QueſtioLII

vna dies. ita vtiqꝫ nec beatum. nec felicem vna dies. necpaucum tempus. ſed beatitudo eſt operatio ẜm habituꝫperfecte virtutis. vt dicit̉ in i. ethi. ergo habitus virtutꝭ⁊ eadē rōne alius habitus nō cauſat̉ ꝑ vnuꝫ actū. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ ſicut iam dictū eſt. habitus ꝑ actum generat̉ inqͣꝫtum potentia paſſiua mouet̉ ab aliquo principio actiuo. Ad hoc aūt ꝙ aliqua qualitas cauſet̉ in paſſiuo. oportet ꝙ actiuū totaliter vincat paſſiuū. vnd̓ videmus ꝙ qͥaignis non pōt totaliter vincere ſuū cōbuſtibile. nō ſtatiminflāmat ip̄m ſed paulatim abijcit contrarias diſpoſitiones. vt ſic totaliter vincēs ip̄m. ſimilitudinē ſuā ipſi imprimat. Manifeſtū eſt aūt ꝙ principiū actiuum quod eſtrō nō totaliter pōt ſuꝑuincere appetitiuā potentiā in vnoactu. eo ꝙ appetitiua potētia ſe hꝫ diuerſimode ⁊ ad multa. iudicat̉ aūt per rōnem in actu vno aliquid appetendūẜm determinatas rōnes ⁊ circūſtantias. vn̄ ex hoc non totaliter vincit̉ appetitiua potentia. vt ferat̉ in idē vt in pluribus ꝑ modum nature. qd̓ ꝑtinet ad habitū virtutis. ⁊ iōhabitus virtutis non pōt cauſari ꝑ vnuꝫ actū. ſed ꝑ multos. In app̄henſiuiſ aūt potētijs ꝯſiderandū eſt ꝙ duplexeſt paſſiuū. vnum quidē ipſe intellectus poſſibil̓. aliudaūt intellectus quē vocat Ariſtotiles paſſiuū. qui eſt ratio ꝑticularis .i. vis cogitatiua cū memoratiua ⁊ imaginatiua. Reſpectu igit̉ primi paſſiui. pōt eē aliquod actiuumqd̓ vno actu totalit̓ vincit potentiā ſui paſſiui. ſicut vnaꝓpoſitio ꝑ ſe nota ꝯuincit intellectū ad aſſentiendū firmiter ꝯcluſioni. qd̓ quidē non facit ꝓpoſitio ꝓbabilis. vndeex multis actibꝰ rōnis oportet cauſari habitū opinatiuumetiā ex ꝑte intellectus poſſibilis. Habitū aūt ſcientie poſſibile eſt cauſari ex vno rōnis actu qͣꝫtum ad intellectū poſſibilē. ſed qͣꝫtū ad inferiores vires app̄henſiuas neceſſarium eſt eoſdē actus pluries reiterati. vt aliqͥd firmiter memorie imprimat̉. vn̄ phūs iu. c. de memoria ⁊ reminiſcētia. dicit ꝙ meditatio ꝯfirmat memoriā. habitus aūt corpales poſſibile eſt cauſari ex vno actu. ſi actiuū fuerit magne virtutis. ſicut qn̄qꝫ medicina fortis ſtatim inducit ſanitatē. Et ꝑ hoc patet reſponſio ad obiecta.Ad quartū ſic procediturUidet̉ ꝙ nullus habitꝰ hoībꝰ infundat̉ a deo. Deus enīequaliter ſe hꝫ ad oēs. ſi igit̉ quibuſdā infundit habitusaliquoſ. oībꝰ eos infundet qḋ patet eſſe falſū. ¶ Pre. deꝰoꝑat̉ in omnibꝰ ẜm modū qui ꝯuenit nature ipſoꝝ. qꝛ diuine prouidētie eſt naturā ſaluare. vt dicit Diony. iiij. c.de diui. no. ſed habitus in hoīe naturalit̓ cauſant̉ ex actibus. vt dictū eſt. non ergo cauſat deus ī hoībꝰ aliquos habitus abſqꝫ actibꝰ. ¶ Pre. ſi aliqͥs habitus a deo infundit̉. ꝑ illum habitū hō poteſt multos actus ꝓducere. ſedex illis actibꝰ cauſat̉ ſimilis habitus. vt in. vij. ethi. dicit̉.ſequit̉ ergo duos habitus eiuſdē ſpēi eſſe in eodē. vnumacquiſitū. ⁊ alterū infuſū. qd̓ videt̉ eſſe impoſſibile. nonenī due forme eiuſdē ſpēi pn̄t eſſe in eodem ſubiecto. nōergo habitus aliquis infundit̉ hoī a deo. ¶ Sed ꝯtra eſtqd̓ dicit̉ Eccl̓i. xv. Impleuit euꝫ dn̄s ſpū ſapīe ⁊ intellectus. ſed ſapīa ⁊ intellectus quidā habitus ſūt. ergo aliqͥhabitus hoī a deo infundunt. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ duplici rōne aliqui habitus hoī a deo infundunt̉. Prima rō eſt. qͥaaliqui habitus ſunt quibꝰ hō benē diſponit̉ ad finē excedentē facultatē humane nature. qui ē vltima ⁊ ꝑfecta hominis btītudo. vt ſupra dictū eſt. Et qꝛ habitus. oꝑtet eſſe ꝓportionatos ei ad qd̓ hō diſpouit̉ ẜm ip̄os. ideo neceſſe eſt ꝙ etiā habitus ad hmōi finem diſponentes excedāt

facultatem humane nature. vnde tales habitus nūqͣꝫ poſſunt hoī ineſſe niſi ex infuſione diuina. ſicut eſt de omnibus gratuitis virtutibꝰ. Alia rō eſt. qꝛ deus pōt ꝓducereeffectus cauſaꝝ ſcd̓aꝝ abſqꝫ ip̄is cauſis ſcd̓is. vt in prīodictū eſt. Sicut igit̉ qn̄qꝫ ad oſtenſionem ſue virtutis ꝓducit ſanitatē abſqꝫ naturali cauſa. que tn̄ ꝑ naturā poſſet cauſari. ita etiam qn̄qꝫ ad oſtendendū ſuam virtutē infundit hoī illos habitus. qͥ naturali virtute pn̄t cauſari. ſicut apl̓is dedit ſcīam ſcripturaꝝ ⁊ oīuꝫ linguarum. quaꝫhoīes ꝑ ſtudium vel ꝯſuetudinem acquirere pn̄t. licet nōita ꝑfecte. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ deus qͣꝫtum ad ſuā naturam equaliter ſe hꝫ ad oēs. ſed ẜm ordinem ſue ſapīe certa rōne quedā tribuit aliquibꝰ q̄ nō tribuit alijs. ¶ Ad. ijdd̓m ꝙ hoc quod deus in oībus oꝑat̉ ẜm modum eoꝝ. n̄excludit quin deus quedā operet̉ que natura oꝑari nō poteſt. ſed ex hoc ſequit̉ ꝙ nihil operat̉ contra id qd̓ naturecōuenit. ¶Ad. iij. dd̓m ꝙ actus qui ꝓducunt̉ ex habituinfuſo. non cauſant alique habitum ſed cōfirmant habitum p̄exiſtentē. ſicut medicinalia remedia adhibita homini ſano ꝑ natura non cauſant aliquā ſanitatē. ſed ſanitatē prius habitā corroborāt. ¶ Queſtio. LIIEinde cōſiderandūeſt de augmēto habituū ⁊ circa hoc q̄runt̉ triaprimo vtrū habitus augeant̉. ſcd̓o vtꝝ augeant̉ ꝑ additionē. tertio vtrū quilibet actꝰ augeat habitumAd primuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ habitus augeri nō poſſit. Augmentū enī eſt circa quātitatē. vt dicit̉ in. v. phi. ſed habitꝰ non ſunt in genere qͣꝫtitatis. ſed in genere qͣlitatis. ergo circa eos augmētum eſſe nō pōt. ¶ Pre. habitus eſt ꝑfectio quedā. vt d̓rin vij. phi. ſed ꝑfectio cum importet finē ⁊ terminū. nonvidetur poſſe recipere magis ⁊ minus. ergo habitus augeri nō pōt. ¶ Pre. in his q̄ non recipiūt magis ⁊ minꝰꝯtingit eſſe alterationē. alterari enī dicit̉ qḋ de minus calido fit magis calidū. ſed in habitibꝰ non eſt alteratio. vtꝓbat̉ in vij. phi. ergo habitus augeri non pn̄t. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ fides eſt quidā habitus ⁊ tn̄ auget̉. vn̄ diſcipl̓ idn̄o dicunt. Dn̄e adauge nobis fidē. vt habet̉ Luc̄. xvij.ergo habitus augent̉. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ augmentū ſicut etalia ad qͣꝫtitatē ꝑtinētia. a qͣꝫtitatibꝰ corꝑalibꝰ ad res ſpūales ⁊ intellectuales tranſferunt̉ ꝓpter ꝯnaturalitatē intellectus nr̄i ad res corꝑales. q̄ ſub imaginatione caduntDicit̉ aūt in qͣꝫtitatibꝰ corꝑeis aliquid magnū ẜm ꝙ addebitā ꝑfectionē qͣꝫtitatis ꝓducit̉. vnde aliqua qͣꝫtitas reputat̉ magna in hoīe. que nō reputat̉ magna in elephāte.vn̄ ⁊ in formis dicimus aliquid magnū ex hoc ꝙ eſt ꝑfectum. Et qꝛ bonū habet rōnem ꝑfecti. ꝓpter hoc in his q̄non mole magna ſunt. idē eſt eſſe maius qd̓ meliꝰ. vt Augu. dicit in. viij. de tri. Perfectio aūt forme dupl̓r pōt cōſiderari. vno mō ẜm ip̄am formam. alio mō ẜm ꝙ ſubiectūꝑticipat formā. Inqͣꝫtum igit̉ attendit̉ ꝑfectio forme ẜmipſam formā. ſic non dicit̉ ipſa eſſe ꝑua vel magna. putamagna vel ꝑua ſanitas vel ſcīa. Inqͣꝫtū ꝟo attendit̉ ꝑfectio forme ẜm ꝑticipationē ſubiecti. dicit̉ magis ⁊ minꝰputa magis vel minus album ⁊ ſanum. Non aūt iſta diſtinctio ꝓcedit ẜm hoc ꝙ forma habeat eſſe preter materiam aūt ſubiectū. ſed qꝛ alia eſt ꝯſideratio eiꝰ ẜm rationeꝫſpēi ſue. ⁊ alia ẜm ꝙ participat̉ in ſubiecto. ẜm hoc igiturcirca intentionem ⁊ remiſſionem habituū et formarumfuerunt quattuor oppiniones apud phōs. vt Simpliciuſ