QueſtioLXI

principalius. ſed magnanimitas operatur magnum inoībꝰ virtutibꝰ. vt dr̄ in. iiij. ethi. gͦ magnanimitas maxīedebet dici principal̓ ꝟtꝰ. ¶ Pre. Illud ꝑ qd̓ alie virtutes firmant̉. videt̉ eſſe maxīe principal̓ ꝟtus. ſed humilitas eſt hmōi. Dicit enim Grego. ꝙ qui ceteras virtutes ſine hūilitate congregat. quaſi paleas in ventū portat. gͦ hūilitas videt̉ eſſe maxime principal̓. ¶ Pre. Illud videt̉ eſſe maxime principale qd̓ eſt ꝑfectiſſimū. ſedhoc pertinet ad patientiā. ẜm illud Iacobi. i. Patientiaopus ꝑfectum hꝫ. gͦ patientia debet poni principal̓. Sꝫcontra eſt ꝙ Tullius in ſua rhetorica ad has qͣttuor omnes alias reduc̄. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictū ē. hmōiquattuor ꝟtutes cardinales accipiunt̉ ẜm qͣttuor formales rōnes ꝟtutis de qua loquimur. q̄ quidem in aliquibus actibꝰ vel paſſionibꝰ principaliter inueniunt̉ ſic̄ bonum ꝯſiſtens in ꝯſideratione rōnis. principaliter inuenitur in ipſo rōnis imꝑio. nō aūt in ꝯſilio neqꝫ in iudicio.vt ſupra dictū eſt. Similiter aūt bonum rationis prout ponit̉ in oꝑationibꝰ. ẜm rōneꝫ recti et debiti principaliter inuenit̉ in cōmutationibꝰ vel diſtributionibꝰ. queſunt ad alteꝝ cū equalitate. bonum aūt refrenandi paſſiones principaliter inuenit̉ in paſſionibꝰ qͣs maxīe difficile eſt reprimere .ſ. in delectationibꝰ tactus. bonuꝫ aūtfirmitatis ad ſtandū in bono rōnis ꝯͣ impetū paſſionuꝫprecipue inuenit̉ in ꝑiculis mortis. ꝯͣtra q̄ difficilimumeſt ſtare. Sic igit̉ p̄dictas qͣttuor ꝟtutes dupliciter conſiderare poſſumus. Uno mō ẜm cōes rōnes formales.⁊ ẜm hoc dicunt̉ principales. quaſi generales ad omnesꝟtutes. vtpote ꝙ oīs virtus q̄ facit bonum in ꝯſideratōne rōnis dicat̉ prudentia. ⁊ ꝙ oīs ꝟtus q̄ facit bonū debiti ⁊ recti in operationibꝰ dicat̉ iuſticia. ⁊ omnis virtusq̄ cohibet paſſiones ⁊ deprimit dicat̉ temperantia. ⁊ omnis virtus q̄ facit firmitatē animi ꝯtra quaſcunqꝫ paſſiones dicat̉ fortitudo. ⁊ ſic multi loquunt̉ de iſtis ꝟtutibꝰtam ſacri doctores qͣꝫ etiam philoſophi. ⁊ ſic alie ꝟtutesſub ipſis continentur. Un̄ ceſſant oēs obiectiones. Aliovero modo pn̄t accipi ẜm ꝙ iſte ꝟtutes denominanturab eo qd̓ eſt principium in vnaquaqꝫ materia. ⁊ ſic ſuntſpeciales v̓tutes contra alias diuiſe. dicunt̉ tn̄ principales reſpectu aliaꝝ. ꝓpter principalitatē materie. puta ꝙprudentia dicat̉ q̄ preceptiua ē. iuſticia q̄ ē circa actioneſdebitas inter equales. temperantia q̄ reprimit concupiſcentias delectationū ractus. fortitudo q̄ firmat cōtra pericula mortis. Et ſic etiā ceſſant obiectiones. qꝛ alie ꝟtutes pn̄t habere aliquas alias principalitates. ſed iſte dicunt̉ principales rōne materie. vt ſupra dictum eſt.Ad quartū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ qͣttuor p̄dicte ꝟtutes non ſint diuerſe ꝟtutes⁊ adinuicē diſtincte. Dicit enim Grego. in. xxij. moral̓.Prudentia vera non eſt q̄ iuſta ⁊ tꝑans ⁊ fortis nō eſt.nec ꝑfecta tꝑantia q̄ fortis iuſta ⁊ prudens nō eſt. nec fortitudo integra q̄ prudens tꝑans ⁊ iuſta nō eſt. nec veraiuſticia q̄ prudens ⁊ fortis ⁊ tꝑans nō eſt. hoc aūt nō cōtingeret ſi p̄dicte qͣttuor ꝟtutes eſſent adinuicem diſtincte. diuerſe enim ſpēs eiuſdē generis nō denominant ſeinuicē. gͦ predicte ꝟtutes non ſunt abinuicem diſtīcte.¶ Prē. Eoꝝ que ab inuicē ſunt diſtincta. qd̓ eſt vniusnon attribuit̉ alteri. ſed illud qd̓ eſt tꝑantie attribuit̉ fortitudini. Dic̄ enī Ambro. in. j. li. de offi. Iure ea fortitudo vocat̉ qn̄ vnuſquiſqꝫ ſeip̄m vincit. nullis illecebrisemollit̉ atqꝫ inflectit̉. De tꝑantia etiā dicit ꝙ modū vel

ordineꝫ ẜuat oīm q̄ vel agenda vel dicenda arbitramur.gͦ videt̉ ꝙ hmōi virtutes non ſunt adinuicem diſtincte.¶ Pre. phūs dicit in. ij. ethi. ꝙ ad ꝟtuteꝫ hec requirunt̉Primū quidem ſi ſciens. deinde ſi eligens. ⁊ ſi eligēs p̄ter hoc quidem textium ſi firme ⁊ immobiliter habeat etoꝑat̉. ſed hoꝝ primum videt̉ ad prudentiā ꝑtinere. q̄ eſtreica rō agibilium. Secundū .ſ. eligere ad tꝑantiaꝫ. vtaliquis non ex paſſione. ſꝫ ex electione agat paſſionibꝰ refrenatis. Tertiū vt aliquis ꝓpter debitū finē oꝑet̉ rectitudinē quandā continet. q̄ videt̉ ad iuſticiā ꝑtinere. aliud .ſ. firmitas ⁊ īmobilitas ꝑtinet ad fortitudinē. gͦ quelibet haꝝ ꝟtutuꝫ eſt general̓ ad oēs ꝟtutes. gͦ non diſtīguunt̉ ad inuicem. Sꝫ contra eſt qd̓ Aug. dicit in li. demoribꝰ eccleſie. ꝙ quadriꝑtita dr̄ virtus ex ipſius amoris vario affectu. ⁊ ſubiungit de p̄dictis quattuor ꝟtutibus. p̄dicte gͦ quattuor ꝟtutes ſunt ab inuiceꝫ diſtincte.¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. p̄dicte quattuor ꝟtutes dupliciter a diuerſis accipiunt̉. Quidaꝫ enī accipiūteas ꝓut ſignificant quaſdam generales conditiones humani animi. q̄ inueniunt̉ in oībꝰ virtutibꝰ. ita .ſ. ꝙ prudentia nihil ſit aliud qͣꝫ quedā rectitudo diſcretionis inquibuſcunqꝫ actibꝰ vel materijs. iuſticia vero ſit quedaꝫrecritudo animi ꝑ quam hō oꝑat̉ qd̓ debet in quacunqꝫmateria. tꝑantia vero ſit quedā diſpoſitio animi q̄ modū quibuſcunqꝫ paſſionibꝰ vel oꝑationibꝰ īponit ne vltra debituꝫ efferant̉. fortitudo vero ſit quedā diſpoſitioaīe ꝑ quaꝫ firmet̉ in eo qd̓ eſt ẜm rōneꝫ contra quoſcūqꝫimpetus paſſionū vel oꝑationuꝫ labores. hec auteꝫ quattuor ſic diſtincta non important diuerſitatem habituuꝫvirtuoſoꝝ qͣꝫtuꝫ ad iuſticiam. temperantiam. ⁊ fortitudinem. cui libet enim virtuti morali ex hoc ꝙ eſt habitꝰ conuenit quedam firmitas vt a contrario non moueatur qd̓dictum eſt ad fortitudinem pertinere. ex hoc vero ꝙ eſtvirtus. habet ꝙ ordinetur ad bonum in quo importaturrō recti vel debiti. qd̓ dicebat̉ ad iuſticiaꝫ ꝑtinere in hocvero ꝙ ē virtus moral̓ rōneꝫ ꝑticipans. hꝫ ꝙ moduꝫ rōnis in oībꝰ ẜuet. ⁊ vltra ſe non extendat. qd̓ dicebat ꝑtinere ad tꝑantiaꝫ. ſolū aūt hoc qd̓ eſt diſcretioneꝫ habereqd̓ attribuebat̉ prudentie. videt̉ diſtingui ab. alijs tribꝰinqͣꝫtū hoc ē ipſius rōnis ꝑ eſſentiā. alia vero tria important qͣꝫdaꝫ ꝑticipationeꝫ rōnis ꝑ modū applicationis cuiuſdā ad paſſiones vel oꝑationes. Sic igit̉ ẜm predictaprudentia quideꝫ eſſet virtus diſtincta ab alijs tribꝰ. ſedalie tres non eſſent virtutes diſtincte ab inuicem. Manifeſtū eſt enim ꝙ vna ⁊ eadem virtus ⁊ eſt habitus. ⁊ ēvirtus. ⁊ eſt moralis. Alij vero ⁊ melius accipiunt hasquattuor virtutes ẜm ꝙ determinant̉ ad materias ſpeciales. vnaqueqꝫ quidem illaruꝫ ad vnam materiam inqua principaliter laudatur. illa generalis conditio a quanomen virtutis accipit̉. vt ſupra dictū eſt. ⁊ ẜm hoc manifeſtum eſt ꝙ predicte virtutes ſunt diuerſi habitꝰ ẜmdiuerſitatē obiectoꝝ diſtincti. ¶Ad. j. ergo dicendumꝙ Grego. loquit̉ de predictis quattuor virtutibus ẜmprimam acceptionem. Uel poteſt dici ꝙ iſte quattuorvirtutes denominantur ad inuicem per redundantiamquandam. id enim quod eſt prudentie redundat in alias virtutes inquantū a prudentia diriguntur. ſnaqueqꝫ vero aliarum redundat in alias ea ratione ꝙ qui poteſt quod eſt difficilius. poteſt ⁊ id quod minus eſt difficile vn̄ qui poteſt refrenare cōcupiſcentias delectabiliuꝫẜm tactu ne modū excedāt. quod ē difficilimuꝫ. ex hocipſo redditur habilior vt refrenet audaciam in periculis