QueſtioLIII
¶ Pre. oīs corruptio eſt ꝑ aliquē motū. ſed habitus ſcientie qui eſt in aīa non poteſt corrūpi ꝑ motū ꝑ ſe ipſiusanime. quia aīa ꝑ ſe nō mouet̉. mouet̉ aūt ꝑ accidēs permotū corꝑis. nulla aūt trāſmutatio corꝑalis videt̉ poſſecorrūpere ſpēs intelligibiles exiſtentes in intellectu. cumintellectus ſit per ſe locus ſpērum ſine corꝑe. vnde ponitur ꝙ nec ꝑ ſeniū nec ꝑ mortem corrumpunt̉. habitus etgo ſciētie corrūpi non pōt. ⁊ ꝑ ꝯſequens nec habitꝰ ꝟtutis qui etiam eſt in aīa rationali. ⁊ ſicut phūs dicit in primo ethi. ꝟtutes ſunt ꝑmanētiores diſciplinis ¶ Sꝫ cōtra eſt quod phūs dicit in libro de longitudine ⁊ breuitate vite. ꝙ ſciētie corruptio eſt obliuio ⁊ deceptio peccandoetiam aliquis habitu ꝟtutis amittit. ⁊ ex ꝯtrarijs actibuſꝟtutes generantur ⁊ corrumpunt̉. vt dicit̉ in. ij. ethico. ¶Rn̄. dd̓m ꝙ ẜm ſe dicitur aliqua forma corrūpi ꝑ ꝯtrarium ſuū. per accidēs aūt ꝑ corruptionē ſui ſubiecti. Si igitur fuerit aliquis habitus cuius ſubiectū eſt corruptibileet cuius cauſa habet ꝯtrariū. vtroqꝫ modo corrūpi poterit. ſicut patet de habitibus corꝑalibꝰ .ſ. ſanitate ⁊ egritudine. illi ꝟo habitus quoꝝ ſubiectū eſt incorruptibile. n̄poſſunt corrumpi ꝑ accidens. Sūt tn̄ habitus quidā. qͥ ⁊ſi pͥncipalit̓ ſint in ſubiecto incorruptibili. ſe cūdario tamēſunt in ſubiecto corruptibili. ſicut habitus ſciētie qui p̄ncipaliter eſt quidem in intellectu poſſibili. ſecūdario aūtin viribus apprehēſiuis ſenſitiuis. vt ſupradictū eſt. ⁊ iōex parte intellectus poſſibilis habitus ſciētie nō pōt corrumpi ꝑ accidens. ſed ſolum ex parte inferioꝝ viriū ſenſitiuarū. Eſt igit̉ ꝯſiderandū ſi poſſunt hmōi habitus ꝑ ſecorrumpi. Si igit̉ fuerit aliquis habitus qui habeat aliqd̓ ꝯtrariū. vel ex ꝑte ſua. vel ex parte ſue cauſe. poterit ꝑſe corrumpi. Si ꝟo non habeat ꝯtrariū. nō poterit per ſecorrūpi. Manifeſtū eſt aūt ꝙ ſpes intelligibilis in intellectu poſſibili exiſtēs. nō hꝫ aliqͥd ꝯtrariū. neqꝫ iterū in intellectu agēti qͥ eſt cauſa eius. pōt aliqͥd eſſe ꝯtrariū. vn̄ ſialiquis habitus ſit in intellectu poſſibili īmediate ab intellectu agente cauſatus. talis habitus ē incorruptibilis.et ꝑ ſe ⁊ per accidens. hmōi aūt ſunt habitꝰ primoꝝ principioꝝ. tam ſpeculabiliū qͣꝫ practicoꝝ. qͥ nulla obliuionevel deceptiōe corrūpi pn̄t. ſicut phūs dicit in. vi. ethi. deprudentia ꝙ nō ꝑdit̉ ꝑ obliuionē. Aliqͥs ꝟo habitus ē inintellectu poſſibili ex ratione cauſatꝰ .ſ. habituſ ꝯcluſionūqui dicit̉ ſciētia. cuiꝰ cauſe duplicit̓ pōt aliqͥd ꝯtrariū eſſe.Uno mō ex ꝑte ipſarū ꝓpoſitionū ex quibꝰ ratio ꝓceditetenī enūciationi que ē. bonū eſt bonū. ꝯtraria eſt ea q̄ eſtbonū nō eſt bonū. ẜm phm̄ in. ij. pyarmenias. Alio modo quantū ad ipſum ꝓceſſum rōnis. ꝓut ſyllogiſmꝰ ſophiſticus opponit̉ ſyllogiſmo dyalectico vel demonſtratiuo.Sic igit̉ patet ꝙ ꝑ falſam rōnē pōt corrūpi habitus vereopinionis aut etiā īciētie. vn̄ phūs dicit ꝙ deceptio ē corruptio ſciētie. ſicut ſupͣdictū eſt. ꝟtutū ꝟo quedā ſunt intellectuales que ſunt in ipſa rōne. vt d̓r in. vi. ethi. de qͥbus ē eadē ratio q̄ eſt de ſciētia vel opiniōe. Quedā ꝟo ſūtin ꝑte aīe appetitiua. q̄ ſunt ꝟtutes morales. ⁊ eadē rō ēde vitijs oppoſitis. habitus aūt appetitiue ꝑtis cauſanturꝑ hoc ꝙ rō nata ē appetitiuā ꝑtem mouere. vn̄ ꝑ iudiciuꝫrōnis in ꝯtrariū mouentis quocūqꝫ mō .ſ. ſiue ex ignorantia ſiue ex paſſione. vel etiā ex electiōe. corrūpit̉ hītus ꝟtutis vel vitij. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ ſicut dicit̉ in .vij. ethi. habitus ſimilitudinē hꝫ nature. deficit tn̄ ab ipſa. ⁊ ideo cū natura rei nullo mō remoueat̉ ab ipſa. habitus difficile remouet̉. ¶ Ad. ij dd̓m ꝙ ⁊ ſi ſpēbꝰ intelligibilibꝰ non ſit
aliqͥd ꝯtrariū. enūciatiōibꝰ tn̄ ⁊ ꝓceſſui rōniſ pōt aliqͥd eēꝯtrariū. vt dictū eſt. Ad. iij. dd̓m ꝙ ſciētia nō remouetur ꝑ motū corꝑalem quantū ad ipſam radicē habitꝰ. ſedſolū quātū ad impedimentū actꝰ. inquātū intellectus indiget in ſuo actu viribꝰ ſenſitiuis. quibꝰ impedimētū affertur ꝑ corꝑalē tranſmutationē. ſed ꝑ intelligibilē motum rōnis pōt corrūpi habitus ſciētie. etiā quantū ad ipſam radicē habitus. ⁊ ſimilit̓ etiam pōt corrupi habitꝰ virtutis. Tamē ꝙ dicit̉ ꝟtutes eſſe ꝑmanētiores diſciplinisintelligēdū eſt nō ex ꝑte ſubiecti vel cauſe. ſed ex ꝑte actꝰnam ꝟtutū vſus ē ꝯtinuus ꝑ totā vitā. non autem vſusdiſciplinarum.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ habitus diminui nō poſſit. Habitꝰ enī eſt quedam qͣlitas ⁊ forma ſimplex. ſimplex aūt aut totū habet̉aut totū amittit̉. ergo habituſ ⁊ ſi corrūpi poſſit. diminuinō pōt. ¶ Pre. oē quod ꝯuenit accidēti. ꝯuenit eidē rōneſui ſubiecti. habitus aūt ẜm ſeipſum non intēdit̉ ⁊ remittitur. alioqͥn ſequeret̉ ꝙ aliqͣ ſpēs de ſuis indiuiduis p̄dicaretur ẜm magis ⁊ minus. ſi igit̉ ẜm ꝑticipationē ſubiecti diminui poſſit. ſequeret̉ ꝙ aliqͥd accidat habitui ꝓpriūqd̓ non ſit cōmune ei ⁊ ſubiecto. cuicūqꝫ autē forme ꝯuenit aliquid ꝓpriū preter ſuū ſubiectū illa forma eſt ſeꝑabilis. vt dicit̉ in primo de anima. ſequit̉ ergo ꝙ habitus ſitforma ſeꝑabilis. qd̓ eſt impoſſibile. ¶ Pre. ratio ⁊ natura habitus ſicut ⁊ cuiuſlibet accidētis ꝯſiſtit in ꝯcretionead ſubiectū. vnde ⁊ quodlibet accidēs diffinit̉ ꝑ ſuū ſubiectum. ſi igit̉ habitus ẜm ſeipſum nō intendit̉ neqꝫ remittitur. neqꝫ etiam ẜm ꝯcretionē ſui ad ſubiectum diminuipoterit. ⁊ ita nullo modo diminuet̉. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ cōtraria nata ſunt fieri circa idem. augmentū autem ⁊ diminutio ſunt ꝯtraria. cū igitur habitus poſſit augeri. videt̉ꝙ etiam poſſit diminui. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ habitus dupliciter diminuūt̉ ſicut ⁊ augent̉. vt ex ſupradictis patet. Et ſicut ex eadem cauſa augentur ex qua generantur. ita exeadem cauſa diminuuntur ex qua corrumpunt̉. Nam diminutio habitus eſt quedam via ad corruptionem. ſicutecouerſogeneratio habitus eſt quoddā fundamentū au.gmēti ipſius. ¶Ad .i. ergo dd̓m ꝙ habitus ẜm ſe ꝯſideratus eſt forma ſimplex ⁊ ẜm hoc non accidit ei diminutio. ſed ẜm dixerſum modū participādi. qui ꝓuenit ex indeterminatione potentie ipſius participātꝭ. que .ſ. diuerſimode pōt vnam formam participare. vel que poteſt adplura. vel ad pauciora extēdi. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ratio illa ꝓcederet ſi ipſa eſſentia habitus nullo modo diminueret̉.hoc autem non ponimus ſed ꝙ quedam diminutio eſſentie habitus non habet principiū ab habitu. ſed a participante. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ quocunqꝫ modo ſignificet̉ accidens habet dependentiā ad ſubiectū ẜm ſuā rationē. alit̓tamen ⁊ aliter. Nam accidens ſignificatū in abſtracto. īportat habitudinē ad ſubiectū. que incipit ab accidēte etterminat̉ ad ſubiectū. nam albedo dicit̉ qua aliqͥd eſt album. ⁊ ideo in diffinitione accidentis abſtracti non ponitur ſubiectum quaſi prima pars diffinitionis que eſt genus. ſed quaſi ſecunda que eſt differentia. dicimus enimꝙ ſimitas eſt curuitas naſi. ſed in concretis incipit habitudo a ſubi ecto ⁊ terminat̉ ad accidens. dicitur enī albuꝫquod habet albedinē. ꝓpt̓ qd̓ in diffinitiōe hmōi accidētꝭponitur ſubiectum tanqͣꝫ genus quod eſt prima pars diffinitionis. dicimus enim ꝙ ſimum eſt naſusruus.
H 5