eſt. dicit glo. Aug. Ubi deeſt agnitio veritatis falſa eſt virtus etiā in bonis moribus. Ad i. ergodd̓m virtutes ibi accipiunt̉ ẜm imꝑfectā rōnis virtutis. alioquin ſi virtꝰ moralis ẜm ꝑfectā rōneꝫ virtutis accipiat̉. bonū facit habentē. conſequēſ in malis eſſepet. Ad. ij. dd̓m illa ꝓcedit de virtutibus moralibus acquiſitis. Ad. iij. dd̓m ſi charitas excedat ſcientiam prudentiā. tn̄ prudentia dependet al charitate.vt dictum eſt. per cōſequens omnes virtutes moralesinfuſe.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur charitas ſine alijs virtutibus moralibus haberi poſſit. Ad id enim ad quod ſufficit vnum indebitumeſt plura ordinentur. ſed ſola charitas ſufficit ad omīa-

K 3