Queſtio.XLII
(refugit ꝓpter naturale deſiderium eſſendi. ⁊ talis timord̓r eſſe naturalis. Et iterum de malo contriſtatiuo. qd̓ nōrepugnat nature. ſed deſiderio appetitus. ⁊ talis timor nōeſt natyralis. ſicut etiam ſupra amor. concupiſcentia. ⁊ delectatio diſtincta ſunt ꝑ naturale ⁊ nō naturale. Sed ẜmprimam acceptionem naturalis ſciēdum eſt ꝙ quedā depaſſionibus anime qn̄qꝫ dicunt̉ naturales. vt amor. deſiderium. ⁊ ſpes. alie vero naturales dici nō poſſunt. ⁊ hoc iōquia amor ⁊ odium deſiderium ⁊ fuga important inclinationem quandam ad ꝑſequēdum bonum ⁊ fugiendummalum. que quidem inclinatio ꝑtinet etiam ad appetituꝫnaturalem. ⁊ ideo amor eſt quidem naturalis. ⁊ deſiderium vel ſpes pōt quodāmō dici etiam in rebus naturalibꝰcognitione carentibus. ſed alie paſſiones anime importātquoſdam motus. ad quos nullo mō ſufficit inclinatio naturalis. vel quia de rōne harum paſſionum eſt ſenſus ſeucognitio ſicut dictum eſt. ꝙ apprehenſio requiritur ad rōnem delectationis ⁊ doloris. vn̄ qui carent cognitione nōpoſſunt dici delectari vl̓ dolere. aut quia hmōi motus ſuntcontra rōnem inclinatōnis naturalis. puta ꝙ deſperatiorefugit bonum ꝓpter aliquam difficultatem. ⁊ timor refugit impugnationem mali contrarij ad quod eſt inclinatōnaturalis. ⁊ ideo hmōi paſſiones nullo mō attribuunt̉ rebus inaīatis. Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad obiecta.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ inconuenienter Damaſ. aſſignet ſex ſpecies timoris .ſ. ſegniciem. erubeſcentiam. verecundiam. admirationem. ſtuporem. agoniam. Ut .n. ph̓s dicit in. ij. rhetor.timor eſt de malo contriſtatiuo. ergo ſpecies timoris debētreſpondere ſpeciebus triſticie. ſunt autem quattuor ſpecies triſficie. vt ſupra dictum eſt. ergo ſolum debent eſſe quatuor ſpecies timoris eis correſpondentes. ¶ Pre. Illudquod in actu noſtro conſiſtit. noſtre poteſtati ſubijcit̉. ſedrimor eſt de malo quod excedit poteſtateꝫ noſtram. vt dictum eſt. nō ergo ſegnicies ⁊ erubeſcentia ⁊ verecūdia quereſpiciunt oꝑationem noſtram debent poni ſpecies timoris. ¶ Pre. Timor eſt de futuro. vt dictum eſt. ſed verecūdia eſt de turpi actu iam commiſſo. vt Gregor. nicenusdicit. ergo verecundia non eſt ſpecies timoris. ¶ Pre. Timor non eſt niſi de malo. ſed admiratio ⁊ ſtupor non ſuntniſi de magno ⁊ inſolito. ſiue bono ſiue malo. ergo admiratio ⁊ ſtupor non ſunt ſpecies timoris. ¶ Pre. ph̓i ex admiratione ſunt moti ad inquirendum veritatem. vt d̓r inprincipio metaphi. timor autem non mouet ad inquirendum. ſed magis ad fugiendum. ergo admiratio nō eſt ſpecies timoris. ¶ Eed in contrariū ſufficiat auctoritas Damaſ. ⁊ Grego. niceni. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut dictum ē. Timorde futuro malo quod excedit poteſtatem timentis. vt .ſ. eireſiſti non poſſit. ſicut autem bonum hominis ita ⁊ malūpoteſt conſiderari. vel in oꝑatione ip̄ius. vel in exterioribꝰrebus. In oꝑatione autem ip̄ius hominis poteſt duplexmalum timeri. Primo quidem labor grauans naturam⁊ ſic cauſat̉ ſegnicies. cum .ſ. aliquis refugit operari ꝓptertimorem excedentis laboris. Secundo turpitudo ledensopinionem. ⁊ ſic ſi turpitudo timeat̉ in actu cōmittendoeſt erubeſcentia. ſi autem ſit de turpi iam facto. eſt verecūdia. malum autem quod in exterioribus rebus conſiſtittripl̓r poteſt excedere hominis facultatem ad reſiſtendū.Primo quidem rōne ſue magnitudinis. cum aliquis ſcꝫconſiderat aliquod magnum malum. cuius exitum conſiderare ſufficit. ⁊ ſic ē admiratio. Secundo rōe diſſuetu-
dinis. qꝛ .ſ. aliquod malum inconſu etum noſtre ꝯſiderationi offert̉. ⁊ ſic eſt magnum noſtra reputatōne. ⁊ hoc mōeſt ſtupor qui cauſat̉ ex inſolita imaginatione. Tertio mōtōe improuiſionis. qꝛ .ſ. ꝓuidere non pōt ſicut futura īfortunia timent̉. ⁊ talis timor d̓r agonia. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙille ſpecies triſticie que ſupra poſite ſunt. non accipiunturẜm diuerſitatem obiecti. ſed ẜm effectus. ⁊ ẜm quaſdamſpeciales rōnes. ⁊ ideo non oportet ꝙ ille ſpecies triſticienon reſpondeant iſtis ſpeciebus timoris que accipiunturẜm diuiſionem ꝓpriam obiecti ip̄ius timoris. ¶ Ad. ijdd̓. ꝙ operatio ẜm ꝙ iam fit ſubdit̉ poteſtati operantis.ſed aliquid circa oꝑationem conſiderari poteſt facultatemoperantis excedens. ꝓpter quod aliquis refugit actionē.⁊ ẜm hoc ſegnicies. erubeſcentia ⁊ verecundia ponunt̉ ſpecies timoris. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ de actu p̄terito poteſt timericonuicium vel obprobrium futuꝝ. ⁊ ẜm hoc verecundia ēſpecies timoris. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ non quelibet admirati o⁊ ſtupor ſunt ſpecies timoris. ſed admiratio que eſt de magno malo. ⁊ ſtupor qui eſt de malo inſolito. Uel poteſt dici ꝙ ſicut ſegnicies refugit laborem exterioris oꝑationis.ita admiratio ⁊ ſtupor refugiunt difficultatem conſideratōnis rei magne ⁊ inſolite. ſiue ſit bona ſiue mala. vt hocmō ſe habeat admiratio ⁊ ſtupor ad actum intellectus. ſicut ſegnicies ad exteriorem actum. ¶ Ad. v. dd̓. ꝙ admirans refugit in pn̄ti dare iudicium de eo quod miratur timens defectum. ſed in futurum inquirit. ſtupens autemtimet ⁊ in pn̄ti iudicare ⁊ in futuro inquirere. vn̄ admiratio ē principiū philoſophandi. ſed ſtuporē ph̓ice ꝯſideratōis impedimentū.¶ Queſtio. XLII.Einde ꝯſideradumeſt de obiecto timoris. Et circa hoc querunturſex. Primo. vtrum bonum ſit obiectum timoris vel malum. Secundo. vtrum malum nature ſit obiectum timoris. Tertio. vtꝝ timor ſit de malo culpe. Quarto. vtrum ip̄e timor timeri poſſit. Quinto. vtrum repentina magis timeant̉. Sexto. vtꝝ ea contra que nō ē remedium magis timeant̉.Ad primum ſic procediturUidet̉ ꝙ bonū ſit obiectū timoris. Dic̄. n. Aug. in li. lxxxiij. q. ꝙ nihil timemus niſi ne id qd̓ amamus. aut adeptūamittamus. aut nō adipiſcamur ſperatū. ſꝫ id qd̓ amamꝰē bonū. gͦ timor reſpicit bonum ſicut ꝓprium obiectum.Pre. ph̓s dic̄ ī. ij. rheto. ꝙ ptās ⁊ ſuꝑ aliū ip̄m eē ē terribile. ſed hmōi ē quoddam bonum. ergo bonum eſt obiectumtimoris. ¶ Pre. Ideo nihil malum eē poteſt. ſed mandat̉ nobis vi deum tīmeamus. ẜm illud pͣs. Timete deuꝫomnes ſancti eius. ergo ⁊ timor ē de bono. ¶ Sed contraē quod Damaſ. dicit in. ij. li. ꝙ timor ē de malo futuro ¶Rn̄. dd̓. ꝙ timor ē quidā motus appetitiue ꝟtutis. ad ꝟtutem aūt apperitiuā ꝑtinet ꝓſecutio ⁊ fuga. vt d̓r in. vi.ethi. Eſt aūt ꝓſecutio boni. fuga aūt mali. vn̄ qͥcūqꝫ mot̓appetitiue ꝟtutis importat ꝓſecutōeꝫ. hꝫ aliqd̓ bonum ꝓobiecto. qͥcunqꝫ aūt importat fugā. hꝫ malū ꝓ obiecto. vn̄cū timor fugā quandā importet. primo ⁊ ꝑ ſe reſpicit malū ſic̄ ꝓpriū obiectū. pōt aūt reſpicere etiā bonū ẜm ꝙ habet habitudinē ad malū. qd̓ qͥdem pōt eē dupl̓r. Uno q̄dem mō inqͣꝫtū ꝑ malū priuat̉ bonū. ex hoc aūt ip̄o ē aliqͥd malū ꝙ ē priuatiuū boni. vn̄ cū fugiat̉ malū qꝛ malūē. ſequit̉ vt fugiat̉. qꝛ priuat bonū qd̓ qͥs amādo ꝓſequit̉.⁊ ẜm hoc dic̄ Aug. ꝙ nll̓a ē cā timēdi niſi ne amintat̉ bonū