Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLIII

Pre. oīs corruptio eſt aliquē motū. ſed habitus ſcientie qui eſt in aīa non poteſt corrūpi motū ſe ipſiusanime. quia aīa ſe mouet̉. mouet̉ aūt accidēs permotū corꝑis. nulla aūt trāſmutatio corꝑalis videt̉ poſſecorrūpere ſpēs intelligibiles exiſtentes in intellectu. cumintellectus ſit per ſe locus ſpērum ſine corꝑe. vnde ponitur nec ſeniū nec mortem corrumpunt̉. habitus etgo ſciētie corrūpi non pōt. ꝯſequens nec habitꝰ ꝟtutis qui etiam eſt in aīa rationali. ſicut phūs dicit in primo ethi. ꝟtutes ſunt ꝑmanētiores diſciplinis Sꝫtra eſt quod phūs dicit in libro de longitudine breuitate vite. ſciētie corruptio eſt obliuio deceptio peccandoetiam aliquis habitu ꝟtutis amittit. ex ꝯtrarijs actibuſꝟtutes generantur corrumpunt̉. vt dicit̉ in. ij. ethico.Rn̄. dd̓m ẜm ſe dicitur aliqua forma corrūpi ꝯtrarium ſuū. per accidēs aūt corruptionē ſui ſubiecti. Si igitur fuerit aliquis habitus cuius ſubiectū eſt corruptibileet cuius cauſa habet ꝯtrariū. vtroqꝫ modo corrūpi poterit. ſicut patet de habitibus corꝑalibꝰ .ſ. ſanitate egritudine. illi ꝟo habitus quoꝝ ſubiectū eſt incorruptibile.poſſunt corrumpi accidens. Sūt tn̄ habitus quidā.ſi pͥncipalit̓ ſint in ſubiecto incorruptibili. ſe cūdario tamēſunt in ſubiecto corruptibili. ſicut habitus ſciētie qui p̄ncipaliter eſt quidem in intellectu poſſibili. ſecūdario aūtin viribus apprehēſiuis ſenſitiuis. vt ſupradictū eſt.ex parte intellectus poſſibilis habitus ſciētie pōt corrumpi accidens. ſed ſolum ex parte inferioꝝ viriū ſenſitiuarū. Eſt igit̉ ꝯſiderandū ſi poſſunt hmōi habitus ſecorrumpi. Si igit̉ fuerit aliquis habitus qui habeat aliqd̓ ꝯtrariū. vel ex ꝑte ſua. vel ex parte ſue cauſe. poteritſe corrumpi. Si ꝟo non habeat ꝯtrariū. poterit per ſecorrūpi. Manifeſtū eſt aūt ſpes intelligibilis in intellectu poſſibili exiſtēs. hꝫ aliqͥd ꝯtrariū. neqꝫ iterū in intellectu agēti eſt cauſa eius. pōt aliqͥd eſſe ꝯtrariū. vn̄ ſialiquis habitus ſit in intellectu poſſibili īmediate ab intellectu agente cauſatus. talis habitus ē incorruptibilis.et ſe per accidens. hmōi aūt ſunt habitꝰ primoꝝ principioꝝ. tam ſpeculabiliū qͣꝫ practicoꝝ. nulla obliuionevel deceptiōe corrūpi pn̄t. ſicut phūs dicit in. vi. ethi. deprudentia ꝑdit̉ obliuionē. Aliqͥs ꝟo habitus ē inintellectu poſſibili ex ratione cauſatꝰ .ſ. habituſ ꝯcluſionūqui dicit̉ ſciētia. cuiꝰ cauſe duplicit̓ pōt aliqͥd ꝯtrariū eſſe.Uno ex ꝑte ipſarū ꝓpoſitionū ex quibꝰ ratio ꝓceditetenī enūciationi que ē. bonū eſt bonū. ꝯtraria eſt ea eſtbonū eſt bonū. ẜm phm̄ in. ij. pyarmenias. Alio modo quantū ad ipſum ꝓceſſum rōnis. ꝓut ſyllogiſmꝰ ſophiſticus opponit̉ ſyllogiſmo dyalectico vel demonſtratiuo.Sic igit̉ patet falſam rōnē pōt corrūpi habitus vereopinionis aut etiā īciētie. vn̄ phūs dicit deceptio ē corruptio ſciētie. ſicut ſupͣdictū eſt. ꝟtutū ꝟo quedā ſunt intellectuales que ſunt in ipſa rōne. vt d̓r in. vi. ethi. debus ē eadē ratio eſt de ſciētia vel opiniōe. Quedā ꝟo ſūtin ꝑte aīe appetitiua. ſunt ꝟtutes morales. eadē ēde vitijs oppoſitis. habitus aūt appetitiue ꝑtis cauſantur hoc nata ē appetitiuā ꝑtem mouere. vn̄ iudiciuꝫrōnis in ꝯtrariū mouentis quocūqꝫ .ſ. ſiue ex ignorantia ſiue ex paſſione. vel etiā ex electiōe. corrūpit̉ hītus ꝟtutis vel vitij. Ad. i. dd̓m ſicut dicit̉ in .vij. ethi. habitus ſimilitudinē hꝫ nature. deficit tn̄ ab ipſa. ideo natura rei nullo remoueat̉ ab ipſa. habitus difficile remouet̉. Ad. ij dd̓m ſi ſpēbꝰ intelligibilibꝰ non ſit

aliqͥd ꝯtrariū. enūciatiōibꝰ tn̄ ꝓceſſui rōniſ pōt aliqͥdꝯtrariū. vt dictū eſt. Ad. iij. dd̓m ſciētia remouetur motū corꝑalem quantū ad ipſam radicē habitꝰ. ſedſolū quātū ad impedimentū actꝰ. inquātū intellectus indiget in ſuo actu viribꝰ ſenſitiuis. quibꝰ impedimētū affertur corꝑalē tranſmutationē. ſed intelligibilē motum rōnis pōt corrūpi habitus ſciētie. etiā quantū ad ipſam radicē habitus. ſimilit̓ etiam pōt corrupi habitꝰ virtutis. Tamē dicit̉ ꝟtutes eſſe ꝑmanētiores diſciplinisintelligēdū eſt ex ꝑte ſubiecti vel cauſe. ſed ex ꝑte actꝰnam ꝟtutū vſus ē ꝯtinuus totā vitā. non autem vſusdiſciplinarum.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidet̉ habitus diminui poſſit. Habitꝰ enī eſt quedam qͣlitas forma ſimplex. ſimplex aūt aut totū habet̉aut totū amittit̉. ergo habituſ ſi corrūpi poſſit. diminui pōt. Pre. quod ꝯuenit accidēti. ꝯuenit eidē rōneſui ſubiecti. habitus aūt ẜm ſeipſum non intēdit̉ remittitur. alioqͥn ſequeret̉ aliqͣ ſpēs de ſuis indiuiduis p̄dicaretur ẜm magis minus. ſi igit̉ ẜm ꝑticipationē ſubiecti diminui poſſit. ſequeret̉ aliqͥd accidat habitui ꝓpriūqd̓ non ſit cōmune ei ſubiecto. cuicūqꝫ autē forme ꝯuenit aliquid ꝓpriū preter ſuū ſubiectū illa forma eſt ſeꝑabilis. vt dicit̉ in primo de anima. ſequit̉ ergo habitus ſitforma ſeꝑabilis. qd̓ eſt impoſſibile. Pre. ratio natura habitus ſicut cuiuſlibet accidētis ꝯſiſtit in ꝯcretionead ſubiectū. vnde quodlibet accidēs diffinit̉ ſuū ſubiectum. ſi igit̉ habitus ẜm ſeipſum intendit̉ neqꝫ remittitur. neqꝫ etiam ẜm ꝯcretionē ſui ad ſubiectum diminuipoterit. ita nullo modo diminuet̉. Sed ꝯtra eſttraria nata ſunt fieri circa idem. augmentū autem diminutio ſunt ꝯtraria. igitur habitus poſſit augeri. videt̉ etiam poſſit diminui. Rn̄. dd̓m habitus dupliciter diminuūt̉ ſicut augent̉. vt ex ſupradictis patet. Et ſicut ex eadem cauſa augentur ex qua generantur. ita exeadem cauſa diminuuntur ex qua corrumpunt̉. Nam diminutio habitus eſt quedam via ad corruptionem. ſicutecouerſogeneratio habitus eſt quoddā fundamentū au.gmēti ipſius. ¶Ad .i. ergo dd̓m habitus ẜm ſe ꝯſideratus eſt forma ſimplex ẜm hoc non accidit ei diminutio. ſed ẜm dixerſum modū participādi. qui ꝓuenit ex indeterminatione potentie ipſius participātꝭ. que .ſ. diuerſimode pōt vnam formam participare. vel que poteſt adplura. vel ad pauciora extēdi. Ad. ij. dd̓ꝫ ratio illacederet ſi ipſa eſſentia habitus nullo modo diminueret̉.hoc autem non ponimus ſed quedam diminutio eſſentie habitus non habet principiū ab habitu. ſed a participante. Ad. iij. dd̓m quocunqꝫ modo ſignificet̉ accidens habet dependentiā ad ſubiectū ẜm ſuā rationē. alit̓tamen aliter. Nam accidens ſignificatū in abſtracto. īportat habitudinē ad ſubiectū. que incipit ab accidēte etterminat̉ ad ſubiectū. nam albedo dicit̉ qua aliqͥd eſt album. ideo in diffinitione accidentis abſtracti non ponitur ſubiectum quaſi prima pars diffinitionis que eſt genus. ſed quaſi ſecunda que eſt differentia. dicimus enim ſimitas eſt curuitas naſi. ſed in concretis incipit habitudo a ſubi ecto terminat̉ ad accidens. dicitur enī albuꝫquod habet albedinē. ꝓpt̓ qd̓ in diffinitiōe hmōi accidētꝭponitur ſubiectum tanqͣꝫ genus quod eſt prima pars diffinitionis. dicimus enim ſimum eſt naſusruus.

H 5