QueſtioXLIX

dices ꝙ qͣlitatū q̄dā ſunt naturales q̄ ẜm naturā inſunt ⁊ſꝑ. q̄dā aūt ſunt aduēticie q̄ ab extrīſeco efficiunt̉. ⁊ pn̄t amitti. ⁊ hec qͥdē q̄ ſunt adueticie ſunt hītus ⁊ diſpōes ẜmfacile ⁊ difficile amiſſibile differētes. naturaliū āt qͣlitatūq̄dam ſunt ẜm id ꝙ aliqͥd ē in potētia. ⁊ ſic eſt ſcd̓a ſpēsqͣſitatis. q̄dā ꝟo ẜm ꝙ aliqͥd ē in actu. ⁊ hoc vl̓ in ꝓfundūvl̓ ẜm ſuꝑficiē. ſi in ꝓfundū qͥdē ſic ē tertia ſpēs qͣlitatꝭ. ẜꝫꝟo ſſuꝑficiē ē qͣrta ſpēs qͣlitatis. ſic̄ figura ⁊ forma. q̄ ē figura aīati. Sꝫ iſta diſtinctio ſpēꝝ qͣlitatis incōuenies videt̉. ſunt .n. multe figure ⁊ qͣlitates paſſibiles nō naturales ſꝫ aduēticie. ⁊ multe diſpōes nō aduēticie ſꝫ naturaleſſic̄ ſānitas ⁊ pulchritudo ⁊ hmōi. ⁊ ꝓpter hoc nō ꝯueīt ordini ſpēꝝ. ſꝑ .n. qd̓ naturalius ē prius ē. Et iō aliter accipiēda ē diſtinctio diſpōnū ⁊ habituū ab alijs qͣlitatibꝰ. ꝓprie .n. qͣlitas importat quēdā modū ſubſtātie. modus autem ē vt dic̄. Aug. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫ quē mēſura p̄figit. vn̄importat qͣꝫdā determinatōeꝫ ẜm aliquā menſurā. ⁊ iō ſic̄id ẜm ꝙ determinat̉ potētia materie ẜm eē ſubſtātialeⁱ d̓rqͣlitas q̄ eſt dr̄ia ſubſtātie. ita id ẜm ꝙ determinat̉ potētiaſubiecti ẜm eē accn̄tale d̓r qͣlitas accn̄tal̓. q̄ ē etiā q̄dā dr̄iavt pꝫ ꝑ ph̓m in. v. metaphi. Modus aūt ſiue determinatio ſubiecti ẜm eē accn̄tale pōt accipi vl̓ in ordine ad ip̄aꝫnaturā ſubiecti. vel ẜm actōeꝫ ⁊ paſſionē q̄ ꝯſequunt̉ principia nature. q̄ ſunt materia ⁊ forma vel ẜm qͣꝫtitatē. Siaūt accipiat̉ modus vel determinatio ſubiecti ẜm qͣꝫtitatēſic ē qͣrta ſpēs qͣlitatis. Et qꝛ qͣꝫtitas ẜm ſui rōnem ē ſinemotū ⁊ ſine rōe boni ⁊ mali. iō ad qͣrtā ſpēꝫ qͣlitatis nō ꝑtinet ꝙ aliqͥd ſit bn̄ vl̓ male. cito vel tarde trāſiēs. Uodꝰaūt ſiue determinatio ſubiecti ẜm actionē ⁊ paſſionē attēdit̉ in ſcd̓a vel tertia ſpē qͣlitatis. ⁊ iō in vtraqꝫ ꝯſiderat̉ ꝙaliqͥd facile vel difficile fiat. vel ꝙ ſit cito tranſiēs aut diuturnū. nō aūt ꝯſiderat̉ in his aliqͥd ꝑtinēs ad rōnē bonivel mali. qꝛ motus ⁊ paſſiones nō hn̄t rōnem finis. bonūaūt ⁊ malū d̓r ꝑ reſpectū ad finē. ſꝫ motus ⁊ determinatioſubiecti in ordine ad naturā rei. ꝑtinet ad primā ſpēꝫ qͣlitatis. q̄ eſt habitꝰ ⁊ diſpō. Dic̄. .n. ph̓s in. vij. phi. loquēsde habitibꝰ aīe ⁊ corꝑis. ꝙ ſunt diſpōnes q̄dā ꝑfecti ad optimū dico aūt ꝑfecti qd̓ ē diſpoſitū ẜm naturā. Et qꝛ ip̄aforma ⁊ natura rei ē finis. ⁊ cꝰ cā fit aliqͥd. vt d̓r in. ij. phi.ideo in prima ſpē ꝯſiderat̉ ⁊ bonū ⁊ malū. ⁊ etiam facile ⁊difficile mobile ẜm ꝙ aliqͣ natura ē finis generatōis ⁊ motus. vn̄ in. v. metaphi. ph̓us diffinit habitū ꝙ ē diſpō ẜmquā aliqͥs diſponit̉ bn̄ vel male. ⁊ in. ij. ethi. dic̄ ꝙ habitusſunt ẜm qͦs ad paſſiones nos habemus bn̄ vel male. Qn̄enī eſt modus ꝯueniēs nature rei. tūc hꝫ rōnē boni. qn̄ ātnō ꝯuenit. tūc hꝫ rōnem mali. Et qꝛ natura ē id qd̓ primūꝯſiderat̉ in re. iō habitus ponit̉ prima ſpēs qͣlitatis. IAd. i. gͦ dd̓. ꝙ diſpō ordinē quendā importat vt dictum ē.vn̄ nō d̓r aliqͥs diſponi ꝑ qͣlitatē niſi in ordine ad aliqͥd. ⁊ſi addat̉ bn̄ vel male. qd̓ ꝑtinet ad rōnē habitus. oportetꝙ attendat̉ ordo ad naturā qͥ eſt finis. vn̄ ẜm figurā vl̓ ẜꝫcalorē vel frigus nō d̓r aliqͥs diſponi bn̄ vel male niſi ẜmordinē ad naturā rei. ẜm ꝙ ē ꝯueniēs vel nō ꝯueniēs. vn̄⁊ ip̄e figure ⁊ paſſibiles qͣlitates ẜm ꝙ ꝯſiderant̉ vt ꝯueniētes vel nō ꝯueniētes nature rei. ꝑtinēt ad habitus veldiſpōes. nā figura ꝓut ꝯuenit nature rei ⁊ color. ꝑtinentad pulchritudinē. calor aūt ⁊ frigus ẜm ꝙ ꝯueniūt nature rei ꝑtinēt ad ſanitatē. ⁊ hoc mō caliditas ⁊ frigiditaſ ponunt̉ a ph̓o in prima ſpē qͣlitatis. Un̄ pꝫ ſolutio ad. ij. ka qͥbuſdā aliter ſoluat̉. vt Simplicius dic̄ in ꝯmēto p̄dicamētoꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ iſta dr̄ia difficile mobile nō diuerſificat hītū ab alijs ſpēbꝰ qͣlitatis. ſꝫ a diſpōne. diſpō

aūt dupl̓r accipit̉. Uno mō ẜm ꝙ ē genus habitus. namin. v. metaphi. di ſpō ponit̉ in diffinitōe habitus. Alio mōẜm ꝙ ē aliqͥd ꝯͣ habitū diuiſum. ⁊ pōt intelligi diſpō ꝓpriedicta ꝯdiuidi ꝯͣ hītū dupl̓r. Uno mō ſic̄ ꝑfectū ⁊ imꝑfectū in eadē ſpē. vt .ſ. diſpō dicat̉ retinēs nomē cōe. qn̄ imꝑfecte ineſt ita ꝙ de facili ami ttit̉. hītus aūt qn̄ ꝑfecte īeſtvt nō de facili amittat̉. ⁊ ſic diſpō fit habitus. ſic̄ puer fitvir. Alio mō pn̄t diſtingui ſic̄ diuerſe ſpēs vnius generisſubalterni. vt dicant̉ diſpōnes ille qͣlitates prime ſpēi. q̄bus ꝯuenit ẜm ꝓpriā rōnem vt de facili amittant̉. qꝛ hn̄tcauſas trāſmutabiles. vt egritudo ⁊ ſanitas. habitꝰ verodicunt̉ ille qͣlitates q̄ ẜm ſuā rōnē hn̄t ꝙ nō de facili trāſmutent̉. qꝛ hn̄t cauſas immobiles. ſic̄ ſcīe ⁊ ꝟtutes. ⁊ ẜmhoc diſpō non ſit habitus. ⁊ hoc videt̉ magis ꝯſonū intētioni Areſto. vn̄ ad hꝰ diſtinctōnis ꝓbatōnem induc̄ cōeꝫloquendi ꝯſuetudinē ẜm quā qualitates q̄ ẜm rōnem ſuaſunt facile mobiles. ſi ex aliquo accidenti difficile mobiles reddant̉. habitus dicunt̉. ⁊ ecōuerſo ē de qualitatibꝰq̄ ẜm ſuā rōnem ſunt difficile mobiles. nam ſi aliqͥs imꝑfecte habeat ſcīam vt de facili poſſit ip̄am amittere. magisd̓r diſponi ad ſcīam qͣꝫ ſcīam habere. Ex quo pꝫ ꝙ nomēhabitus diuturnitate qͣꝫdam importat. non aūt nomē diſpoſitōis. nec impedit̉ quin ẜm hoc facile ⁊ difficile mobile ſint ſpecifice differentie. ꝓpter hoc ꝙ iſta ꝑtinent adpaſſionē ⁊ motum ⁊ nō ad genus qualitatis. nā iſte dr̄iequāuis ꝑ accn̄s videant̉ ſe habere ad qualitateꝫ. deſignāttn̄ ꝓprias ⁊ ꝑ ſe dr̄ias qualitatum. ſicut etiam a genere ſubſtantie frequenter accipiunt̉ dr̄ie accn̄tales loco ſubſtantialium. inquantum per eas deſignantur principia eſſentialia.Ad tertiuꝫ ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ habitus non importet ordinem ad actum. Unūquodqꝫ .n. agit ẜm ꝙ eſt in actu. ſed ph̓s dic̄ in. iij. de aīa.ꝙ cum aliquis ſciens ẜm habitum. eſt etiam tūc in potentia aliter tn̄ qͣꝫ an̄ addiſcere. ergo habitus nō importat habitudinem principij ad actum. ¶ Pre. Illud quod ponit̉in diffinitōe alicꝰ ꝑ ſe ꝯuenit illi. ſed eſſe principiū actionis ponit̉ in diffinitōe potentie. vt pꝫ in. v. metaphi. ergoeſſe principiū actus ꝑ ſe conuenit potentie. quod autem ēꝑ ſe. eſt principiū in vnoquoqꝫ genere. ſi ergo etiam habitus ſit principium actus. ſequit̉ ꝙ ſit poſterior qͣꝫ potētia.⁊ ſic nō erit prima ſpecies qualitatis habitus vel diſpoſitio. ¶ Pre. Sanitas qn̄qꝫ eſt habitus. ⁊ ſil̓r macies ⁊pulchritudo. ſed iſta nō dicunt̉ ꝑ ordinem ad actum. nonergo eſt de rōe habitus ꝙ ſit principium actus. ¶ Sed ꝯͣeſt quod Augꝰ. dicit in li. de bono coniugali. ꝙ habitus ēquo aliqͥd agit̉ cum opus eſt. ⁊ ꝯmētator dic̄ in. iij. de aīa.ꝙ habitus eſt quo quis agit cum voluerit. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙhabere ordinē ad actū poteſt competere habitui ⁊ ẜm rōnem habitus. ⁊ ẜm rōnē ſubiectī in quo eſt habitus. ẜmqͥdē rōnē habitus ꝯuenit oī habitui aliqͦ mō habere ordinē ad actum. Eſt .n. de rōe habitus vt importet habitudinem qͣꝫdam in ordine ad naturam rei. ẜm ꝙ ꝯuenit velnō ꝯuenit. Sed natura rei q̄ eſt finis generatōis. vlteriusetiā ordinat̉ ad aliū finē. qͣ vel eſt oꝑatio. vel alqd̓ oꝑatumad quod qͥs ꝑuenit ꝑ oꝑatōnem. vn̄ habitus nō ſolū importat ordine ad ip̄am naturam rei ſed etiam ꝯſequenterad oꝑationem inqͣꝫtum eſt finis nature. vel ꝑducens ad finem. vn̄ in. v. metaphi. d̓r in diffinitōe habitus. ꝙ ē diſpoſitio ẜm quā bene vel male diſponit̉ diſpoſitum. aut ẜm ſei. ẜm ſuam naturā. aut ad aliud .i. in ordine ad finem. ſed