Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXLIII

Einde ꝯſiderādumeſt de cauſa timoris. Et circa hoc q̄runt̉ duoPrimo. vtrum cauſa timoris ſit amor. Secundo. vtrum cauſa timoris ſit defectus.Ad primum ſic procediturUidet̉ amor non ſit cauſa timoris. Illud .n. quod introducit aliquid eſt cauſa eius. ſed timor introducit amorem charitatis. vt Augꝰ. dicit ſuꝑ canonicam Iohannisergo timor eſt cauſa amoris econuerſo. Pre. ph̓sdicit in. ij. rheto. illi maxime timent̉ a quibus expectamus īminere nobis aliqua mala. ſed ꝓpter hoc ab aliqͦexpectamus malum. magis ꝓuocamur ed odium eiꝰ qͣꝫad amorem. ergo timor magis cauſat̉ ab odio qͣꝫ ab amore. Pre. Supͣ dictum ē. ea que ſunt a nobiſip̄ishabent rōnem terribilium. ſed ea que ſunt ex amore maxime ꝓueniunt ex intimo cordis. ergo timor ex amore noncauſat̉. Sed contra eſt quod Augꝰ. dicit in li. lxxxiij. q.Nulli dubium eſt non aliam eſſe metuendi cauſam. niſi ne id quod amamus. aut adeptum amittamus. autadipiſcamur ſperatum. omnis ergo timor cauſat̉ ex hoc aliquid amamus. amor igit̉ eſt cauſa timoris. Rn̄.dd̓. obiecta paſſionum anime ſe habent ad eas tāqͣꝫ forme ad res naturales vel artificiales. quia paſſiones anime ſpeciem recipiūt ab obiectis. ſicut res p̄dicte a ſuis formis. Sicut igit̉ quicquid eſt cauſa forme. eſt cauſa reiſtitute ip̄m. ita etiam quicquid quocunqꝫ eſt cauſa obiecti. eſt cauſa paſſionis. Contingit autem aliquideſſe cauſam ob iecti. vel per modum cauſe efficientis. velmodum diſpoſitionis materialis. ſicut obiectum delectationis eſt bonum apparens conueniens coniunctum. Cuius cauſa efficiens eſt illud quod facit coniunctionem. velquod facit conuenientiam vel bonitatem vel apparentiaꝫhmōi boni. cauſa autem modum diſpoſitionis materialis eſt habitus vel quecunqꝫ diſpoſitio. ẜm quam fit alicui conueniens aut apparens illud bonum quod eſt ei.iunctum. Sic igit̉ in ꝓpoſito obiectum timoris eſt eſtimatum malum futurum ꝓpinquum. cui reſiſti de facili nonpōt. ideo illud quod pōt inferre tale malum eſt cauſa effectiua obiecti timoris. conſequens ip̄ius timoris. Illud autem quod aliquis ita diſponit̉ vt aliquid ſit eitale. eſt cauſa timoris obiecti eius modum diſpoſitionis materialis. hoc amor eſt cauſa timoris. ex hoc .n. aliquis amat aliquod bonum. ſequit̉ priuatiuum talis boni ſit ei malum. conſequens timeat ip̄m tanqͣꝫmalum. Ad .i. ergo dd̓. ſicut ſupra dictum eſt. timor ſe primo reſpicit ad malum quod refugit quod opponitur alicui bono amato. ſic ſe timor naſcit̉ ex amore.ſecundario vero reſpicit ad id quod ꝓuenit tale malum. ſic accidens quandoqꝫ timor inducit amorem. inqͣꝫtuꝫſcꝫ homo qui timet puniri a deo ſeruat mādata eius. ſicincipit ſperare. ſpes introducit amorem. vt ſupra dictuꝫeſt. Ad. ij. dd̓. ille a quo expectant̉ mala. primo quidem odio habet̉. ſꝫ poſtqͣꝫ ab ip̄o incipiūt ſperare bonatunc incipit amari. bonum autem cui contrariat̉ malumquod timet̉ a principio amabat̉. Ad. iij. dd̓. illacedit de eo quod eſt cauſa mali terribilis modum efficientis. amor aūt eſt cauſa eius modum materialis diſpoſitionis. vt dictum eſt.Ad ſcd̓m ſic proceditur.

Uidet̉ defectus ſit cātimoris. Illi .n. qui potentiaꝫhn̄t maxime timent̉. ſed defectus contrariat̉ potentie. etgo defectus eſt cauſa timoris. Pre. Illi qui iam decapitant̉ maxime ſunt in defectu. ſed tales timent. vtd̓r in. ij. rheto. ergo defectus eſt cauſa timoris. Pre.Decertare ex fortitudine non ꝓuenit ex defectu. ſed decertantes timent eos qui eiſdem decertant. vt d̓r in. ij. rheto. ergo defectus non ē cauſati moris. Sed contratrarioꝝ contrarie ſunt cauſe. ſed diuitie robur multitudo amicoꝝ poteſtas excludunt timorem. vt d̓r ī. ij. rheto. ergo ex defectu hoꝝ timor cauſat̉. Rn̄. dd̓. ſicut ſupra dictum eſt. duplex cauſa timoris accipi pōt. Unadem modum materialis diſpoſitionis ex ꝑte eius quitimet. Alia modum cauſe efficientis ex ꝑte eius qui timet̉. Quantum igit̉ ad primum defectus ſe loquendoeſt cauſa timoris. ex aliquo .n. defectu ꝟtutis contingitnon poſſit aliquis de facili repellere imminens malū. ſedtamen ad cauſandum timorem requirit̉ defectus cum aliqua menſura. minor .n. eſt defectus qui cauſat. timorē futuri mali qͣꝫ defectus conſequens malum pn̄s. de quo eſttriſticia. adhuc eſſet maior defectꝰ ſi totaliter ſenſus mali auferret̉. vel amor boni. cuius contrarium timet̉. Quantum vero ad ſecundum ꝟtus robur ſe loquendo ē cauſa timoris. ex hoc .n. aliquid quod apprehendit̉ vt nociuum eſt virtuoſum. contingit eius effectus repellipoteſt. ꝯtingit tn̄ accidens aliquis defectus ex iſta ꝑtecauſat timorem. inqͣꝫtum ex aliquo defectu contingitaliquis velit nocumentum inferre. puta ꝓpter iniuſticiaꝫvel quia ante leſus fuit. vel quia timet ledi. Ad i. ergodd̓. illa ꝓcedit de cauſa timoris ex ꝑte cauſe efficientis. Ad. ij. dd̓. illi qui iam decapitant̉ ſunt in paſſione pn̄tis mali. ideo iſte defectus excedit menſuram timoris. Ad. iij. dd̓. decertantes timent non ꝓpter potentiāqua decertare poſſunt. ſed ꝓpter defectum potentie. ex quocontingit ſe ſuperaturos non confidunt.Queſtio. XLIIII.Einde ꝯſideranduꝫeſt de effectibus timoris. Et circa hoc queruntur quattuor. Primo vtrum timor faciattractioneꝫ. Scd̓o. vtꝝ faciat ꝯſiliatiuos. Tertio. viꝝ faciat tremore. Quarto. vtꝝ impediat oꝑationem.Ad primū ſic proceditur.Uidet̉ timor non faciat contractionem. Contra tioneenim facta calor ſpūs ad interiora reuocant̉. ſed ex multitudine caloris ſpirituum in interioribus magnificat̉cor ad audacter aliquid aggrediendum. vt pꝫ in iratis. cuius contrarium in timore accidit. ergo timor facit contractionem. Pre. Multiplicatis ſpiritibus calore ininterioribus contractōeꝫ. ſequit̉ homo in vocem prorumpat. vt pꝫ in dolentibus. ſed timentes emittūt vocem. ſed magis reddunt̉ taciturni. ergo timor facit contractionem. Pre. Ue recundia eſt q̄dam ſpecies timoris. vt ſupra dictum eſt. ſed verecundati erubeſcunt. vt dic̄Tullius. iiij. de tuſculanis queſtionibus. phūs in. iiij.ethi. Rubor aūt faciei atteſtat̉ contractioni ſed ꝯtrario contractio ē effectus timoris. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Damaſ. dicit. iiij. li. timor ē ꝟtus ẜm ſiſtolem .i. ẜm ꝯͣctōeꝫ. Rn̄. dd̓. ſicut ſupͣ dictū ē. in paſſionibꝰ aīe ē ſic̄ formale ip̄e motus appetiue potētie. ſic̄ aūt materiale trāſmutatio corꝑalis. qͦꝝ vnū alteri ꝓportionat̉. vn̄ ẜm ſil̓itudinē

G 3