QueſtioLXIII

naturale ẜm naturā indiuidui. quod enī eſt naturale hoīex parte corporis ẜm ſpēm. quodāmodo refertur ad aīaꝫinquantū .ſ. tale corpus eſt tali anime ꝓportionatū. vtroqꝫ aūt modo virtus eſt homini naturalis ẜm quādā inchoationem. ẜm quidē naturā ſpeciei inquantū in rōne hoīsinſunt naturaliter quedaꝫ principia naturaliter cognita.tam ſcibilium qͣꝫ agendoꝝ. que ſunt quedam ſeminariaintellectualium virtutum ⁊ moralium. ⁊ inquantū in voluntate ineſt quidam naturalis apperitus boni. quod eſtẜm rōnem. ẜm vero. naturam indiuidui inquantuꝫ ex corporis diſpoſitione aliqui ſunt diſpoſiti vel melius vel peiꝰad quaſdam virtutes. ꝓut .ſ. vires quedā ſenſitiue actusſunt quarundā partiū corporis. ex quarū diſpoſitione adiunantur vel impediunt̉ hmōi vires in ſuis actibꝰ ⁊ ꝑ cōſequens vires rōnales quibꝰ hmōi ſenſitiue vires deſeruiunt. ⁊ ẜm hoc vnꝰ hō hꝫ naturalē aptitudinē ad ſciētiāalius ad fortitudinē. alius ad tꝑantiā. ⁊ his modis tamvirtutes intellectuales qͣꝫ morales ẜm quandaꝫ aptitudinis inchoationem ſunt in nobis a natura. non aūt conſūmatio earū. qꝛ natura determinat̉ ad vnū. conſūmatioaūt hmōi virtutis non eſt ẜm vnū modū actiōis. ſed diuerſimode ẜm diuerſas materias in quibꝰ virtutes oꝑantur. ⁊ ẜm diuerſas circūſtantias. Sic ergo pꝫ ꝙ virtutesin nobis ſunt a natura ẜm aptitudinē ⁊ inchoationē. nōaūt ẜm ꝑfectionē. preter virtutes theologicas que ſunt totaliter ab extrinſeco. Et ꝑ hoc pꝫ reſpōſio ad obiecta. Nāprime due rōnes ꝓcedūt ẜm ꝙ ſeminaria virtutū inſuntnobis a natura inquantū rōnales ſumus. Tertia vero rōꝓcedit ẜm ꝙ ex naturali diſpoſitione corꝑis quā hꝫ ex natiuitate. vnus hꝫ aptitudinē ad miſerendū. alius ad tꝑate viuendū. alius ad aliam virtutē.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ virtutes in nobis cauſari non poſſint ex aſſuetudine operū. qꝛ ſuꝑ illud Ro. xiiij. Omne qd̓ nō eſt ex fide pctm̄ eſt. dicit glo. Aug. Oīs infideliū vita peccatumeſt. ⁊ nihil eſt bonū ſine ſūmo bono. vbi d̓eſt cognitio veritatis falſa eſt virtus. etiā in optimis moribus. ſed fidesnon pōt acquiri ex oꝑibus. ſed cauſat̉ in nobis a d̓o. ẜmillud Ephe. ij. Gratia eſtis ſaluati ꝑ fidē. ergo nulla virtꝰpōt in nobis acquiri ex aſſuetudine opeꝝ. ¶ Pre. Peccatum cū contrariet̉ virtuti nō cōꝑatit̉ ſecū virtutem. ſꝫ hōnon pōt vitare pctm̄ niſi ꝑ gratiā dei. ẜm illud Sap̄. viijDidici ꝙ non poſſum eſſe aliter continēs niſi deus dederit. ergo nec virtutes alique poſſunt in nobis cauſari ex aſſuetudine operū. ſed ſolū dono dei. ¶ Pre. actus qͦ ſuntſine virtute deficiunt a ꝑfectione virtutis. ſed effectus nōpōt eſſe ꝑfectior cauſa. ergo virtus nō pōt cauſari ex actibus p̄cedentibus virtutē ¶ Sed contra eſt qd̓ Dionyſius dicit. iiij. c. de di. no. ꝙ bonū eſt virtuoſius qͣꝫ malūſed ex malis actibus cauſantur habitus vitioꝝ. ergo multo magis ex bonis poſſunt cauſari habitꝰ virtutū. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ de generatione habituū ex actibꝰ in generali ſup̄dictū eſt. nūc aūt ſpecialiter quantū ad virtutē conſiderādū eſt ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. virtus hoīs ꝑficit ip̄um adbonū. cū aūt rō boni conſiſtat in modo. ſpecie. ⁊ ordine.vt Aug. dic̄ ī li. de natura boni. ſiue in numero. pondere.⁊ menſura. vt d̓r Sap̄. xi. oportet ꝙ bonū hoīs ẜm aliquāregulā conſideret̉ que quidē eſt duplex. vt ſupra dictū eſtſ. rō humana. ⁊ lex diuina. Et qꝛ lex diuina eſt ſuperiorregula. ideo ad plura ſe extendit. ita ꝙ quicquid regulat̉rōne humana. regulat̉ etiā lege diuina. ſed non conuertit̉

Uirtus igit̉ hoīs ordinata ad bonū qd̓ modificat̉ ẜm regulam rōnis hūane. pōt ex actibꝰ humanis cauſari inquātū hmōi actus ꝓcedunt a rōne. ſub cuius ptāte ⁊ regulatale bonū ꝯſiſtit. virtus vero ordinans hoīem ad bonumẜm ꝙ modificat̉ ꝑ legē diuinā ⁊ non ꝑ rōnem humanaꝫnon pōt cauſari ꝑ actus humanos. quoꝝ principiū eſt rōſed cauſat̉ ſolū in nobis ꝑ oꝑationem diuinā. ⁊ iō hmōivirtutē diffiniens Augu. poſuit in diffinitione virtutis.quā deus in nobis ſine nobis oꝑat̉. Et de hmōi etiā virfute prima rō ꝓcedit. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ virtus diuinitus infuſa. maxime ſi in ſua ꝑfectione cōſideret̉. nō cōpatit̉ ſecūaliquod pctm̄ mortale. ſed virtus humanitus acquiſitapōt ſecū cōꝑati aliquē actū peccati etiā moralis. qꝛ vſushabitus in nobis ē noſtre volūtati ſubiectus. vt ſupra dictū eſt. non aūt ꝑ vnū actū peccati corrūpit̉ habitus virtutis acquiſite. habitui enī nō ꝯtrariat̉ directe actꝰ. ſꝫ habitꝰ⁊ iō licet ſine gratia hō nō poſſit peccatū mortale vitare. itaꝙ nunqͣꝫ peccet mortaliter. nō tn̄ impedit̉ quin poſſit habitū virtutis acquirere. ꝑ quā a malis oꝑbꝰ abſtineat vtin pluribꝰ ⁊ p̄cipue ab his que ſunt valde rōni contraria.Sunt etiā quedā peccata mortalia que hō ſine gr̄a nullomō pōt vitare. que .ſ. directe opponūtur virtutibꝰ theologicis. que ex dono gratie ſunt in nobis. hoc tn̄ infra manifeſtius fiet. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut dictū eſt. virtutū acqͥſitarum p̄exiſtunt in nobis quedā ſemina ſiue principia ẜmnaturam. que quidē principia ſunt nobiliora virtutibꝰ eorum virtute acquiſitis. ſicut intellectus principioꝝ ſpeculabiliū eſt nobilior ſcientia cōcluſionū. ⁊ naturalis rectitudo rōnis eſt nobilior rectificatione appetitus. que fit ꝑ ꝑticipationē rōnis. que quidē rectificatio ꝑtinet ad virtuteꝫmoralē. Sic igit̉ actus humani inquantū ꝓcedūt ex altioribus prīcipijs pn̄t cauſare virtutes acqͥſitas humanas.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ preter virtutes theologicas nō ſint alie virtuteſnobis infuſe a deo. Ea enī que pn̄t fieri a cauſis ſecundisnō fiunt īmediate a deo. niſi forte aliqn̄ miraculoſe. qꝛ vtDiony. dicit. Lex diuinitatis eſt vltima ꝑ media adducere. ſꝫ ꝟtutes intellectuales ⁊ morales pn̄t in nobis cauſari ꝑ noſtros actus. vt dictū eſt. nō ergo ꝯuenienter cauſant̉ in nobis ꝑ infuſionē. ¶ Pre. In oꝑibus dei multominus eſt aliquid ſuꝑfluū qͣꝫ in oꝑibus nature. ſed ad ordinandū nos in bonū ſuꝑnaturale ſufficiūt virtutes theologice. ergo ſunt alie virtutes ſuꝑnaturales quas oporteat in nobis cauſari a deo. ¶ Pre. natura nō facit ꝑ duoqd̓ pōt facere ꝑ vnū. ⁊ multo minus deus. ſed deus inſeruit aīe nr̄e ſemina ꝟtutū. vt dicit glo. Heb. i. gͦ n̄ oportetꝙ alias virtutes in nobis ꝑ infuſionē cauſet. ¶ Sꝫ ꝯtraeſt quod d̓r Sap̄. viij. Sobrietatē ⁊ iuſticiā docet prudētiā ⁊ virtutē. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ oportet effectus eē ſuis cauſis ⁊ principijs ꝓportionatos. oēs aūt virtutes tā intellectuales qͣꝫ morales que ex noſtris actibus acquirunt̉. ꝓcedunt ex quibuſdā naturalibus principijs in nobis p̄exiſtentibo. vt ſupra dictū eſt. loco quoꝝ naturaliū principiorū cōferūtur nobis a deo virtutes theologice. quibꝰ ordinamur ad finē ſuꝑnaturalē. ſicut ſupra dictuꝫ eſt. vndeoportet ꝙ his etiā virtutibꝰ theologicis ꝓportionabiliterrn̄deant alij habitus diuinitus cauſati in nobis. qui ſic ſehabeant ad virtutes theologicas ſicut ſe habent virtutesmorales ⁊ intellectuales ad principia naturalia viriutum¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ alique quidē virtutes morales etintellectuales poſſunt cauſari in nobis ex nr̄is actibꝰ. tn̄

K