Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXV

hereſes. vt Boetius dicit in li. de duabꝰ naturis. enimconfitemur in xp̄o vnā ꝑſonā duas naturas. mediū eſtinter hereſim Neſtorij. qui dicit duas ꝑſonas duas naturas. hereſim Entic. qui dicit vnā ꝑſonā vnā naturāergo virtus iheologica conſiſtit in medio. Sed ꝯtra inoībꝰ in quibus conſiſtit virtus in medio. cōtingit peccare exceſſum ſicut defectū. ſed circa deū qui eſt obiectuꝫvirtutis theologice non contingit peccare exceſſum. Dicitur enī Eccle. xliij. Benedicentes deū exaltate illū qͣn poteſtis. maior .n. eſt laude. ergo virtꝰ iheologicaconſiſtit in medio. Rn̄. dd̓m ſicut dictū eſt. mediuꝫvirtutis accipit̉ conformitatē ad ſuā regulā vel mēſuraẜm ꝯtingit ip̄am tranſcendere. vel ab ea deficere. Uirtutis aūt theologice duplex pōt accipi menſura. Unadem ẜm ip̄am rōnem virtutis. ſic menſura regula vittutis theologice eſt ip̄e deus. fides enī noſtra regulat̉ ẜmveritatē diuinā. charitas aūt ẜm bonitatē eius. ſpes autēẜm magnitudinē oīpotentie pietatis eius. iſta eſtſura excellens omnē humanā facultatē. vn̄ nunqͣꝫ poteſt tantū diligere deū quantū diligi dꝫ. nec tantū credereaut ſperare in ip̄m quantū dꝫ. vn̄ multo minꝰ pōt ibiexceſſus. ſic bonū talis virtutis non conſiſtit in medio.ſed tanto eſt melius quāto maius accedit̉ ad ſūmū. Aliavero regula vel mēſura virtutis theologice eſt ex ꝑte nr̄aqꝛ ſi poſſumus fieri in deū quantū debemꝰ. debemuſtn̄ ferri in ip̄m credendo. ſperādo amādo ẜm mēſuramnoſtre conditionis. vn̄ accidens pōt in virtute theologica cōſidetari mediū extrema ex ꝑte nt̄a. Ad i. ergodd̓m bonū virtutū intellectualiū moraliū cōſiſtit inmedio cōformitatē ad regulā vl̓ mēſurā quā trāſcēderecontīgit. qd̓ non eſt in virtutibꝰ theologicis ſe loquēdovt dictū eſt. ¶Ad. ij. dd̓m virtutes morales intellectuales perficiunt intellectū appetitū nr̄m in ordine admenſurā regulā creatā. virtutes aūt theologice in ordine ad menſurā regulā increatā. vnde eſt ſil̓is. 7Ad. iij. dd̓m ſpes eſt media inter p̄ſumptionē deſperationē ex ꝑte nr̄a inquātū .ſ. aliquis p̄ſumere d̓r ex eoſperat a deo bonū qd̓ excedit ſuā cōditionē. vel ſperatqd̓ ẜm ſuā conditōeꝫ ſperare poſſet. aūt pōt ſuꝑabūdantia ſpei ex ꝑte dei. cuius bonitas eſt infinita. Simil̓retiā fides eſt media inter cōtrarias hereſes. comꝑationē ad abiectū quod ē deus. cui pōt aliqͥs nimis credere. ſed inquantū ip̄a opinio hūana eſt media inter ꝯͣriasopiniones. vt ex ſupͣ dictis pꝫ. Queſtio. LXV.Einde ꝯſideranduꝫeſt de cōnexione virtutū. circa hoc q̄runturquīqꝫ. primo vrꝝ virtutes morales ſint adīuicē cōnexe. ſecūdo vtꝝ virtutes morales poſſint eſſe ſinecharitate. tertio vtꝝ charitas poſſit ſine eis. quarto vtꝝfides ſpes poſſint eſſe ſine charitate. quīto vtrum charitas poſſit eſſe ſine eis.Ad primuꝫ ſic procediturUidet̉ virtutes morales non ſint ex neceſſitate ꝯnexeUirtutes enī moraleſ qn̄qꝫ cauſant̉ ex exercitō actuū. vtbat̉ in. ij. ethi. ſed homo pōt exercitari in accibus alicuiuſvirtutis ſine hoc exercitet̉ in actibus alterius virtutis.vna virtus moralis poteſt haberi ſine altera. Pre. magnificentia magnanimitas ſunt quedā virtutes morales. ſꝫ aliquis pōt habere alias virtutes morales ſine hoc habeat magnificentiaꝫ magnanimitatē. Dicit enim

phūs in. iiij. ethi. inops non pōt eſſe magnificus. quitn̄ pōt habere alias quaſdam virtutes. ille qui ꝑuis ēdignus his ſe dignificat tꝑatus eſt. magnanimus aūtnon eſt. ergo virtutes morales non ſunt conexe. Pre.ſicut virtutes morales ꝑficiunt ꝑtem appetitiuā aīe. itatutes intellectuales ꝑficiūt ꝑtem intellectiuā. ſed virtuteſintellectuales non ſunt connexe. pōt enī aliquis haberevnā ſcientiā ſine hoc habeat aliā. ergo etiā neqꝫ virtuteſmorales ſunt cōnexe. Pre. ſi virtutes morales ſintnexe. hoc non eſt niſi qꝛ cōnectuntur in prudentia. ſꝫ hocnon ſufficit ad cōnexionē virtutū moraliū. videt̉ enimaliquis poſſit eſſe prudens circa agibilia. que ꝑtinent advnā virtutē ſine hoc ſit prudens in his que ꝑtinent adaliā. ſicut etiā aliquis pōt habere artem circa aliqua factibilia ſine hoc habeat artem circa alia. prudentia aūt eſtrecta ratio agibiliū. ergo non eſt neceſſariū virtutes morales eſſe cōnexas. Sed cōtra eſt qḋ Ambroſius dicitſuꝑ Lucā. Cōnexe ſibi ſunt cōcatenateqꝫ virtutes. vt quivnā hꝫ plures habere videat̉. Augu. etiā dicit in. vi. tri. virtutes que ſunt in aīo humano nullo ſeꝑātur abinuicem. Et Greg. dicit. xiij. moraliū. vna virtus ſinealijs aut oīno nulla eſt. autimꝑfecta. Et Tullius dicit ī.ij. de tuſculanis queſtionibꝰ. Si vnā virtutem confeſſuses te non habere. nullam neceſſe eſt te habiturū. Rn̄.dd̓m virtus moralis pōt accipi vel ꝑfecta. vel imꝑfectaImꝑfecta quidē moralis virtus. vt tꝑantia vel fortitudonihil aliud eſt qͣꝫ aliqua inclinatio in nobis exiſtens adopus alquod de genere bonoꝝ faciendū. ſiue talis inclinatio ſit in nobis a natura. ſiue ex aſſuetudine. hoc accipiendo virtutes morales ſunt connexe. videmus enīaliquē ex naturali cōplexione vel ex aliqͣ conſuetudinepromptū ad oꝑa liberalitatis. qui tn̄ non eſt ꝓmptus adoꝑa caſtitatis. Perfecta aūt virtus moralis eſt habitusinclinans ad bonū opus bene agēdū. ſic accipiendo virtutes morales. dicendum eſt eas cōnexas eſſe. vt fere abomnibꝰ ponit̉. Cuiꝰ duplex aſſignat̉ ẜm diuerſimode aliqui virtutes cardinales diſtinguunt. Ut enī dictuꝫeſt. quidār diſtinguunt eas ẜm quaſdā generales cōditiones virtutū. vtpote diſcretio ꝑtineat ad prudentiā. rectitudo ad iuſticiā. moderātia ad tꝑantiā. firmitas animiad fortitudinē. in quacūqꝫ materia iſta conſiderent̉. ẜmhoc manifeſte apparet connexionis. non enim firmitashabet laudem virtutis ſi ſit ſine moderatione vel rec titudine aut diſcretione. eadem ratio eſt de alijs. Et hancrōnem connexionis aſſignat Greg. xxij. moral̓. dicensvirtutes ſi ſint diſiuncte non poſſunt eſſe perfecte ẜm rationem virtutis. quia nec prudentia vera eſt que iuſtatēperans. fortis non eſt. idem ſubdit de alijs virtutibusEt ſimilem rationeꝫ aſſignat Aug. in. vi. de tri. Alij verodiſtinguunt predictas virtutes ẜm materias. ẜm hocaſſignatur ratio connexionis ab Ariſtotele in. vi. ethicoꝝquia ſicut ſupra dictū eſt. nulla virtus moralis poteſt ſineprudentia haberi. eo proprium virtutis moralis eſt facere electionē rectam cum ſit habitus electiuus. Ad rectāaūt electionem non ſolum ſufficit inclinatio in debituꝫ finem. quod eſt directe habitū virtutis moralis. ſed etiaꝫ aliquis directe eligat ea que ſunt ad finē. quod fit perprudentiā. que eſt conſiliatiua iudicatiua p̄ceptiua eorum que ſunt ad finē. ſimiliter etiā prudentia non pōt haberi niſi habeant̉ virtutes morales. prudentia ſit rectaratio agibiliū. que ſicut ex principijs procedit exi finibusagibilium ad quos aliquis recte ſe habet per virtutes mo