Queſtio.XLIIII
⁊ rōnem appetitiui motus ſequit̉ corꝑalis tranſmutatiorqͣꝫtū aūt ad aīalem morū appetitus. timor ꝯͣctionē quandam importat. Cuius rō eſt. qꝛ timor ꝓuenit ex fantaſiaalicuius mali imminētis. qd̓ difficile repelli pōt. vt ſupradictum eſt. ꝙ autem aliquid difficile poſſit repelli. ꝓuenitex debilitate ꝟtutis. vt ſupͣ dictum eſt. ꝟtus aūt qͣꝫto ē debilior tāto ad pauciora ſe pōt extendere. ⁊ ideo ex ip̄a imaginatione que cauſat timorem ſequit̉ quedam contractioin appetitu. ſicut etiam videmus in morientibus. ꝙ natura retrahit̉ ad interiora ꝓpter debilitatē ꝟtutis. ⁊ videmꝰetiam in ciuitatibus ꝙ qn̄ ciues timent retrahunt ſe abexterioribus ⁊ recurrunt qͣꝫto pn̄t ad interiora. ⁊ ẜm ſil̓itudinē huius contractionis q̄ ꝑtinet ad appetitū aīalem.ſequit̉ etiam in timore ex ꝑte corꝑis ꝯtractio caloris ⁊ ſpirituum ad interiora. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ ſicut phūs dicitin li. de ꝓbleumatibus. licet in timentibus retrahant̉ ſpiritus ab exterioribus ad interiora. non tamen eſt idē motus ſpirituum in iratis ⁊ timentibus. Nam iratis ꝓptercalorem ⁊ ſubtilitatem ſpirituum que ꝓueniunt ex appritu vindicte. interius fit ſpirituum motus ab inferioribus ad ſuꝑiora. ⁊ ideo congregant̉ ſpiritus ⁊ calor circacor. Ex quo ſequit̉ ꝙ irati reddunt̉ ꝓmpti ⁊ audaces ad īuadendum. ſed in timentibus ꝓpter frigiditatem ingroſſantem ſpiritus mouent̉ a ſuꝑioribus ad inferiora. q̄ quidem frigiditas contingit ex imaginatione defectus ꝟtutis. ⁊ ideo non multiplicant̉ calor ⁊ ſpiritus circa cor. ſedmagis a corde refugiunt. ⁊ ꝓpter hoc timentes non ꝓmpte inuadunt. ſed magis refugiunt. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ naturale eſt cuilibet dolenti. ſiue homini ſiue animali ꝙ vtat̉ quocunqꝫ auxilio ad repellendum nociuum pn̄s quod infertdolorem. vn̄ videmus ꝙ animalia dolentia ꝑcutiunt velfaucibus vel cornibus. maximum autem auxilium ad omnia in animalibus eſt calor ⁊ ſpiritus. ⁊ ideo in dolore natura conſeruat calorem ⁊ ſpiritum interius. vt hoc vtaturad repellendum nociuum. ⁊ ideo vt phūs dicit in li. de ꝓbleumatibꝰ. ꝙ multiplicatis ſpiritibus introrſum ⁊ calore. neceſſe eſt ꝙ emittant̉ ꝑ vocem. ⁊ ꝓpter hoc dolētes vixſe poſſunt continere quin clament. ſed in timentibus fitmotus interioris caloris ⁊ ſpirituum a corde ad in ferioravt dictum eſt. ⁊ ideo timor contrariat̉ formationi vocis. q̄ſit ꝑ emiſſionem ſpirituum ad ſuperiora per os. ⁊ propterhoc timor tacentes facit. ⁊ inde eſt etiam ꝙ timor trementes facit. vt dicit philoſophus in li. de ꝓbleumatibus. VAd. iij. dd̓. ꝙ ſicut pericula mortis non ſolum contrariantur appetitui animali. ſed etiam contrariantur nature. ⁊ ꝓpter hoc in huiuſmodi timore non ſolum ſit contractio exparte appetitus. ſed etiam ex parte nature corporalis. Sienim diſponit̉ animal ex imaginatione mortis. contrahēſcalorem ad interiora. ſicut quando naturaliter mors imminet. ⁊ inde eſt ꝙ timentes mortem palleſcunt. vt dicit̉in iij. ethi. ſed malum quod timet verecundia non opponitur nature. ſed ſolum appetitui animalis. ⁊ ideo fit quedam contractio ſecundum appetitum animalem. non autem ſecundum naturam corporalem. ſed magis anima qͣſi in ſe contracta vacat ad motionem ſpirituum ⁊ calorisvn̄ ſit eoꝝ diffuſio ad exteriora. ⁊ propter hoc verecunditati erubeſcunt.Ad ſecundū ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ timor non faciat conſiliatiuos. Non enim eſteiuſdem conſiliatiuos facere ⁊ conſilium impedire. ſed timor conſilium impedit. omnis .n. paſſio ꝑturbat quietem.
que requirit̉ ad bonum vſum rationis. ergo timor non facit conſiliatiuos. ¶ Pre. Conſilium eſt actus rationis defuturis cogitantis ⁊ deliberantis. ſed aliquis timor eſt excutiens cogitata ⁊ mentem a ſuo loco remouet. vt Tullius dicit in. iiij. de tuſculanis queſtionibus. ergo timor nōfacit conſiliatiuos. ſed magis impedit conſiliū. ¶ Pre.Sicut conſilium adhibet̉ ad vitandum mala. ita etiamadhibetur ad conſequendum bona. ſed ſicut timor ē d̓ malis vitandis. ita ſpes eſt de bonis conſequēdis. ergo timornon facit magis conſiliatiuos qͣꝫ ſpes. ¶ Sed contra eſtquod phūs dicit in. ij. rhetor. ꝙ timor conſiliatiuos facit.¶ Rn̄. dd̓. ꝙ aliquis pōt dici conſiliatiuus dupl̓r. Unomō a voluntate ſeu ſollicitudine conſiliandi. ⁊ ſic timorconſiliatiuos facit. quia vt phūs in. iij. ethi. dicit. Conſiliamur de magnis in quibus quaſi nobis ip̄is diſcredimus. Ea autem que timorem incutiunt non ſunt ſimpl̓rmala. ſed habent quandam magnitudinem. tum ex eo ꝙapprehendunt̉. vt que difficiliter repelli poſſunt. tum etiāquia apprehendunt̉ vt de ꝓpe exiſtentia. ſicut iam dictumeſt. vn̄ homines maxime in timoribus querunt conſiliariAlio mō d̓r aliquis conſiliatiuus a facultate bene conſiliādi. ⁊ ſic nec timor. nec aliqua paſſio conſiliatiuos facit. qꝛhomini affecto ſecundum aliquam paſſionem videt̉ aliqͥdvel maius vel minus qͣꝫ ſit ẜm rei veritatem. ſicut amantivident̉ ea que amat meliora. ⁊ timenti ea qui timet terribiliora. ⁊ ſic ex defectu rectitudinis iudicij quelibet paſſioqͣꝫtum eſt de ſe impediat facultatem bene conſiliandi. Etꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad. i. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ qͣꝫto aliqua paſſio ē fortior. tanto magis homo ẜm ip̄am affectus impedit̉. ⁊ id̓oquando timor fuerit fortis vult quidem homo conſiliariſed adeo ꝑturbatur in ſuis cegitationibus ꝙ conſiliū adinuenire non poteſt. Si autem ſit paruus timor qui ſollicitudinem conſiliandi inducat. nec multum rōnem ꝯturbet. pōt etiam conferre ad facultatem bene conſiliandi rōeſollicitudinis conſequentis. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ etiam ſpesfacit conſiliatiuos. quia vt in. ij. rheto. ph̓us dicit. Nullusconſiliatur de his de quibus deſperat. ſicut nec de impoſſibilibus. vt d̓r in. iij. cthi. Timor tamen magis facit conſiliatiuos qͣꝫ ſpes. quia ſpes eſt de bono ꝓut poſſumus ipſumconſequi. timor autem de malo ꝓut vix repelli pōt. ⁊ itamagis reſpicit rationem difficilis rimor qͣꝫ ſpes. in difficilibus autem maxime in quibus nobis non confidimusconſiliamur. ſicut dictum eſt.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ tremor non ſit effectus timoris. tremor .n. ex frigore accidit. videmus .n. infrigiditatos tremere. timor autem non videt̉ cauſare frigus. ſed magis calorem deſiccā:tem. cuius ſignum eſt ꝙ timentes ſitiūt. ⁊ p̄cipue ī maximis timoribus. ſicut pꝫ in illis qui ad mortem ducunturergo timor nō cauſat tremorē. ¶ Pre. Emiſſio ſuꝑfluitatū ex calore accidit. vn̄ vt plurimū medicine laxatiue ſuntcalide. ſed hmōi emiſſiones ſuꝑfluitatū ex timore frequēter ꝯtingūt. ergo timor videt̉ cauſare calorē. ⁊ ſic nō cauſat tremorē. ¶ Pre. in timore calor ab exterioribus ad interiora reuocat̉. ſi igit̉ ꝓpter hmōi renocatōeꝫ caloris ī exterioribus hō tremit. videt̉ ſil̓r ꝙ in omībus exterioribusmēbris deberet cauſari tremor ex timore. hoc aūt nō videt̉nō gͦ tremor corꝑis ē effectus timoris. ¶ Sed ꝯͣ ē quodTullius dic̄ in. iiij. de tuſculanis q̄ſtionibꝰ. ꝙ timorē ſeqͥt̉tremor ⁊ pallor. ⁊ dentiū ſtrepitus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſic̄ ſupͣ dictū ē. in timore fit q̄dā ꝯͣctio ab exterioribꝰ ad interiora. ⁊