QueſtioXLVI
augmentatū ſimpl̓r augmentat amorem. ſed obiectū audacie eſt compoſitum ex bono ⁊ malo. ⁊ motus audacie inmalum p̄ſupponit motum ſpei in bonum. ⁊ ideo ſi tantuꝫaddat̉ de arduitate ad periculum ꝙ excedat ſpem. non ſequet̉ motus audacie. ſed diminuet̉. ſi tamen ſit motꝰ audacie quanto maius eſt periculum tāto maior audaciapeputat̉. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ex leſione non cauſat̉ ira niſi ſurpoſita aliqua ſpe. vt infra dicet̉. ⁊ ideo ſi fuerit tantum periculum ꝙ excedat ſpem victorie. non ſequitur ira. ſed verum eſt ꝙ ſi ira ſequat̉. audacia augebitur.¶ Queſtio. XLVIEinde ꝯſiderādumeſt de ira. ⁊ primo de ira ẜm ſe. Scd̓o de cauſa factiua ire ⁊ remedio eius. Tertio de effectu eius. Circa primum querunt̉ octo. Primo. vtrum iraſit paſſio ſpecialis. Secundo. vtrum obiectum ire ſit bonum an malum Tertio. vtꝝ ira ſit in cōcupiſcibili. Quarto. vtrum ira ſit cum rōne. Quinto. vtrum ira ſit naturalior qͣꝫ concupiſcentia. Sexto. vtrum ira ſit grauior qͣꝫ odium. Septimo. vtrum ira ſolum ſit ad illos ad quos eſtiuſticia. Octauo. de ſpeciebus ire.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ ira nō ſit paſſio ſpecialis. Ab ira .n. denominat̉potentia iraſcibilis. ſed huius potentie nō eſt vna tm̄ paſſio ſed multe. ergo ira non ē vna paſſio ſpecialis. ¶ Pre.cuilibet paſſioni ſpeciali eſt aliquid contrarium. vt pꝫ inducenti ꝑ ſingula. ſed ire non eſt aliqua paſſio contraria.vt ſupra dictum eſt. ergo ira non eſt paſſio ſpecialis. IPre. Una ſpecialis paſſio non includit aliam. ſed ira indudit multas paſſiones eſt .n. cum triſticia ⁊ cum ſpe ⁊ cūdelectatione. vt pꝫ ꝑ philoſophum in. ij. rhetori. ergo iranon eſt paſſio ſpecialis. ¶ Sed contra eſt ꝙ Damaſ. ponit iram ſpecialem paſſionem. Et ſil̓r Tullius. iiij. de tuſculanis queſtionibus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ aliquid d̓r generaledupl̓r. Uno modo ꝑ predicationem. ſicut animal eſt generale ad omnia animalia. Alio modo ꝑ cauſam. ſicut ſoleſt cauſa generalis omnium qui generant̉ in his inferioribus. ẜm Diony. in. iiij. c. de di. no. Sicut .n. genus continet multas differentias poteſtate ẜm ſimilitudinē materie. ita cauſa agens continet multos effectus ẜm virtutem actiuam. contingit autem aliquem effectum ex cōcurſu diuerſarum cauſarum ꝓduci. Et quia omīs cauſa aliquo modo in effecū manet. pōt etiam dici tertio modo ꝙeffectus ex congregatione multaꝝ cauſarum ꝓductus. hꝫquandam generalitatem inqͣꝫtum continet multas cauſas quodammodo in actu. Primo ergo mō ira nō eſt paſſio generalis. ſed condiui ſa alijs paſſionibꝰ. vt ſupͣ dictūeſt. Sil̓r aūt nec ſcd̓o mō. nō eſt .n. cauſa aliaꝝ paſſionuꝫ.vt ſupͣ dictū ē. ſed ꝑ hunc modū pōt dici general̓ paſſioamor: vt pꝫ ꝑ Aug. in. xiiij. de ci. dei. Amor .n. ē prima radix omniū paſſionū. vt ſupra dictū ē. Sꝫ tertio mō pōtira dici paſſio general̓. inqͣꝫtū ex ꝯcurſu multaꝝ paſſionuꝫcauſat̉. nō .n. inſurgit motus ire niſi ꝓpter aliquā triſticiāillatā. ⁊ niſi ad ſit deſideriū ⁊ ſpes vlciſcēdi. qꝛ vt ph̓s dic̄in. ij. rheto. Iratus hꝫ ſpē puniēdi. appetit .n. vindictā vtſibi poſſibile. vn̄ ſi fuerit multū excelles ꝑſona q̄ nocumētū ītulit. nō ſeq̄t̉ ira ſꝫ ſolū triſticia. vt Auicē. dic̄ in li. deaīa. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ vis iraſcibil̓ denoīat̉ ab ira. nō quiaoīs motus hꝰ potētie ſit ira. ſꝫ qꝛ ad irā terminant̉ omēsmoīꝰ hꝰ potētie. ⁊ inter alios eiꝰ motiꝰ iſte ē manifeſtior. I
Ad. ij. dd̓. ꝙ ex hocip̄o ꝙ ira cauſat̉ ex ꝯͣrijs paſſionibꝰ .ſ.a ſpe q̄ ē boni. ⁊ a triſticia q̄ ē mali. includit in ſe ip̄aꝫ ꝯͣrietatē. ⁊ iō nō hꝫ ꝯͣriū extra ſe. ſic̄ etiā in medijs coloribusnō inuenit̉ ꝯͣrietas niſi q̄ ē ſimpliciū coloꝝ ex qͥbꝰ cauſant̉Ad. iij. dd̓. ꝙ ira īcludit multas paſſiones. non q̇dē ſic̄genus ſpēs. ſꝫ magis ẜm continentiā cauſe ⁊ effectus.Ad ſecundū ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ obiectū ire ſit malū. Dic̄. n. Grego. nice. ꝙ ira ēqͣi armigera ꝯcupīe. inqͣꝫtū .ſ. impugnat id qd̓ ꝯcupīaꝫ īpedit. ſꝫ oē impedimētū hꝫ rōeꝫ mali. gͦ ira reſpic̄ malū tāqͣꝫ ob̓m. ¶ Pre. ira ⁊ odiū ꝯueniūt in effectu. vtriuſqꝫ .n.ē inferre nocumētū alteri. ſꝫ odiū reſpic̄ malū tāqͣꝫ ob̓m.vt ſupͣ diciū ē. gͦ etiā ⁊ ira. ¶ Pre. ira cāt̉ ex triſticia. vn̄ph̓s dic̄ ī. vij. ethi. ꝙ ira oꝑat cū triſticia. ſꝫ triſticie obiectū ē malū. gͦ ⁊ ire. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Aug. dic̄ ī. iiij. ꝯfeſ. ꝙ iraapperit vīdictā. ſꝫ appetitꝰ vīdicte ē appetitus boni. cū vīdicta ad iuſticiā ꝑtineat. gͦ obiectū ire ē bonū. ¶ Pre. ira ſꝑē cū ſpe. vn̄ ⁊ delectatōeꝫ cauſat. vt dic̄ ph̓s ī. ij. rheto. ſꝫ ſpei⁊ delectatōis obiectū ē bonū. gͦ ⁊ ire. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ motusappetitīe ꝟtuiꝭ ſeqͣt̉ actū ꝟtutis app̄hēſiue. vis at app̄hēſiua dupl̓r aliqͥd app̄hēdit. vno mō ꝑ modū incōplexi. ſic̄cū intelligimꝰ qͥd ē hō. alio mō ꝑ modū ꝯplexi. ſic̄ cū intelligimꝰ albū ineſſe hoī. vn̄ vtroqꝫ mō vis appetitīa pōt tēdere ī bonū ⁊ malū. ꝑ modū q̄dē ſimplicis ⁊ incōplexi. cūappetitꝰ ſimpl̓r ſeqͥt̉ vel inheret bono vel refugit malū. ⁊tales motꝰ ſunt d̓ſideriū ⁊ ſpes. delectatio ⁊ triſticia. ⁊ aliahmōi. Per modū āt ꝯplexi. ſic̄ cū appetitꝰ fert̉ ī hoc ꝙ aliqͥd bonū vl̓ malū inſit vel fiat circa alteꝝ. vl̓ tēdēdo in hocvl̓ refugiēdo ab hoc. ſic̄ māifeſte pꝫ ī amore ⁊ odio. amamꝰ. n aliquē īqͣꝫtū volumus ei ineſſe aliqd̓ bonū. odimusāt aliquē īqͣꝫtū volumus ei īeſſe aliqd̓ malū. ⁊ ſil̓r ē in ira.qͥcūqꝫ .n. iraſcit̉ q̄rit vīdicari de aliqͦ. ⁊ ſic motus ire fēditin duo .ſ. ī ip̄aꝫ vīdictā quā appetit ⁊ ſꝑat ſic̄ qͦddā bonumvn̄ ⁊ de ip̄a delectat̉. tēdit etiā in illū de qͦ q̄rit vindictā ſic̄ī ꝯͣriū ⁊ nociuū. qd̓ ꝑtīet ad rōeꝫ mali. Eſt tn̄ duplex dr̄iaattēdēda circa hoc ire ad odiū ⁊ ad amorē. qͣꝝ prima ē. ꝙira ꝑ ſe reſpic̄ duo obiecta. amor ꝟo ⁊ odiū qn̄ꝫ reſpiciūtvnū obiectū tm̄. ſic̄ cū d̓r aliqͥs amare vinū vi aliqͥd hmōiaut etiā odire. Scd̓a ē. qꝛ vtrūqꝫ obiectoꝝ. qd̓ reſpic̄ amorē bonū. vult .n. amās bonū alicui tāqͣꝫ ſibi ꝯueniēti. vtrunqꝫ ꝟo hoꝝ q̄ reſpicit odiū hꝫ rōeꝫ mali. vult .n. odiēs malūalicui tāqͣꝫ cuidā incōueniēti. ſꝫ ira reſpic̄ vnū obiectū ẜmrōeꝫ boni .ſ. vindictā quā appetit. ⁊ aliud ẜm rōeꝫ mali. .ſ.hoīeꝫ nociuū de qͦ vult vindicari. ⁊ iō ē paſſio qͦdāmō cōpoſita ex ꝯͣrijs paſſionibꝰ. Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad obiecta.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ira ſit in concupiſcibili Dicit. .n. Tullius in. iiij.de tuſculanis queſtionibus. ꝙ ira eſt libido quedam. ſedlibido eſt in concupiſcibili. ergo ⁊ ira. ¶ Pre. Aug. dicitin regula. ꝙ ira creſcit in odium. Et Tullius dicit in eodēli. ꝙ odium eſt ira inueterata. ſed odium eſt in concupiſcibili ſicut amor. ergo ira eſt in concupiſcibili. ¶ Pre. Damalcenus ⁊ Gregorius nycenus dicunt. ꝙ ira componitur ex triſticia ⁊ deſiderio. ſed vtrumqꝫ horum eſt in concupiſcibili. ergo ira eſt in concupiſcibili. ¶ Sed contra.vis concupiſcibilis eſt alia ab iraſcibili. ſi igitur ira eſſetin concupiſcibili. non denominaretur ab ea visⁱ iraſcibilis. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. paſſiones iraſcibilis in hoc differunt a paſſionibus ꝯcupiſcibil̓. ꝙ obiecta
G3