QueſtioLVI

agendū ſit nō ſolū in rōe. ſꝫ etiā in iraſcibili ⁊ concupiſcibili. Et quia bona diſpoſitio potentie mouentis mote attendit̉ ẜm conformitatē ad potentiam mouentem. ⁊ ideoꝟtus que eſt in iraſcibili ⁊ concupiſcibili nihil aliud ē qͣꝫquedam habitualis conformitas iſtaꝝ potentiaꝝ ad rōneꝫ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ iraſcibilis ⁊ concupiſcibilis ẜm ſe conſiderate. ꝓut ſunt partes appetitus ſenſitiui. communesſunt nobis ⁊ brutis. ſed ẜm ꝙ ſunt rōnales ꝑ participationem vt obedientes rōni. ſic ſunt ꝓprie hominis. ⁊ hocmodo poſſunt eſſe ſubiectum ꝟtutis humane. ¶ Ad. ij.dd̓. ꝙ ſicut caro hominis ex ſe quidem non habet bonumꝟtutis. ſit tamen inſtrumentum ꝟtuoſi actus inqͣꝫtummouente ratione membra noſtra exhibemus ad ſeruiendum iuſticie. Ita etiam iraſcibilis ⁊ concupiſcibilis ex ſequidem non habent bonum ꝟtutis. ſed magis infectionem fomitis. inquantum vero conformant̉ rationi. ſic ineis aggenerat̉ bonum ꝟtutis moralis. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙalia ratione regit̉ corpus ab anima ⁊ iraſcibilis ⁊ concupiſcibilis a ratione. corpus .n. adunitum obedit aīe abſqꝫcontradictione in his in quibus natum eſt ab anima moueri. vn̄ phūs dicit in. i. poli. ꝙ anima regit corpus deſpotico principatu .i. ſicut dominus ſeruum. ⁊ ideo totus motus corꝑis refert̉ ad animam. ⁊ ꝓpter hoc in corꝑe non eſtꝟtus. ſed ſolum in anima. ſed iraſcibilis ⁊ concupiſcibil̓non obediunt ad nutum rōni. ſed habent ꝓprios motus ſuos quibus interdum rōni repugnāt. vn̄ in eodem li. ph̓sdicit ꝙ rō regit iraſcibilem ⁊ concupiſcibilem principatupolitico. quo .ſ. regunt̉ liberi qui habent in aliquibus ꝓpriam voluntatem. ⁊ ꝓpter hoc etiam oportet in iraſcibili ⁊ cōcupiſcibili eſſe aliquas ꝟtutes quibus bene diſponanturad actum. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ in electione duo ſunt .ſ. intentio finis que ꝑtinet ad ꝟtutem moralem. ⁊ preacceptioeius quod eſt ad finem. quod ꝑtinet ad prudentiam. vtd̓r in. vi. ethi. ꝙ autem habea t rectam intentionem finiscirca paſſiones anime. hoc contingit ex bona diſpoſitioneiraſcibilis ⁊ concupiſcibilis. ⁊ ideo ꝟtutes morales circa paſſiones ſunt in iraſcibili ⁊ concupiſcibili. ſed prudētia eſt in ratione.Ad quintū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ in viribus ſenſitiuis apprehē ſiuis interius poſſit eſſe aliqua ꝟtus. Appetitus .n. ſenſitiuus pōt eſſe ſubiectum virtutis inqͣꝫtum obedit rōni. ſed virtutes ſenſitiue apprehenſiue interius rōi obediunt. ad imperium .n. rōnis oꝑat̉ ⁊ imaginatiua ⁊ cogitatiua ⁊ memoratiua. ergoin his viribus pōt eſſe virtus. ¶Pre. Sic appetitus rōnalis qui eſt voluntas in ſuo actu pōt impediri vel etiamadiuuari ꝑ appetitum ſenſitiuum. ita etiam intellectus vl̓rō pōt impediri vel etiam iuuari ꝑ vires p̄dictas. ſic gͦ inviribus ſenſitiuis appetitiuis pōt eſſe virtus. ita etiaꝫ inapprehenſiuis. ¶ Pre. Prudentia eſt quedā virtus. cuius ꝑtē ponit Tullius mēoriā in ſua rheto. gͦ etiā in vi memoratiua pōt eē aliqͣ virtus. ⁊ eadē rōe in alijs interioribus app̄hēſiuis viribꝰ. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ oēs virtutes vl̓ ſūtītelleciuales vel morales. vt d̓r ī. ij. ethi. morales āt ꝟtuteſoēs ſunt in ꝑte appetitiua. ītellectuales āt in intellectu velrōe. ſic̄ pꝫ ī. vi. ethi. nulla gͦ ꝟtus ē in viribꝰ ſenſitīs app̄hēſiuis īterius. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ in viribꝰ ſenſitīs app̄henſiuis interius ponunt̉ aliqͣ hītus. qd̓ pꝫ ex hoc p̄cipue quodph̓s dic̄ in li. de mēoria. ꝙ in mēorādo vnū poſt alid̓ oꝑat̉ꝯſuetudo q̄ ē qͣi q̄dā natura. nihil āt ē aliud hītus ꝯſuetudinal̓ qͣꝫ hītudo acq̄ſita ꝑ ꝯſuetudinē. q̄ ē in modū vel in

motū nature. vn̄ de ꝟtute dic̄ Tullius in ſua rhetor. ꝙ eſthītus in modū nature rōi cōſentaneus. in hoīe tn̄ id qd̓ excōſuetudine acq̄rit̉. ī mēoria ⁊ in alijs viribꝰ ſenſitis appͥhēſiuis n̄ ē hītus ꝑ ſe. ſꝫ aliqͥd ānexū hītibꝰ intellectiue ꝑtis. vt ſupͣ dictū ē. ſꝫ tn̄ ſi q̄ ſuut hītus ī talibꝰ viribꝰ. ꝟtutes dici nō pn̄t. ꝟtus .n. ē hītus ꝑfectus. qͦ nō cōtīgit niſibonū oꝑari. vn̄ oꝫ ꝙ ꝟtus ſit in illa potētia q̄ ē cōſummatiua boni oꝑis. cognitio āt veri nō cōſummat̉ in viribꝰ ſenſitis app̄hēſiuis. ſꝫ hmōi vires ſunt qͣi p̄ꝑatorie ad cognitionē intellectiuā. ⁊ iō in hmōi viribꝰ nō ſunt ꝟtutes qͥbꝰcognoſcit̉ veꝝ. ſꝫ magis in intellectu vel rōe. ¶ Ad. i. gͦ dd̓ꝙ appetitus ſenſitiuus ſe hꝫ ad voluūtatē. qͥ ē appetitus rōnis. ſic̄ motus ab eo. ⁊ iō opus appetitiue ꝟtuts conſummant̉ in appetitu ſenſitiuo. ⁊ ꝓpt̓ hoc appetitus ſenſitiuusē ſubiectū ꝟtutis. ꝟtutes āt ſenſitīe app̄hēſiue magis ſehn̄t vt mouentes reſpectu intellectus. eo ꝙ fantaſmata ſehn̄t ad aīaꝫ intellectiuā ſic̄ colores ad viſum. vt d̓r in. iij. d̓aīa. ⁊ iō opus cognitōnis ī ītellectu terminat̉. ⁊ ꝓpter hocꝟtutes cognoſcitiue ſunt in ip̄o ītellectu vel rōe. Et ꝑ hocpꝫ ſol̓o ad ij. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ mēoria nō ponit̉ ꝑs prudētie ſic̄ ſpēs ē ꝑs generis. qͣi ip̄a mēoria ſit q̄dā ꝟtus ꝑ ſe. ſꝫqꝛ vnū eoꝝ q̄ reqͥrunt̉ ad prudentiā eſt bonitas memorie.vt ſic quodammodo ſe habeat per modum partis integralis.Ad ſextuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ volūtas nō ſit ſubiectū alicuius ꝟtutꝭ. Ad id. nºqd̓ cōuenit potētie ex ip̄a rōe potētie nō reqͥrit̉ aliqͥs habitus. ſꝫ de ip̄a rōe volūtatis. cū ſit in rōe ẜm ph̓m in. iij. d̓aīa. ē ꝙ tēdat in id qd̓ ē bonū ẜm rōeꝫ. ad qd̓ ordinat̉ oīsꝟtus. qꝛ vnūqd̓qꝫ naturaliter appetit ꝓpriū bonū. virtusenī eſt hītus ꝑ modū nature cōſentaneus rōi. vt Tulliusdic̄ in ſua rheto. gͦ volūtas nō ē ſubiectū ꝟtutis. ¶ Pre.oīs ꝟtus aut ē ītellectual̓ aut moral̓. vt d̓r in. i. ⁊. ij. ethi.ſꝫ ꝟtus intellectual̓ ē ſic̄ in ſubiecto in intellectu ⁊ rōne.nō aūt in volūtate. ꝟtus aūt moral̓ ē ſic̄ in ſubiecto in iraſcibili ⁊ cōcupiſcibili. q̄ ſunt rōnales ꝑ ꝑticipatōeꝫ. ergonulla ꝟtus ē in volūtate ſic̄ in ſubiecto. ¶ Pre. Omnesactus hūani ad qͦs ꝟtutes ordinant̉ ſunt volūtarij. ſi igit̉reſpectu aliqͦꝝ hūanoꝝ actuū ſit aliqͣ ꝟtus in voluntate.pari rōe reſpectu oīm actuū hūanoꝝ erit ꝟtus in voluntate. aut gͦ in nulla alia potentia erit aliqͣ ꝟtus. aut ad eundem actū ordinabunt̉ due ꝟtutes. qd̓ videt̉ inconueniēsvoluntas ergo non pōt eſſe ſubiectum virtutis. ¶ Sꝫ cōtra eſt ꝙ maior ꝑfectio requirit̉ in mouēte qͣꝫ in moto. ſedvoluntas mouet iraſcibilem ⁊ concupiſcibilem. multo etgo magis dꝫ eſſe ꝟtus in voluntate qͣꝫ in iraſcibili ⁊ concupiſcibili. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ cum per habitum perficiat̉ potentia ad agendum. ibi indiget potentia habitu perficiēte adbene agēdum. qui quidem habitus eſt virtus vbi ad hocnon ſufficit ꝓpria ratio potentie. omnis autem potentie ꝓpria ratio attendit̉ in ordine ad obiectum. vnde cum ſicutdictum eſt. obiectum voluntatis ſit bonum rationis volūtati ꝓportionatum. quantum ad hoc non indiget volūtasvirtute perficiente. ſed ſi quod bonum immineat bominivolendum quod excedat proportionem volentis. ſiue quātum ad totam ſpeciem humanam. ſicut bonum diuinumquod tranſcendit limites humane nature. ſiue quantumad indiuiduum. ſicut bonum proximi. ibi voluntas indiget virtute. ⁊ ideo huiuſmodi virtutes que ordinant affectum hominis in deum vel in ꝓximum. ſunt in voluntateſicut in ſubiecto. vt charitas. iuſticia. ⁊ huiuſmodi.