Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLIII

calido ſit magis calidum. nullo facto in materia calido.qd̓ non eſſet calidum qn̄ erat minus calidum. ergo pari ratione nec in alijs formis que augent̉ ex aliqua additiōe Rn̄ dd̓m huius queſtionis ſolutio dependet ex premiſſa. dictū eſt enī ſupra. augmentū diminutio ī formis que intendunt̉ remittuntur. accidit vno modo nonex ꝑte ip̄ius forme ẜm ſe ꝯſiderate. ſed ex diuerſa participatione ſubiecti. ideo hmōi augmentū habituū aliaꝝformarum. non ſit additionē forme ad formam. ſed fit hoc ſubiectum magis vel minus perfecte participatvnam eandem formam. ſicut per agens qd̓ eſt actu fitaliquid actu calidū quaſi de nouo incipiens ꝑticipare formam. non fiat ip̄a forma. vt ꝓbat̉. vij. metha. Ita peractionē intenſam ip̄ius agentis efficit̉ magis calidū. tanqͣꝫ ꝑfectius participans formam. non tāqͣꝫ forme aliquidaddat̉. ſi enī additionem intelligeret̉ hmōi augmentūin formis hoc non poſſet eſſe niſi vel ex ꝑte ip̄ius forme. vl̓ex ꝑte ſubiecti. ſi aut ex ꝑte ipſius forme. iam dictum eſt talis additio vel ſubtractio ſpēm variet. ſicut variaturſpēs coloris qn̄ de pallido fit albū. Si ꝟo hmōi additiointelligat̉ ex ꝑte ſubiecti. hoc non poſſet eſſe niſi vel qꝛ aliqua ꝑs ſubiecti recipit formam quaꝫ prius non habebat.vt ſi dicat̉ frigidus creſcere in hoīe qui prius frigebat invna ꝑte qn̄ iam in pluribus ꝑtibus friget. vel qꝛ aliquodaliud ſubiectū addit̉ participās eandem formam. ſicut ſicalidū adiungat̉ calido. vel album albo. ſed ẜm vtrūqꝫ iſtorum duoꝝ modorum non dicit̉ aliquid magis albu velcalidum. ſed maius. ſed qꝛ quedaꝫ accidentia augent̉ ẜmſeip̄a. vt ſupra dictū eſt. in quibuſdam eoꝝ fieri pōt augmentū additionem. augetur enim motus per hoc eialiquid additur vel ẜm tempus in quo eſt. vel ẜm viamquam eſt. tn̄ manet eadem ſpēs ꝓpter vnitatem termini. auget̉ etiam nihilominus motus intenſionē ẜm ꝑticipationē ſubiecti. inqͣꝫtum .ſ. idem motus pōt magis vl̓minus expedite vel ꝓmpte fieri. Sil̓r etiā ſcīa pōt augeri ẜm ſeip̄am additionē. ſicut cum aliquis pl̓es concluſiones geometrice addiſcit. auget̉ in eo habitus eiuſdemſcīe ẜm ſpēm. Auget̉ nihilominus ſciā in aliquo ẜm ꝑticipationē ſubiecti intenſionē. ꝓut .ſ. expeditius clariꝰvnus ſe hꝫ alio in eiſdem ꝯcluſionibꝰ conſiderandis. īhabitibus aut corꝑalibus non multum videt̉ fieri augm̄tum additionem. qꝛ non dicit̉ aīal ſanum ſimplicit̓ autpulchrum niſi ẜm oēs partes ſuas ſit tale. aūt ad ꝑfectiorem cōmenſurationem perducat̉. hoc contingit ẜm tranſmutationem ſimplicium qualitatum. que non augent̉ niſi ẜm intenſionem ex ꝑte ſubiecti participantis. Quomodo aūt ſe habebat circa virtutes infra dicet̉. Ad i. ergodd̓m etiā in magnitudine corꝑali contingit dupliciteraugmentū. Uno modo additionem ſubiecti ad ſubiectum. ſicut eſt in augmento viuentium. Alio modo ſolam intenſionē abſqꝫ additione. ſicut eſt in his rarefiunt. vt dicit̉ in. iiij. phi. Ad. ij. dd̓m cauſa agenshabitū facit quidē ſemꝑ aliquid in ſubiecto. non aūt nouam formā. ſed facit ſubiectum ꝑfectius participet formam p̄exiſtentem. aut amplius ſe extendat. Ad. iij.dd̓m id qd̓ nondū eſt album eſt in potentia ad formāip̄am tanqͣꝫ nondū hn̄s formaꝫ. ideo augens cauſatꝭ nouam formā in ſubiecto. ſed id qd̓ eſt minus calidū aūt album. non eſt in potētia ad formā. cum iam actu formamhabeat. ſed eſt in potentia ad ꝑfectum participatiōis modum. hoc ꝯſequit̉ actionem agentis.

Ad tertiuꝫ ſic procediturUidet̉ videt̉ quilibet actu ſaugeat habituꝫ. Multiplicata enī cauſa multiplicat̉ effectus. ſed actus ſūt cauſa habituum aliquorum. vt ſupra dictum eſt. ergo habitus augetur multiplicatis actibus. Pre. de ſimilibꝰ idem eſtiudiciū. ſed oēs actus ab eodem habitu ꝓcedentes ſunt ſimiles. vt dicitur in. ij. ethico. ergo ſi aliqui actus augeanthabitum. quilibet actus augebit ipſuꝫ. Pre. ſimile augetur ſuo ſimili. ſed quilibet actus eſt ſimilis habitui aprocedit. ergo quilibet actus auget habitum. Sedtra. idem non eſt contrariorum cauſa. ſed ſicut dicitur in. ijethico. aliqui actus ab habitu procedentes diminuun ipſum. vtpote cum negligenter fiunt. ergo non omnis actuſhabitum auget. Rn̄. dd̓m ſimiles actus ſimiles habitus cauſant. vt dicitur in. ij. ethico. ſimilitudo autem etdiſſimilitudo non ſolum attenditur ẜm qualitatem eandem vel diuerſam. ſed etiam ẜm eundē vel diuerſum participationis modum. Eſt enim diſſimile non ſolum nigͣꝝalbo. ſed etiam minus album magis albo. nam etiā motus fit a minus albo in magis album. tanqͣꝫ ex oppoſito inoppoſitum. vt dicitur in. v. phiſicorum. Quia vero vſushabituum in voluntate hominis conſiſtit. vt ex ſupra dictis patet. ſicut cōtingit aliquis habens habitum nonvtitur illo vel etiam agit actum contrarium. Ita etiaꝫ poteſt contingere vtitur habitu ẜm actum non reſpondētem proportionabiliter intenſioni habitus. Si igitur intenſio actus proportionabiliter equetur intenſioni habitus. vel etiam ſuperexcedat quilibet actus. vel auget habitum. vel diſponit ad augmentum ipſius. vt loquamur deaugmento habituum ad ſimilitudinem augmenti animalis. non enim quodlibet alimentum aſſumptum actu auget animal. ſicut nec quelibet gutta cauat lapidem. ſed ml̓tiplicato alimento tandem fit augmentum. Ita etiā ml̓tiplicatis actibus creſcit habitus. Si vero intenſio actusproportionabiliter deficiat ab intenſione habitus. tal̓ actꝰnon diſponit ad augmentum habitus. ſed magis ad diminutionem ipſius. Et per hoc patet reſponſio ad obiecta. QueſtioLIIIEinde cōſiderandūeſt de diminutione corruptione habituum.et circa hoc queruntur tria. Primo vtruꝫ habituſ corrumpi poſſit. ſecundo vtrum poſſit diminui. tertio de modocorruptionis diminutionis.Ad primuꝫ ſic ꝓcediturUidetur habitus corrumpi non poſſit. Habitus eniꝫineſt ſicut natura quedaꝫ. vnde operationes ẜm habituꝫſunt delectabiles. ſed natura non corrumpitur manenteeo cuius eſt natura. ergo neqꝫ habitus corrumpi poteſtmanente ſubiecto. Pre omnis corruptio forme veleſt per corruptionem ſubiecti. vel eſt a contrario. ſicut egritudo corrumpitur corrupto animali. vel etiam ſuperueniente ſanitate. ſed ſcientia que eſt quidam habitus. nonpoteſt corrumpi per corruptionem ſubiecti. quia intellectus qui eſt ſubiectum eius eſt ſubſtantia quedam.et non corrumpitur. vt dicitur in primo de anima. Etſimiliter etiam non poteſt corrumpi a ꝯtrario. nam ſpecies intelligibiles ſunt adinuicē ꝯtrarie. vt dicit̉ in. vimetaphi. ergo habitus ſciētie nullo modo corrūpi poteſt