Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LQueſtio.

vtit̉ exemplificādo de ſanitate egritudine. de virtutede ſcīa. qꝛ in. vij. phi. ponit exp̄ſſe inter hītus pulchritudinē ſanitatē. ¶Ad. i. dd̓. obiectio illa ꝓcedit hī̄tu ẜm ē diſpō ad oꝑatōeꝫ. de actibꝰ corꝑis ſunt a natura. āt de his ſunt ab aīa. qͦꝝ principiū ē voluntas.Ad. ij. dd̓. diſpōnes corꝑales ſunt ſimpl̓r difficile mobiles ꝓpter mutabilitatē corꝑaliū cāꝝ. pn̄t tn̄ difficile mobiles comꝑatōeꝫ ad tale ſubiectū. qꝛ .ſ. tali ſubiecto durante amoueri pn̄t. vel qꝛ ſunt difficile mobiles comꝑatōneꝫ ad alias diſpōnes. ſed qͣlitares animeſunt ſimpl̓r difficile mobiles ꝓpter immobilitatē ſubiecti dic̄ ſanitas difficile mobil̓ ſimpl̓r ſit hītus. ſed ē vt hītus. ſic̄ in greco habet̉. qͣlitates āt dicunt̉ ſimpl̓rhītus. Ad. iij. dd̓. diſpōnes corꝑales ſunt in primaſpē qͣlitatis vt quidā poſuerūt. differūt a qualitatibꝰ tertieſpēi. in hoc qͣlitates tertie ſpēi ſunt vt in fieri vt in motu. vn̄ dicunt̉ paſſiones vel paſſibiles qͣlitates. qn̄ aūtꝑuenerint ad ꝑfectū qͣi ad ſpēꝫ. tūc ſunt in prima ſpēlitatis. Sꝫ hoc improbat Simplicius in ꝯmēto p̄dicamētoꝝ. qꝛ ẜm hoc calefactio eēt in tertia ſpē qͣlitatis. calor aūtin prima. Areſto. aūt poīt calorē in tertia. vn̄ Porphyriꝰdic ſic̄ Simplicius ibidem refert. paſſio vel paſſibil̓litas eſt diſpō habitus. differunt in corꝑibus ẜm intenſionem remiſſionem. quando enim aliquid recipit caliditatem ẜm calefieri tm̄. non autem vt calefacere poſſit.tunc eſt paſſio ſi ſit cito tranſiens. vel paſſibilis qualitasſi ſit manens. quando autem iam ad hoc perducit̉ pōtetiam alterum caleᶠacere. tunc eſt diſpoſitio. ſi autem vltērius intm̄ confirmet̉ ſit difficile mobilis. tunc erit habitus. vt ſic diſpoſitio ſit quedam intenſio ſeu perfectio paſſionis vel paſſibilis qualitatis. habitus autem diſpoſitionis. Sed hoc improbat Simplicius. quia talis intenſio remiſſio non important diuerſitatem ex parte ip̄iꝰ forme. ſed ex diuerſa participatione ip̄ius ſubiecti. itadiuerſificarent̉ per hoc ſpecies qualitatis. Et ideo aliterdd̓. eſt ſicut ſupra dictum eſt. commenſuratio ip̄arumqualitatum paſſibilium ſecundum conuenientiam ad naturam habent rōnem diſpoſitionis. ideo facta alteratōnecirca ip̄as qualitates paſſibiles. que ſunt calidum. frigidum. humidum. ſiccum. fit ex conſequenti alteratio ẜmegritudinem ſanitatē. primo autē ſe non ē alteratioẜm hmōi habitus diſpōnes.Ad ſecundū ſic ꝓceditur.Uidet̉ hītus ſint in aīa magis ẜm eſſentiā qͣꝫ ẜm potētiā. Diſpōnes .n. hītus dicunt̉ in ordine ad naturā. vtdictū ē. ſꝫ natura magis attendit̉ ẜm eſſentiā aīe qͣꝫ ẜm potētias. qꝛ aīa ẜm ſuā eſſentiā ē natura talis corꝑis formaeius. hītus ſunt in aīa ẜm eius eſſentiā ẜm potētiāPre. Accn̄tis eſt accn̄s. hītus aūt ē qͦddā accn̄s. ſedpotētie aīe ſunt de genere accn̄tiū. vt in primo dictū eſt.hītus ē in aīa rōe ſue potētie. Pre. Subiectum eſtprius eo qd̓ ē in ſubiecto. ſꝫ hītus ꝑtineat ad primamſpēꝫ qͣlitatis ē prior qͣꝫ potētia ꝑtinet ad ſcd̓aꝫ ſpēꝫ. hī̄tus ē in potētia aīe ſic̄ in ſubiecto. Sꝫ ꝯͣ ē phūsin i. ethi. ponit diuerſos hītus in diuerſis ꝑtibus aīe.Rn̄. dd̓. ſic̄ ſupͣ dictū ē. hītus īportat diſpōeꝫ qͣꝫdā in ordine ad naturā vel ad oꝑatōeꝫ. Si accipiat̉ hītus ẜꝫhꝫ ordinē ad naturā. ſic pōt in aīa. ſi tn̄ de natura humana loqͣmur. qꝛ ip̄a aīa ē forma cōpletiua hūane nature. vn̄ ẜm hoc magis pōt aliqͥs hītus vel diſpō in corꝑe ordinē ad aīaꝫ qͣꝫ in aīa ordinē ad corpus. Sꝫ ſi loqͣ-

mur de ali ſuꝑiori natura. cꝰ pōt eſſe ꝑticeps. ẜm illd̓ij. Pe. i. Ut ſimus ꝯſortes nature diuine. ſic nihil ꝓhibetin aīa ẜm ſuā eēntiā aliquē hītū .ſ. gr̄aꝫ vt in fra dicet̉.Si vero accipiat̉ hītus in ordine ad oꝑatōeꝫ. ſic maxīe hitus inueniunt̉ in aīa. inqͣꝫtū aīa de terminat̉ ad vnamoꝑatōeꝫ. ſꝫ ſe hꝫ ad multas qd̓ reqͥrit̉ ad hītū. vt ſupͣ dictūē. Et qꝛ aīa ē principiū oꝑatōnū ſuas potētias. ideo ẜmhoc hītus ſunt in aīa ẜm ſuas potētias. Ad. i. dd̓.eſſentia aīe ꝑtinet ad naturā hūanā. ſic̄ ſubiectū diſponendū ad aliquid aliud. ſꝫ ſic̄ forma natura ad quā aliquis diſponit̉. Ad. ij. dd̓. accn̄s ſe pōt eſſe ſubiectū accn̄tis. ſed quia etiam in ip̄is accn̄tibus eſt ordodam. ſubiectum ẜm eſt ſub vno accn̄te. intelligit̉ ſubiectū alterius. ſic d̓r vnum accn̄s eſſe ſubiectū alterius.vt ſuꝑficies coloris. hoc pōt potentia eſſe ſubiectumhītus. Ad. iij. dd̓. hītus p̄mittit̉ potētie ẜm importat diſpōeꝫ ad naturā. potētia āt ſꝑ īportat ordine ad oꝑationē ē poſterior. natura ſit oꝑatōis principiū. ſꝫ hītꝰcꝰ potētia ē ſubiectū. īportat ordinē ad naturā. ſed adoꝑatōeꝫ. vn̄ ē poſterior potētia. Uel pōt dici hītusponit̉ potētie ſic̄ cōpletū incōpleto. actus potētie. actusenī naturaliter eſt prior. qͣꝫuis potētia ſit prior ordine generationis tꝑis. vt d̓r in. vij.. ix. metaphi.Ad tertiuꝫ ſic proceditur.Uidet̉ in potentijs ſenſitiue ꝑtis non poſſit eſſe aliqͦshabitus. Sicut .n. potentia nutritiua ꝑs eſt irrōnalis ita ſenſitiua. ſed in potentijs nutritiue partis non ponituraliquis habitus. ergo nec in potentijs ſenſitiue partis aliquis habitus debet poni. Pre. Senſitiue ꝑtes ſuntcōes nobis brutis. ſed in brutis non ſunt aliqui habitꝰ.quia non eſt in eis voluntas que in diffinitōe habitus ponit̉. vt ſupͣ dictū eſt. in potentijs ſenſitiuis ſunt aliqͣhabitus. Pre. habitus aīe ſunt ſcīe virtutes. ſic̄ ſcīarefert̉ ad vim apprehenſiuam. ita virtus ad vim appetitiuam. ſed in potētijs ſenſitiuis non ſunt alique ſcīe. cumſcīa ſit vl̓ium. que vires ſenſitiue apprehendere non pn̄t.ergo etiam nec habitus virtutum in ꝑtibus ſenſitiuispn̄t. Sed contra eſt quod ph̓us dicit in. iij. ethi. aliq̄virtutes .ſ. tꝑantia fortitudo ſunt irrōnabiliū ꝑtium.Rn̄. dd̓. vires ſenſitiue dupl̓r pn̄t ꝯſiderari. vnō modoẜm oꝑant̉ ex inſtinctu nature. alio ẜm oꝑant̉ ex īperio rōis. ẜm igit̉ oꝑant̉ ex inſtinctu nature. ſic ordinātur ad vnū ſic̄ natura. ſic̄ in potētijs naturalibꝰ nonſunt aliqui hītus. ita etiā nec in potētijs ſenſitiuis ẜmex inſtinctu nature oꝑant̉. ẜm vero oꝑant̉ ex imꝑio ronis. ſic ad diuerſa ordinari pn̄t. ſic pn̄t in eis eſſe aliquihītus quibꝰ bn̄ aut male ad aliqͥd diſponunt̉. Ad. i.dd̓. vires nutritiue ꝑtis non ſunt nate obedire imperiorōnis. ideo ſunt in eis aliqui habitus. ſed vires ſenſitiue nate ſunt obrdire imperio rōis. in eis pn̄t aliqui hītus. nam ẜm obediūt rōi quodammodo rōnalesdicunt̉. vt in. i. ethi. d̓r. Ad. ij. dd̓. vires ſenſitiue inbrutis animalibus non oꝑant̉ ex imperio rōnis. ſed ſi ſibirelinquant̉ bruta aīalia. oꝑant̉ ex inſtinctu nature. ſic ībrutis animalibus ſunt aliqui hītus ordīati ad oꝑatōnes. ſunt tn̄ in eis alique diſpōnes in ordine ad naturamvt ſanitasr⁊ plulchritudo. ſꝫ qꝛ bruta aīalia a rōne hoīsquandam ꝯſuetudinem diſponunt̉ ad aliqͥd oꝑandū. ſicvel aliter. hoc in brutis aīalibus hītꝰ qͦdāmō poni pn̄tvn̄ Augꝰ. dicit in li. lxxxlij. q. videmꝰ īmaniſſimas beſtias a maxīs voluptatibꝰ abſtinere doloꝝ mētu. qd̓ ī eaꝝ