Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioL

conſuetudinem vertitur. domite manſuete. vocant̉. Deficit tn̄ ratio habitus qͣꝫtum ad vſum volūtatis qꝛ habēt dominiū vtēdi vel vtēdi. qd̓ videt̉ ad rōnem habitus ꝑtinere. ideo ꝓprie loquēdo in eis habitus eſſe nonpn̄t. Ad. iij. dd̓m appetitus ſenſitiuꝰ natus ē moueri ab appetitu rōnali. vt d̓r in. iij. de aīa. ſed vires rōnalesapprehenſiue nate ſūt acciꝑe a viribꝰ ſenſitiuis magisconuenit habitus ſint in viribꝰ ſenſitiuis appetitus qͣꝫin viribꝰ ſenſitiuis app̄henſiuis. ī viribꝰ ſenſitiuis app̄henſiuis ſint habitꝰ niſi ẜm oꝑant̉ ex imꝑio rōnisqͣꝫuis etiā in ip̄is interioribus viribꝰ ſenſitiuis app̄henſiuis poſſint poni aliqui habitus. ẜm quos ſit bn̄ memoratiuꝰ vel cogitatiuus. vl̓ imaginatiuꝰ. vn̄ etiam phūs dicit in ca. de memoria ꝯſuetudo multū oꝑat̉ ad bn̄ memorandū qꝛ etiā iſte vires mouent̉ ad oꝑandū ex imꝑiorōnis. vires aūt app̄henſiue exteriores. vt viſus audutꝰ hmōi ſunt ſuſceptiue aliquoꝝ hab ituū. ſed ẜm diſpoſitionē ſue nature ordinant̉ ad ſuos actꝰ determinatos. ſicut membra corꝑis in quibꝰ ſunt habitꝰ. ſed magis īviribꝰ imꝑantibus motum: ꝑſorum.Ad quartū ſic procediturUidet̉ in intellectu ſint aliqͥ habitus. habitus eniꝫoꝑationibꝰ ꝯformant̉. vt dictū eſt. ſed oꝑationes hoīs ſūtcōmunes aīe corꝑi. vt d̓r in. i. de aīa. habitus. ſꝫ intellectus eſt actꝰ corꝑis. vt d̓r in. iij. de aīa. ergo intelleciꝰ eſt ſubiectū alicuiꝰ habitꝰ: Pre. qd̓ eſt ī aliquo eſt in eo modū eius ī quo ē. ſ id qd̓ eſt forma ſinemateria eſt actꝰ tm̄. qd̓ aūt eſt cōpoſitū ex forma materiahꝫ potentiā actū ſil̓ ergo in eo qd̓ eſt forma tm̄ non pōt aliqͥd qd̓ ſit ſil̓ in potentia actu. ſed ſolū in eo qd̓ ēpoſitū ex materia forma. ſed intellectꝰ eſt forma line materia. ergo habitꝰ qui hꝫ potentiā ſimul actu. qͣſi medium inter vtrūqꝫ exiſtēs. pōt eſſe in intellectu. ſed ſolūin ꝯiuncto qd̓ eſt cōpoſitū ex aīa corꝑe. Pre. habitꝰeſt diſpoſitio ẜm quā aliqͥd bene vl̓ male diſponit̉ ad aliqͥd. vt d̓r in. v. metha. ſed aliqͥs bn̄ vel male ſit diſpoſitus ad actū intellectus ꝓuenit ex aliqua corꝑis diſpoſitione. vn̄ etiam in. ij. de aīa d̓r. molles carne bn̄ aptoste videmus. ergo habitꝰ cognoſcitiui ſunt ī intellectu eſt ſeꝑatus. ſꝫ in aliqua potētia eſt actus alicuiꝰ ꝑtiscorꝑis. Sed ꝯtra eſt phūs in. .vi. ethi. ponit ſcīam etſapīam intellectū. qui eſt habitꝰ principioꝝ. in ip̄a intellectiua ꝑte aīe. Rn̄. dd̓m circa habitus cognoſcitiuos diuerſimode ſunt aliqͥ opinati. Quidā enī ponentesintellectū poſſibilē eſſe vnū in oībꝰ hoībꝰ. coacti ſunt ponere habitꝰ cognoſcitiui ſunt in ip̄o intellectu ſed in viribꝰ interioribꝰ ſenſitiuis. manifeſtū eſt enī hoīes in habitibꝰ diuerſificant̉. vn̄ non pn̄t habitus cognoſcitiui directe poni in eo qd̓ vnū numero exiſtēs eſt oībus hoībuscōmune. vn̄ ſi intellectus poſſibilis ſit vnus nūero oīuꝫhoīm. habitꝰ ſcīaꝝ ẜm quos hoīes diuerſificant̉ poter̄teſſe in intellectu poſſibili ſicut in ſubiecto. ſed erūt in viribus interioribꝰ ſenſitiuis. ſunt diuerſe in diuerſis. Sꝫiſta poſitio primo quidē eſt ꝯtra intentionē Ariſtotil̓. Manifeſtū eſt enī vires ſenſitiue ſunt rōnales eſſentiam. ſed ſolum participationē. vt dicit̉ in i. eihi. phūsaūt ponit intellectuales virtutes. que ſunt ſapīa ſcientia intellectus. in eo qd̓ eſt rōnale eſſentiā. vn̄ non ſunt īvtribꝰ ſenſitiuis. ſed in ip̄o intellectu. Expreſſe etiā dicit īiij. de aīa. intellectus poſſibilis cum ſic fiat ſingula .i.cum reducar̉ in actum ſinguloruꝫ ſpecies intelligibiles

tunc fit ẜm actum eo modo quo ſciens dicitur eſſe in actuqd̓ quidem accidit cum aliquis poſſit oꝑari ſei p̄m .ſ.ſiderando. Eſt quidē igit̉ tunc potentia quodamodo.tn̄ ſimpliciter. vt aut addiſcere aut inuenire. Ip̄e ergo intellectus poſſibilis eſt in quo eſt habitus ſcientie. quo poteſt conſiderare etiā cum non ꝯſiderat. Scd̓o etiam hecpoſitio eſt ꝯtra rei veritatem. ſicut enī eius eſt potentia cuius eſt oꝑatio. ita etiā eius eſt habitus cuius eſt oꝑatio. intelligere aūt ꝯſiderare eſt ꝓprius actus intellectus. ergo habitus quo ꝯſiderat̉ eſt ꝓprie in ip̄o intellectū. Adi. ergo dd̓m quidā dixerūt vt Simplicius refert inmento p̄dicamentoꝝ. qꝛ oīs oꝑatio hoīs eſt quodāmodo ꝯiuncti vt phūs dicit in. i. de aīa. ideo nullus habliꝰ ēaīe tm̄. ſed coniuncti. hoc ſequit̉ nullus habitus ſutin intellectu. cum intellectus ſit ſeꝑatus. vt ꝓpoſitacedebat. ſed iſta non cogit. habitus enī eſt diſpoſitōobięcti ad potentiā. ſed magis diſpoſitio potētie ad obiectū. vn̄ habitus oꝑtet ſit in ip̄a potētia. que eſt principium actus. aūt in eo qd̓ comꝑat̉ ad potentiā ſicut obiēctū. Ip̄m aūt intelligere non d̓r cōmune eſſe aīe corꝑi.niſi rōne fſantaſmatis. vt dicit̉ in .i. de aīa. patet aūttaſma comꝑat̉ ad intellectᵈ Poſſibilē vt obiectū. vt dr̄ ī. iijde aīa. vn̄ relinquit̉ halˢtus intellectiuus ſit principirex ꝑte ip̄ius intellectꝰ. neᵐ Fdex ꝑte fantaſmatis. qd̓ ēmune aīe corꝑi. Et ideo dicendū eſt intellectus poſtibilis eſt ſubiectu habitus. illi enī cōpetit eſſe ſubiectū habitus qd̓ eſt in potētia ad multa. hoc maxīe cōpetit intellectui poſſibili. vn̄ intellectus poſſibilis eſt ſubiectū hacituum intellectualium. Ad. ij. dd̓m ſicut potētia adeſſe ſenſibile ꝯuenit materie corꝑali. ita potētia ad intel ligibile ꝯuenit intellectui poſſibili. vnde nihil prohibet in in tellectu poſſibili eſſe habitum. qui eſt mediꝰ int̓purā potentiam actū ꝑfectum. Ad. iij. dd̓m qꝛ vires app̄henſiue interius p̄ꝑant̉ intellectui poſſibili ꝓpriūobiectu. ideo ex bona diſpoſitione haꝝ virium ad qͣꝫ cooꝑat̉ bona diſpoſitio corꝑis. reddit̉ habilis ad intelligē ſic habitꝰ intellectiuus ſcd̓ario pōt in iſtis viribꝰ.principl̓r aūt in intellectu poſſibili.Ad quintum ſic pocedit̉.Uidet̉ in voluntate ſit aliqͥs habitus. Habitꝰ enī in intellectū ē ſunt ſpēs ītellectuales quibꝰ intelligit actu. ſed volūtas non oꝑat̉ aliquas ſpēs. ergo volūtaseſt ſubiectū alicuius habitus. Pre. in intellectu agētenon ponit̉ aliqͥs habitus ſicut in intellectu poſſibi i. qui ēpotentia actiua. ſed volūtas eſt maxime potētia actiua. qꝛmouet oēs potentias ad ſuos actus. vt ſupra dictū eſt. ergo in ip̄a non eſt aliqͥs habitus. Pre. in potentijs naturalibꝰ non eſt aliqͥs habitus. qꝛ ex ſua natura ſunt ad aliqͥd determinate. ſed volūtas ex ſua natura ordinat̉ ad hoc tendat in bonū ordinatū rōne. ergo in voluntate non ēaliquis habitus. Sed ꝯtra eſt iuſticia eſt habitusdam. ſed iuſticia eſt in voluntate. eſt enī iuſticia habitusquidā ẜm quē aliqͥ volunt oꝑant̉ iuſta. tvt d̓r in. v. ethi.ergo volūtas eſt ſubiectū alicuius habitꝰ. Rn̄. dd̓moīs potētia diueiſ mode pōt ordinari ad agendū. indiget habitu quo bn̄ diſponat̉ ad ſuū actū. voluntas aūtſit potētia rōnalis. diuerſimode pōt ad agendū ordinari oꝑtet in volūtate aliquē habitū ponere quobn̄ diſponat̉ ad ſuū actū. Ex ip̄a etiā rōne habitꝰ apꝑet hꝫ quēda principalē ordinatōeꝫ ad volūtatē. ꝓut habitꝰ ē qͥsvtit̉ cum voluerit. vt ſupra dictū eſt. Ad i. ergo dd̓ꝫ

H 2