LXQueſtio

cia eſſe poſſunt. ¶ Pre. triſticia eſt impedimentum oꝑationis. vt patet per phūm in. vij. ⁊. x. ethicoꝝ. ſed impedimentū bone operationis repugnat. virtuti. ergo triſticiarepugnat virtuti. ¶ Pre. tri ſticia eſt quedam animi egritudo. vt Tullius eam vocat in. iij. de tuſculanis queſtionibus. ſed egritudo anime contrariatur virtuti que eſt bona anime habitudo. ergo triſticia contrariatur virtuti. necpoteſt ſimul eſſe cum ea. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ chriſtus fuitperfectus virtute. ſed in eo fuit triſticia. Dicit enī vt habetur Matth. xxvi. Triſtis eſt anima mea vſqꝫ ad mortemergo triſticia poteſt eſſe cum virtute. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicutdicit Aug. xiiij. de ciui. dei. ſtoyci voluerunt pro tribusperturbationibus in animo ſapiētis eſſe tres eupatias .i.tres benas paſſiones. pro cupiditate .ſ. voluptatem. proleticia gaudium. pro metu cautionem. ꝓ triſticia vero negauerunt poſſe aliquid eſſe in animo ſapiētis duplici rōe.Primo quidem quia triſticia eſt de malo quod iam accidit. nullum aūt malum eſtimant poſſe accidere ſapiēti. crediderunt enī ꝙ ſicut ſolum hoīs bonum eſt virtus. bonaaūt corꝑalia nulla bona hominis ſunt. ita ſolū inhoneſtuꝫeſt hoīs malū quod in virtuoſo eē non poteſt. ſed hoc irrationabiliter dicit̉. cum enī hō ſit ex anima ⁊ corꝑe compoſitus. id quod confert ad vitam corꝑis conſeruandā aliquod bonuꝫ hominis eſt. non tn̄ maximum. quia eo pōthomo male vti. vnde ⁊ malum huic bono contrariū in ſapiente eē poteſt. ⁊ tri ſticiā moderatam inducere. ¶ Pre.⁊ ſi virtuoſus ſine graui peccato eē poſſit. nullus tn̄ inuenitur qui abſqꝫ leuibus peccatis vitam ducat. ẜm illud.i. Ioh. i. Si dixerimus quia peccatum non habemꝰ. noſip̄os ſeducimus. Tertio qꝛ virtuolus ⁊ ſi peccatuꝫ nō habeat. forte quādoqꝫ habuit. ⁊ d̓ hoc laudabiliter dolet. ẜmillud. ij. ad Cor. iij. Que ẜm deuꝫ eſt triſticia penitentiāin ſalutem ſtabilem operatur. Quario quia poteſt etiamdolere laudabiliter de peccato alterius. vnde eo modo qͦvirtus moralis: compatitur alias paſſiones rōne moderatas. compatitur etiā triſticiam. Secundo mouebantur exhoc ꝙ triſticia eſt de preſenti malo. timor auteꝫ de malofuturo. ſicut delectatio de bono preſenti. deſiderium vero de bono futuro. poteſt aūt hoc ad virtutem pertinere ꝙaliquis bono habitu fruatur. vel non habitum habere deſideret. vel etiā malum fututum caueat. ſed ꝙ malo p̄ſenti animus hominis ſub ſternatur quod fit per triſticiam.omnino videtur contrarium rōni. vnde cum virtute eſſenon poteſt. Sed hoc irrationabiliter dicitur. eſt enim aliquod malum quod poteſt eſſe virtuoſo preſens. vt dictūeſt. quod quidem malum rō deteſtatur. vnde appetitꝰ ſenſitiuus in hoc ſequitur deteſtationem rōnis ꝙ de huiuſmodi malo triſtatur. moderate tamen ẜm rationis iudiciūhoc autem pertinet ad virtutem vt appetitus ſenſitiuusrationi conformetur. vt dictum eſt vnde ad virtutem pertinet ꝙ triſtetur moderate in quibus triſtandum eſt. ſicutetiam phūs dicit in. ij. ethi. ⁊ hoc etiam vtile eſt ad fugiēdum mala. ſicut enī bona propter delectationem promptius queruntur. ita mala propter triſticiam fortius fugiuntur. Si igitur dicendum eſt ꝙ triſticia de his que cōueniunt virtuti non poteſt ſimul eſſe cum virtute. qꝛ virtus in proprijs delectatur. ſed de his que quocunqꝫ mōrepugnant virtuti. virtus moderate triſtatur. ¶Ad i.ergo dd̓m ꝙ ex illa auctoritate habetur ꝙ de ſapientia ſapiens non triſtatur. triſtatur tamen de his que ſunt impeditiua ſapientie. ⁊ ideo in beatis in quibus nullum impedimentum ſapientie eē poteſt. triſticia locum non habet

¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ triſticia impedit operationem d̓ qꝑa triſtamur. ſed adiuuat ad ea promptius exequenda per quetriſticia fugitur. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ triſticia īmoderata eſt anime egritudo. triſticia autem moderata ad bonaꝫhabitudinem anime pertinet ẜm ſtatum preſentis vite.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ omnis virtus moralis ſit circa paſſiones. Dicit enim phūs in. ij. ethi. ꝙ circa voluptates ⁊ triſticias eſtmoralis virtus. ſed delectatio ⁊ triſticia ſunt paſſiones.vt ſupra dictuꝫ eſt. ergo oīs virtꝰ moralis eſt circa paſſiones. ¶ Pre. rationale per partitipationem eſt ſubiectummoralium virtutum. vt dicitur in. i. ethi. ſed huiuſmodipars anime eſt in qua ſunt paſſiones. vt ſupra dictum eſtergo omnis virtus moralis eſt circa paſſiones. ¶ Pre.In omni virtute morali eſt inuenire aliquam paſſionem.aut ergo omnes ſunt circa paſſiones. aut nulla. ſed aliqueſunt circa paſſiones. vt fortitudo ⁊ temperantia. vt dicit̉in. iij. ethi. ergo omnes virtutes morales ſunt circa paſſiones. ¶ Sed contra eſt ꝙ iuſticia que eſt virtus moraliſnon eſt circa paſſiones. vt dicitur in. v. ethicoꝝ. ¶ Rn̄.dicendum ꝙ virtus moralis perficit appetitiuam parteꝫanime. ordinando ipſam in bonum rōnis. eſt autemrōisbonum id quod eſt ẜm rationem moderatum ſeu ordinatum. vnde circa omne id quod contingit rōne ordinari etmoderari. contingit eſſe virtutem moralem. ratio autemordinat non ſolum paſſiones appetitus ſenſitiui. ſed etiaꝫordinat operationes appetitus intellectiui. qui eſt voluntas que non eſt ſubiectum paſſionis. vt ſupra dictum eſt.⁊ ideo non omnis virtus moralis eſt circa paſſiones. ſedquedam circa paſſiones. quedam circa operationes. VAd. i ergo dicendum ꝙ nō omnis virtus moralis ē circadelectationes ⁊ triſticias ſicut circa propriam materiaꝫ.ſed ſicut circa aliquid conſequens ad propriuꝫ actum. omnis enim virtuoſus delectatur in actu virtutis. ⁊ triſiaturin contrario. vnde philoſophus poſt premiſſa verba ſubdit. ꝙ ſi virtutes ſunt circa actus ⁊ paſſiones. omni autēpaſſioni ⁊ omni actui ſequitur delectatio ⁊ triſticia. propter hoc virtus erit circa delectationes ⁊ triſticias. ſcilicetſicut circa aliquid conſequens. Ad. ij. dicendum ꝙ rationale per participationem non ſolum eſt appetitus ſenſitiuus qui eſt ſubiectum paſſionum. ſed etiam voluntaſin qua non ſunt paſſiones. vt dictum eſt. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ in quibuſdam virtutibus ſunt paſſiones ſicut ꝓpria materia. in quibuſdam auteꝫ non. vnde non ē eadērō de omnibus. vt infra on̄detur.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ virtus moralis poſſit eſſe abſqꝫ paſſione. qͣnto enim virtus moralis eſt perfectior. tanto magis ſuperatpoſſiones. ergo in ſuo perfectiſſimo eſſe eſt omnino abſqꝫpaſſionibus. ¶ Pre. Tunc vnumquodqꝫ eſt perfectumquando eſt remotum a ſuo contrario. ⁊ ab his que ad contrarium inclinant. ſed paſſioneſ inclinant ad peccatum qd̓virtuti contrariat̉. vnde Ro. vij. noīant̉ paſſiones pctōꝝgͦ ꝑfecta virtus eſt oīno abſqꝫ paſſione. ¶ Pre. ẜm virtutē deo ꝯformam̄. vt pꝫ ꝑ Aug. in li. moribꝰ eccl̓ie. ſed deꝰoīaoꝑat̉ ſine paſſiōe. gͣ virtꝰ ꝑfectiſſima ē abſqꝫ oī paſſiōe¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ nullꝰ iuſtꝰ ē qͥ n̄ gaudet iuſta oꝑatōe. vt d̓r īi. ethi. ſꝫ gaudiū ē paſſio. ergo iuſticia n̄ pōt eē ſine paſſione. ⁊ multo minus alie virtutes. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſi paſſiōesdicamus inordinatas affectiones ſicut ſtoyci poſuerūt. ſic