QueſtioLII

narrat in cōmento predicamentoꝝ. Plotinus enī ⁊ alijplatonici ponebāt ip̄as qualitates ⁊ habitus ſuſciꝑe magis ⁊ minus. ꝓpter hoc ꝙ materiales erant. ⁊ ex hoc habebant indeterminationē quandā ꝓpter materie infinitatēAlij ꝟo in ꝯtrariū ponebant ꝙ ipſe qualitates ⁊ habitusẜm ſe non recipiebāt magis ⁊ minus. ſed qualia dicunt̉magis ⁊ minus ẜm diuerſam participationē. puta ꝙ iuſticia nō dicat̉ magis ⁊ minus. ſed iuſtū. ⁊ hanc opinionē tangit Ariſtoteles in p̄dicamentis. Tertia fuit opinioſtoycoꝝ media inter has. poſuerūt enī ꝙ aliqui habitusẜm ſe recipiunt magis ⁊ minus. ſicuti artes. quidā auteꝫnon. ſicut virtutes. Quarta opinio fuit quorundā dicentiū ꝙ qualitates ⁊ forme immaterialeſ nō recipiūt magiſ⁊ minus. materiales aūt recipiūt. Ut igit̉ hmōi rei veritas manifeſtet̉. ꝯſiderandū ē ꝙ illud ẜm ꝙ ſortit̉ aliquidſpēm. oꝑtet eſſe fixū ⁊ ſtans. ⁊ quaſi indiuiſibile. quecunqꝫ enī ad illud attingunt. ſub ſpē continent̉. quecūqꝫ aūtrecedūt ab illo. vel in plus vel in minꝰ. ꝑtinēt ad aliā ſpeciē vel ꝑfectiorē vel imꝑfectiorē. vn̄ phūs dic̄ ī. viij. methaphi. ꝙ ſpēs rerum ſunt ſicut numeri. in quibus additiovel diminutio variat ſpēm. Si igit̉ aliqua forma vel q̄cunqꝫ res ẜm ſeip̄am. vel ẜm aliqͥd ſui ſortiat̉ rōnem ſpēineceſſe eſt ꝙ ẜm ſe ꝯſiderata habeat determinatā rōnem.que neqꝫ in plus excedere. neqꝫ in minus deficere poſſit.⁊ hmōi ſunt calor ⁊ albedo ⁊ alie hmōi qualitates que nōdicunt̉ in ordine ad aliud. ⁊ multo magis ſubſtātia que ēꝑ ſe ens. Illa ꝟo que recipiūt ſpēm ex aliquo ad qd̓ ordinant̉. pūt ẜm ſeip̄a diuerſificari in plus vel in minus. ⁊ nihilominus ſunt eadē ſpecie ꝓpter vnitatē eius ad qd̓ ordinant̉ ex quo recipiunt ſpem. ſicut motus ẜm ſe eſt intēſior ⁊ remiſſior. ⁊ tn̄ remanet eadē ſpēs ꝓpter vnitatē termini ex quo ſpecificat̉. ⁊ idem pōt conſiderari in ſanitate.nam corpus ꝑtingit ad rōnem ſanitatis ẜm ꝙ hꝫ diſpoſitionē ꝯuenientē nature aīalis. cui pn̄t diſpoſitiōes diuerſe ꝯuenientes eſſe. vn̄ pōt variari diſpoſitio in plus vel inminus ⁊ tn̄ ſemꝑ remanet ſanitatis rō. vnde phūs dicit īx. ethi. ꝙ ſanitas ip̄a recipit magis ⁊ minus. non enī eadēeſt cōmenſuratio in oībus. neqꝫ in vno ⁊ eodeꝫ ſemꝑ. ſedremiſſa ꝑmanet ſanitas vſqꝫ ad aliquid. hmōi aūt diuerſe diſpoſitiōes vel cōmenſuratiōes ſanitatis ſe hn̄t ẜm excedēs ⁊ exceſſum. vn̄ ſi nomē ſanitatis eſſet impoſitū ſoliꝑfectiſſime cōmenſurationi. tunc ip̄a ſanitas non diceret̉maior vel minor. Sic igit̉ ptꝫ qualiter aliqua qualitaſ vl̓forma poſſit ẜm ſeip̄am augeri vel minui. ⁊ qͣliter nō. Siꝟo ꝯſideremus qͣlitatē vel formā ẜm participationē ſubiecti. ſic etiā inueniunt̉ quedā qualitates ⁊ forme recipere magis ⁊ minus. ⁊ quedā non. hmōi aūt diuerſitatiscauſam Simplicius aſſignat ex hoc ꝙ ſubſtātia ẜm ſeipſam non pōt reciꝑe magis ⁊ minus. qꝛ eſt ens ꝑ ſe. ⁊ ideooīs forma q̄ ſubſtantialiter participat̉ in ſubiecto. caretintēſione. ⁊ remiſſione. vnde ī genere ſubſtātie nihil d̓rẜm magis aut minus. Et qꝛ qͣꝫtitas ꝓpinqua eſt ſubſtantie. ⁊ figura etiā conſequit̉ qͣꝫtitatē. inde eſt ꝙ neqꝫ etiamin iſtis dicit̉ aliquid ẜm magis aut minus. Unde phūsdicit in .vij. phiſi. ꝙ cum aliquid accipit formā ⁊ figuramnon dicit̉ alterari. ſed magis fieri. Alie ꝟo qualitates q̄ſunt magis diſtantes a ſubſtantia. ⁊ coniungunt̉ paſſionibus ⁊ actionibus. recipiūt magis ⁊ minus ẜm ꝑticipationem ſubiecti. Pōt aūt ⁊ magis explicari huiuſmodi diuerſitatis rō. vt enī dictū eſt. id a quo aliquid habet ſpēmoportet manere fixum ⁊ ſtans in indiuiſibili. duobus igitur modis pōt contingere ꝙ forma non parti cipatur ẜm

magis ⁊ minus. Uno modo quia parti cipane habet ſpēciem ẜm ip̄am. ⁊ inde eſt ꝙ nulla forma ſub ſtātialis participat̉ ẜm magis ⁊ minus. ⁊ ꝓpter hoc phūs dicit in. viijmetha. ꝙ ſicut numerus nō hꝫ magis neqꝫ minꝰ. ſic neqꝫſubſtantia que eſt ẜm ſpeciē .i. qͣꝫtum ad ꝑticipationemforme ſpecifice. ſed ſiquidē que cum materia .i. ẜm materiales diſpoſitiones inuenit̉ magis ⁊ minꝰ in ſubſtātia. Aliomō pōt ꝯtingere ex hoc ꝙ ip̄a īdiuiſibilitas ē de rōne forme. vn̄ oꝑtet ꝙ ſi aliqͥd ꝑticipet formā illā. ꝙ ꝑticipet illaꝫẜm rationē indiuiſibilitatis. ⁊ īde ē ꝙ ſpēs nūeri nō dicunt̉ ẜm magis ⁊ minus. qꝛ vnaqueqꝫ ſpēs in eis conſtituit̉ ꝑ indiuiſibilē vnitatē. ⁊ eadem rō eſt de ſpeciebꝰ qͣntitatis ꝯtinue que ẜm numeros accipiunt̉. vt bicubitum ettricubitum. ⁊ de relationibꝰ. vt duplū ⁊ triplum. ⁊ de figuris. vt trigonū ⁊ tetragonū. ⁊ hanc rationē ponit Ariſtoteles in p̄dicamentis. vbi aſſignans rōneꝫ quare figure non recipiunt magis ⁊ minus. dicit. Que quidē recipiunt trigoni xōnem ⁊ circuli. ⁊ ſil̓r trigona vel circuli ſuntqꝛ indiuiſibilitas eſt de ip̄a eorum rōne. vnde quecunqꝫꝑticipant rōnem eoꝝ. oportet ꝙ indiuiſibiliter participētSic igit̉ ptꝫ ꝙ cum habitus ⁊ diſpoſitiōes dicant̉ ẜm ordinē ad aliquid. vt dicit̉ in .vij. phi. dupliciter pōt intenſio ⁊ remiſſio in habitibus ⁊ diſpoſitionibꝰ conſiderari:Uno modo ẜm ſe ꝓut dicit̉ maior vel minor ſanitas. velmaior vel minor ſcientia que ad plura vel pauciora ſe extendit. Alio modo ẜm participationē ſubiecti. ꝓut .ſ. eqͣlis ſcientia vel ſanitas magis recipit̉ in vno qͣꝫ in alio ẜmdiuerſam appetitudinem. vel ex natura. vel ex conſuetudine. non enī habitus ⁊ diſpoſitio dat ſpēꝫ ſubiecto. neqꝫ ite̓rum in ſui ratione. includit indiuiſibilitatem. Quō autēcirca virtutem ſe habebat infra dicetur. ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫꝙ ſicut nomē magnitudinis deriuat̉ a qͣꝫtitatibus corꝑalibus ad intelligibiles ꝑfectiones formaꝝ. ita etiam ⁊ nōmen augmenti. cuius terminus eſt magnū. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫꝙ habitus quidem ꝑfectio eſt. non tamen talis ꝑfectio q̄ſit terminus ſui ſubiecti. puta dans ei eſſe ſpecificum. neqꝫ etiam in ſui ratione terminuꝫ includit. ſicut ſpecies numerorum. vnde nihil prohibet quin recipiat magis ⁊ minus. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ alteratio primo quidem eſt in qͣltatibus tertie ſpeciei. in qualitatibus ꝟo prime ſpeciei poteſt eſſe alteratio ꝑ poſterius. facta enī alteratione ẜm calidum ⁊ frigidū. ſequit̉ aīal alterari ẜm ſanū et egrū. ⁊ ſimiliter facta alteratione ẜm paſſiones appetitus ſenſitiui velẜm vires ſenſitiuas apprehenſiuaſ. ſequit̉ alteratio ẜm ſcientiā ⁊ virtutes. vt dicit̉ in. vij. phiſicoꝝ.Ad ſecundtū ſic procedit̉Tidet̉ ꝙ augmentum habituum fiat ꝑ additionē. Nomē enī augmenti vt dictū eſt. a qͣꝫtitatibus corꝑalibꝰ trāſfert̉ ad formas. ſed in qͣꝫtitatibus corꝑalibꝰ non ſit augm̄tum ſine additione. vnde in. i. de generatōe dicit̉ ꝙ augmentū eſt p̄exiſtenti magnitudini additamentū. gͦ ⁊ in habitibꝰ non fit augmentū niſi ꝑ additionem. ¶ Pre. habitus non auget̉ niſi aliquo agente. ſed oē agens aliquidfacit in ſubiecto patiēte. ſicut calefaciens facit calorem inipſo calefacto. ergo non pōt eſſe augmentū niſi aliqua fiatadditio. ¶ Pre. ſicut id quod non eſt album eſt in potētia ad album. ita id quod eſt minus albū eſt in potentiaad magis albū. ſed illud quod non eſt album non fit albūniſi ꝑ aduentum albedinis. ergo id qd̓ eſt minus albū nōfit magis album niſi ꝑ aliquam aliam albedinem ſuꝑuenientem. ¶ Sed contra eſt ꝙ phūs dicit. in. iiij. phiſi. ex

H 4