QueſtioLX

moralē. ſic̄ materia circa quam eſt. ⁊ ẜm hoc oportꝫ aliaseſſe virtutes morales circa operationes. et alias circapaſſiones. cuius rō ē. qꝛ bonū ⁊ malū in quibuſdā oꝑationibꝰ. attendit̉ ẜm ſeipſas qualitercūqꝫ hō afficiat̉ adeas. inqͣꝫtuꝫ .ſ. ⁊ bonū in eis. malū accipit̉/ ẜm rōnem cōmenſurationis ad alteꝝ. ⁊ in talibꝰ oportꝫ ꝙ ſit aliqͣ virtꝰdirectiua oꝑationū ẜm ſeipſas. ſicut ſunt emptio ⁊ venditio. ⁊ hmōi oꝑationes ī quibꝰ attendit̉ rō debiti vl̓ indebiti ad alteꝝ. ⁊ ꝓpter hoc iuſticia ⁊ ꝑtes etus ꝓprie ſūtcirca oꝑationes. ſic̄ circa ꝓpriaꝫ materiā. In quibuſdaꝫꝟo oꝑationibꝰ bonū ⁊ malū attendit̉ ſolū ẜm cōmenſūrationē ad oꝑantē. ⁊ iō oportet in his bonū ⁊ malū conſiderari ẜm ꝙ hō bn̄ vel male afficit̉ circa hmōi. ⁊ ꝓpterhoc oportet ꝙ ꝟtutes in talibꝰ ſint principaliter circa interiores affectiones. q̄ dicunt̉ aīe paſſiones. ſicut patꝫ d̓tꝑantia. fortitudine. ⁊ alijs hmōi. Contingit auteꝫ ꝙ inoꝑationibꝰ q̄ ſunt ad alteꝝ. p̄termittat̉ bonū ꝟtutis propter inordinatam aī paſſionē. ⁊ tunc inqͣꝫtuꝫ corrumpit̉cōmenſuratio exterioris oꝑationis. ē corruptio iuſticie.inqͣꝫtuꝫ aūt corrumpit̉ ꝯmenſuratio interioꝝ paſſionuꝫ.eſt corruptio alicuius alterius ꝟtutis. ſicut cum ꝓpteriram aliquis aliū ꝑcutit. in ipſa ꝑcuſſione indebita corrumpit̉ iuſticia. īmoderantia ꝟo ixe corrumpit̉ manſuetudo. ⁊ ideꝫ patet in alijs. Et ꝑ hoc patet rn̄ſio ad obiecta. Nam prima rō ꝓcedit d̓ oꝑatione ẜm ꝙ eſt effectusꝟtutis. alie vero due rōnes ꝓcedunt ex hoc ꝙ ad idē cōcurrūt oꝑatio ⁊ paſſio. ſed in quibuſdā virtꝰ ē principaliter circa oꝑationē. ī quibuſdā circa paſſionē rōne p̄dicta.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ ſit vna tm̄ ꝟtus moral̓ circa oꝑationes. Rectitudo enī oīm oꝑationuꝫ exterioꝝ videt̉ ad iuſticiā ꝑtinere. ſed iuſticia eſt vna ꝟtus. gͦ vna ſola virtus eſt circaoꝑationes. ¶ Pre. oꝑationes maxīe differentes eē vident̉. q̄ ordinant̉ ad bonū vnius. ⁊ q̄ ordinant̉ ad bonuꝫmultitudinis. ſꝫ iſta diuerſitas non diuerſificat ꝟtutesmorales. Dicit enī phūs in. v. ethi. ꝙ iuſticia legal̓ q̄ ordinat actus hoīm ad cōe bonum. nō eſt aliud a ꝟtute q̄ordinat actus hoīs ad vnum tm̄. niſi ẜm rōneꝫ. gͦ diuerſitas oꝑationuꝫ nō cauſat diuerſitatē ꝟtutū moralium.¶ Pre. Si ſunt diuerſe ꝟtutes morales circa diuerſasoꝑationes. oporteret ꝙ ẜm diuerſitatem oꝑationuꝫ eſſetdiuerſitas ꝟtutū moraliū. ſed hoc patet eſſe falſum. naꝫad iuſticiā ꝑtinet in diuerſis generibꝰ cōmutationū rectitudinem ſtatuere. ⁊ etiā in diſtributionibꝰ. vt patꝫ in. vethi. non gͦ diuerſe ꝟtutes ſunt diuerſaꝝ oꝑationū. Sꝫꝯtra eſt ꝙ religio ē alia virtus a pietate. quarū tn̄ vtraqꝫē circa oꝑationes quaſdā. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ oēs ꝟtutes morales q̄ ſunt circa oꝑa tiones. ꝯueniunt in quadā generali rōne iuſticie. q̄ attendit̉ ẜm debitum ad alteꝝ. diſtinguunt̉ aūt ẜm diuerſas ſpāles rōnes. cuius rō eſt. qꝛ inoꝑationibꝰ exterioribꝰ ordo rōnis inſtituit̉. ſicut dictū ē.nō ẜm ꝓportioneꝫ ad effectionem hoīs. ſed ẜm ipſaꝫ conuenientiam rei in ſeipſa. ẜm quam ꝯuenientiā accipiturrō debiti. ex qͦ conſtituit̉ rō iuſticie. Ad iuſticiā enim ꝑtinere videt̉ vt quis debitū reddat. vn̄ oēs hmōi virtuteſq̄ ſunt circa oꝑationes. habent aliqͦ modo rationeꝫ iuſticie. ſed debitum non ē vnius rōnis in oībꝰ. aliter enī debetur aliquid equali. aliter ſuꝑiori. aliter minori. ⁊ aliterex pacto vel ex ꝓmiſſo. vel ex bn̄ficio ſuſcepto. ⁊ ẜm hasdiuerſas rōnes debiti ſumunt̉ diuerſe ꝟtutes. puta religio eſt ꝑ quam debitū deo teddit̉. pietas eſt ꝑͤ quā red-

dit̉ debitum parentibꝰ vel patrie. gratia eſt ꝑ quā redditur debitū bn̄ factoribꝰ. ⁊ ſic de alijs. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ iuſticia ꝓprie dicta eſt vna ſpecial̓ virtus q̄ attendit ꝑfectārationem debiti. qd̓ ẜm equiuolentiā pōt reſtitui. dicit̉tn̄ ⁊ ampliato nomine iufticia ẜm quamcūqꝫ debiti redditionē. ⁊ ſic non eſt vna ſpecial̓ virtus. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙiuſticia q̄ intendit bonum cōe. eſt alia virtus a iuſticia q̄ordinat̉ ad bonum priuatuꝫ alicuius. vnde ⁊ ius cōe diſtinguit̉ a iure priuato. Et Tullius ponit vnam ſpecialem virtutem pietatē. q̄ ordinat ad bonum patrie. ſed iuſticia ordinans hominem ad bonuꝫ cōe. eſt general̓ perimperiū. qꝛ omnes actus virtutum ordinat ad finem ſuum .ſ. ad bonum cōe. ꝟtus auteꝫ ẜm ꝙ a tali iuſticia imperat̉. etiam iufticie nomen accipit. ⁊ ſic virtus a iuſticialegali non differt niſi ratione. ſic̄ ſola ratione differt virtus operans ẜm ſeipſam. ⁊ virtus operans ad imperiuꝫalterius. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ in omnibꝰ operationibꝰ ad iuſticiam ſpecialem ꝑtinentibꝰ eſt eadem rō debiti. ⁊ iō eſteadem virtus iuſticie. precipue qͣꝫtuꝫ ad cōmutationeſ.forte eniꝫ diſtributiua eſt alterius ſpeciei a cōmutatiua.ſed de hoc infra queretur.Ad quartū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ circa paſſiones non ſunt diuerſe ꝟtutes morales. Eoꝝ enim q̄ conueniunt in principio ⁊ fine vnꝰ eſthabitus. ſicut patet maxime in ſcientijs. ſed omniuꝫ paſfionum vnum eſt principium .ſ. amor. et oēs ad eundeꝫfinem terminant̉ .ſ. ad delectationem vel triſticiaꝫ. vt ſūpra habituꝫ eſt. gͦ circa omnes paſſiones eſt vna tm̄ moralis virtus. ¶ Pre. Si circa diuerſas paſſiones eſſentdiuerſe virtutes morales ſequeret̉ ꝙ tot eſſent virtutesmorales quot paſſiones. ſed hoc patet eſſe falſum. qꝛ circa oppoſitas paſſiones ē vna ⁊ eadem virtus moralis. ſicut fortitudo circa timores ⁊ audacias. tꝑantiaˡ circa delectationes et triſticias. non gͦ oportet ꝙ circa diuerſasoꝑationes ſint diuerſe ꝟtutes morales. ¶ Pre. amorconcupiſcentia ⁊ delectatio ſunt paſſiones ſpē differentes. vt ſupra habitum ē. ſed circa omnes has eſt vna virtus .ſ. temperantia. gͦ virtutes morales non ſunt diuerſecirca diuerſas paſſiones. Sed ꝯͣ eſt ꝙ fortitudo eſt circa timores ⁊ audacias. tꝑantia circa concupiſcentias. māſuetudo circa iras. vt dr̄ in. iij. et. iiij. ethi. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙnon pōt dici ꝙ circa oēs paſſiones ſit vna ſola ꝟtꝰ moralis. ſunt enim quedā paſſiones ad diuerſas potētiasꝑtinentes. alie nanqꝫ ꝑtinent ad iraſcibilē. alie ad concupiſcibilē. vt ſupra dictū eſt. nec tn̄ oportet ꝙ oīs diuerſitas paſſionū ſufficiat ad ꝟtutes morales diuerſificādas.Primo quidē qꝛ quedā paſſiones ſunt q̄ ſibi opponunt̉ẜm contrarietatē. ſicut gaudiū ⁊ triſticia. timor et audacia. ⁊ alia hmōi. ⁊ circa huiuſmodi paſſiones ſic oppoſitas oportet eē vnā ⁊ eandē ꝟtutē. cū enī ꝟtus moral̓ inquadā medietate conſi ſtat. mediū in contrarijs paſſionibus ẜm eandē rōneꝫ inſtituit̉. ſic̄ ⁊ in naturalibꝰ ideꝫ eſtmedium inter contraria. vt inter album et nigrum. Secundo qꝛ diuerſe paſſiones inueniunt̉ ẜm eundem modum rationi repugnantes. puta ẜm impulſum ad id qd̓eſt contra rationem. vel ẜm retractionem ab eo quod eſtẜm rationem. ⁊ ideo diuerſe paſſiones concupiſcibilisnon pertinent ad diuerſas virtutes morales. qꝛ eoꝝ motus ẜm quēdā ordinē ſe inuicē cōſequunt̉. vtpote ad idēordinati .ſ. ad conſequenduꝫ bonum vel ad fugiendummalum. ſicut ex amore procedit concupiſcentia. Et ex