QueſtioLXIII

qͣꝫtū ad intellectū addunt̉ hōi quedā principia ſuꝑnatutalia. q̄ diuino lumīe capiunt̉. ⁊ hec ſūt credibilia. d̓ quibus ē fides. Scd̓o ꝟo eſt voluntas q̄ ordinat̉ in illū finē. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad motū intentionis in ip̄m tendenteꝫ. ſic̄ inid qd̓ eſt poſſibile ꝯſequi. qd̓ ꝑtinet ad ſpē. et qͣꝫtum advnionē quandā ſpūaleꝫ. ꝑ quā quodammō tranſformatur in illū finē. qd̓ ſit ꝑ charitatē. appetitus enī vniuſcuiuſqꝫ rei naturaliter mouet̉ ⁊ tendit in finē ſibi ꝯnaturalem. ⁊ iſte motus ꝓuenit ex qͣdaꝫ ꝯformitate rei ad ſuuꝫfinē. ¶Ad. i. gͦ. dd̓. ꝙ intellectus indiget ſpēbꝰ intelligibilibꝰ ꝑ quas intelligat ⁊ iō oportet ꝙ in eo ponatur aliquis hītꝰ natural̓ ſuꝑadditꝰ potētie. ſed ipſa natura volūtatis ſuffic̄ ad naturalē ordinē in finē. ſiue qͣꝫtū ad intētionē finis. ſiue qͣꝫtuꝫ ad ꝯformitatē ad ip̄m. ſed in ordīead ea q̄ ſupra naturā ſunt. ad nihil hoꝝ ſufficit natura potentie. ⁊ iō oportet fieri ſuꝑadditionē hītꝰ ſuꝑnaturalisqͣꝫtuꝫ ad vtrūqꝫ. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ fides ⁊ ſpes imꝑfectionē quandā importāt. qꝛ fides ē de his q̄ nō videntur. etſpes de his q̄ nō habent̉. vn̄ habere fidē ⁊ ſpem de his q̄ſubdunt̉ hūane poteſtati. deficit a rōne ꝟtutis. ſꝫ habere fidē ⁊ ſpeꝫ de his q̄ ſunt ſupra facultatē nature hūaneexcedit oēm ꝟtutē hōi ꝓportionatā. ẜm illud. i. ad Coꝝ.j. Qd̓ infirmū eſt dei fortius eſt hoībꝰ. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙad appetitū duo ꝑtinēt .ſ. motus in finē. et ꝯformatio adfinem ꝑ amorem. ⁊ ſic oportet ꝙ in appetitu hūano dueꝟtutes theologice ponant̉ .ſ. ſpes ⁊ charitas.Ad quartū ſic procediturUidet̉ ꝙ nō ſit hic ordo theologicaꝝ ꝟtutuꝫ ꝙ fides ſitprior ſpe. ⁊ ſpes prior charitate. Radix enī ē prior eo qd̓ē ex radice. ſed charitas eſt radix oīm: ꝟtutū. ẜm illud adEphe. iij. In charitate radicati et fundati. gͦ charitas eſtprior alijs. ¶ Pre. Aug. dicit in. j. de doct. chriſtiana.Non pōt aliquis diligere qd̓ eſſe non crediderit. porro ſicredit ⁊ diligit bn̄ agendo effic̄ vt etiam ſperet. gͦ videt̉ꝙ fides p̄cedat charitatē. ⁊ charitas ſpeꝫ. ¶ Pre. amoreſt principiū oīs affectionis. vt ſupra dictuꝫ eſt. ſed ſpesnominat quandā affectionem. eſt enī quedā paſſio vt ſupra dictum ē. gͦ charitas q̄ eſt amor eſt prior ſpe ¶ Sedꝯtra eſt ordo quo Apl̓s iſta enumerat. dicens. Nūc aūtmanent fides. ſpes ⁊ charitas. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ duplex ē ordo .ſ. generationis. ⁊ ꝑfectionis. Ordīe quidē generatōnis qͦ materia ē prior forma. ⁊ imꝑfectū ꝑfecto. in vno ⁊eodē fides p̄cedit ſpem. ⁊ ſpes charitatē ẜm actus. namhabitus ſil̓ infundunt̉. nō eniꝫ pōt in aliquid motꝰ appetitiuus tendere. vel ſperando. vel amando. niſi qd̓ ē apprehenſuꝫ ſenſu aut intellectu. ꝑ fideꝫ aūt apprehendit ītellectus ea q̄ ſperat ⁊ amat. vn̄ oportet ꝙ ordīe generationis fides p̄cedat ſpem ⁊ charitatem. Sil̓r aūt ex hochō aliquid amat ꝙ apprehendit illud vt bonū ſuū. ꝑ hocaūt ꝙ hō ab aliqͦ ſperat ſe bonū ꝯſequi poſſe. reputat ip̄ꝫin qͦ ſpem hꝫ quoddā bonū ſuū. vn̄ ex hoc ipſo ꝙ hō ſperat d̓ aliqͦ. ꝓcedit ad amandū ip̄m. ⁊ ſic ordīe generationis ẜm actus ſpes p̄cedit charitatē. Ordīe ꝟo ꝑfectionis charitas p̄cedit ⁊ fidē ⁊ ſpem. eo ꝙ tam fides qͣꝫ ſpeꝑ charitatē formant̉. ⁊ ꝑfectionē ꝟtutis acquirit. ſic enīcharitas eſt mr̄ oīm ꝟtutū ⁊ radix. inqͣꝫtuꝫ ē oīm ꝟtutūforma. vt infra dicetur. Et ꝑ hoc patet rn̄ſio ad primuꝫ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ Aug. loqͥt̉. d̓ ſpe qͣ quis ſꝑat ex meritisiam habitis ſe ad beatitudinē ꝑuentuꝝ. qd̓ ē ſpei formate q̄ ſequit̉ charitatē. pōt aūt aliquis ſperare anteqͣꝫ habeat charitatē. nō ex meritis q̄ iam hꝫ. ſed q̄ ſperat ſe habi-

tuꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictū eſt cū de paſſionibus ageret̉. ſpes reſpicit duo. Unū quidā ſic̄ principaleobiectu .ſ. bonum qd̓ ſperat̉. ⁊ reſpectu huius ſꝑ amor p̄cedit ſpem. nunqͣꝫ enim ſperat̉ aliqd̓ bonū niſi deſideratum ⁊ amatū. Reſpicit etiā ſpes illum a qͦ ſe ſperat poſſe conſequi bonū. ⁊ reſpectu hmōi. primo quidē ſpes precedit amorē. qͣꝫuis poſtea ex ipſo amore ſpes augeat̉. perhoc enim ꝙ aliquis reputat ꝑ aliquē ſe poſſe conſequialiqd̓ bonum. incipit amare ipſum. ⁊ ex hocipſo ꝙ ipſuꝫamat. poſtea fortius de eo ſperat. ¶ Qō LXIII.Einde ꝯſiderādumI Oeſt de cā vtutuꝫ. ⁊ citca hocquerunt̉ qͣuuor.Primo vtꝝ ꝟtꝰ ſit in nobis a natura. Secūdo vtꝝ aliqua ꝟtꝰ cauſet̉ in nobis ex aſſuetudine operū.Tertio vtꝝ alique ꝟtutes morales ſint in nobis ꝑ infuſionē. Quarto vtꝝ ꝟtꝰ quā acquirimꝰ ex aſſuetudīe operū ſit eiuſdē ſpeciei cum virtute infuſa.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ ꝟtꝰ ſit in nobis a natura. Dicit enī Damaſcenus in. iij. li. Naturales ſunt ꝟtutes ⁊ equaliter inſuntoībo. Et Anthonius dicit ī ẜmone ad monachos. Si naturam volūtas mutauerit ꝑuerſitas ē. cōditio ẜuetur ⁊ꝟtꝰ ē. Et Matth. iiij. ſuꝑ illud. Circūibat Ieſus ⁊cͣ. dic̄glo. Docet naturales ꝟiutes .ſ. iuſticiā. caſtitatē. hūilitatem. qͣs naturaliter hꝫ hō. ¶ Pre. Bonū ꝟtutis eſt ẜmrōneꝫ eſſe. vt ex dictis patet. ſed id qd̓ eſt ẜm rōneꝫ ē hōinaturale. cum rō ſit hoīs natura. gͦ virtus ineſt hōi a natura. ¶ Pre. Illud dr̄ eē nobis naturale quod nobisa natiuitate ineſt. ſꝫ ꝟtutes quibuſdā a natiuitate inſūt.Dicit̉ enī Iob. xxxi. Ab infantia creuit mecū miſeratō.⁊ de vtero egreſſa ē mecum. gͦ virtus ineſt hōi a naturaSed ꝯͣ. id qd̓ ineſt hōi a natura eſt oībꝰ hoībꝰ cōe. ⁊ nontollit̉ ꝑ pctm̄. qꝛ etiam in demonibꝰ bona naturalia manent. vt Diony. dicit in. iiij. c. de diui. no. ſed ꝟtꝰ nō ineſt oībꝰ hoībꝰ ⁊ abijcit̉ ꝑ pctm̄. gͦ non ineſt hōi a natuta.¶ Rn̄. dd̓. ꝙ. circa formas corꝑales aliqui dixerunt ꝙſunt totaliter ab intrinſeco. ſic̄ ponentes latitationeꝫ formaꝝ. aliqui ꝟo ꝙ totaliter ſint ab extrinſeco. ſic̄ ponentes formas corꝑales eſſe ab aliqua cā ſeꝑata. aliqui ꝟoꝙ ꝑtim ſint ab intrinſeco. inqͣꝫtū .ſ. p̄ex iſtunt in materiain potentia. ⁊ ꝑtim ab extrinſeco. inqͣꝫtū .ſ. reducunt̉ adactum ꝑ agens. Ita etiā circa ſcientias et ꝟtutes aliquiquideꝫ poſuerunt eas totaliter eſſe ab intrinſeco. ita .ſ. ꝙoēs ꝟtutes ⁊ ſcīe naturaliter p̄exiſtunt in aīa. ſꝫ ꝑ diſciplinā ⁊ exercitiū impedimēta ſcīe ⁊ ꝟtutis tollunt̉. q̄ adueniunt anime ex corꝑis grauitate. ſicut cum ferꝝ clarificat̉ ꝑ limationem. ⁊ hec fuit opinio platonicoꝝ. Alij ꝟodixerunt ꝙ ſunt totaliter ab extrinſeco .i. ex influentia intelligentie agentis. vt ponit Auicenna. Alij vero dixer̄tꝙ ẜm aptitudinem ſcientie etᶠ virtutes ſuntⁱ in nobis anatura. non autem ẜm perfectionem. vt phūs dicit ī. ij.ethi. ⁊ hoc verius eſt. Ad cuius manifeſtationem oportet conſiderare ꝙ aliquid dicitur alicui homini naturaledupliciter. Uno modo ex natura ſpeciei. Alio modo exnatura indiuidui. Et quia vnumquodqꝫ habet ſpeciemẜm ſuam formam indiuiduat̉ vero ẜm materiaꝫ. formavero hominis eſt anima rationalis. materia vero corpꝰ.Ideo id quod conuenit homini ẜm animam rationalē.eſt ei naturale ẜm rationem ſpeciei. id vero qd̓ eſt ei naturale ẜm determinatam corporis complexionem. eſt ei