Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.XLII

(refugit ꝓpter naturale deſiderium eſſendi. talis timord̓r eſſe naturalis. Et iterum de malo contriſtatiuo. qd̓repugnat nature. ſed deſiderio appetitus. talis timoreſt natyralis. ſicut etiam ſupra amor. concupiſcentia. delectatio diſtincta ſunt naturale naturale. Sed ẜmprimam acceptionem naturalis ſciēdum eſt quedā depaſſionibus anime qn̄qꝫ dicunt̉ naturales. vt amor. deſiderium. ſpes. alie vero naturales dici poſſunt. hocquia amor odium deſiderium fuga important inclinationem quandam ad ꝑſequēdum bonum fugiendummalum. que quidem inclinatio ꝑtinet etiam ad appetituꝫnaturalem. ideo amor eſt quidem naturalis. deſiderium vel ſpes pōt quodāmō dici etiam in rebus naturalibꝰcognitione carentibus. ſed alie paſſiones anime importātquoſdam motus. ad quos nullo ſufficit inclinatio naturalis. vel quia de rōne harum paſſionum eſt ſenſus ſeucognitio ſicut dictum eſt. apprehenſio requiritur adnem delectationis doloris. vn̄ qui carent cognitionepoſſunt dici delectari vl̓ dolere. aut quia hmōi motus ſuntcontra rōnem inclinatōnis naturalis. puta deſperatiorefugit bonum ꝓpter aliquam difficultatem. timor refugit impugnationem mali contrarij ad quod eſt inclinatōnaturalis. ideo hmōi paſſiones nullo attribuunt̉ rebus inaīatis. Et hoc pꝫ rn̄ſio ad obiecta.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ inconuenienter Damaſ. aſſignet ſex ſpecies timoris .ſ. ſegniciem. erubeſcentiam. verecundiam. admirationem. ſtuporem. agoniam. Ut .n. ph̓s dicit in. ij. rhetor.timor eſt de malo contriſtatiuo. ergo ſpecies timoris debētreſpondere ſpeciebus triſticie. ſunt autem quattuor ſpecies triſficie. vt ſupra dictum eſt. ergo ſolum debent eſſe quatuor ſpecies timoris eis correſpondentes. Pre. Illudquod in actu noſtro conſiſtit. noſtre poteſtati ſubijcit̉. ſedrimor eſt de malo quod excedit poteſtateꝫ noſtram. vt dictum eſt. ergo ſegnicies erubeſcentia verecūdia quereſpiciunt oꝑationem noſtram debent poni ſpecies timoris. Pre. Timor eſt de futuro. vt dictum eſt. ſed verecūdia eſt de turpi actu iam commiſſo. vt Gregor. nicenusdicit. ergo verecundia non eſt ſpecies timoris. Pre. Timor non eſt niſi de malo. ſed admiratio ſtupor non ſuntniſi de magno inſolito. ſiue bono ſiue malo. ergo admiratio ſtupor non ſunt ſpecies timoris. Pre. ph̓i ex admiratione ſunt moti ad inquirendum veritatem. vt d̓r inprincipio metaphi. timor autem non mouet ad inquirendum. ſed magis ad fugiendum. ergo admiratio eſt ſpecies timoris. Eed in contrariū ſufficiat auctoritas Damaſ. Grego. niceni. Rn̄. dd̓. ſicut dictum ē. Timorde futuro malo quod excedit poteſtatem timentis. vt .ſ. eireſiſti non poſſit. ſicut autem bonum hominis ita malūpoteſt conſiderari. vel in oꝑatione ip̄ius. vel in exterioribꝰrebus. In oꝑatione autem ip̄ius hominis poteſt duplexmalum timeri. Primo quidem labor grauans naturam ſic cauſat̉ ſegnicies. cum .ſ. aliquis refugit operari ꝓptertimorem excedentis laboris. Secundo turpitudo ledensopinionem. ſic ſi turpitudo timeat̉ in actu cōmittendoeſt erubeſcentia. ſi autem ſit de turpi iam facto. eſt verecūdia. malum autem quod in exterioribus rebus conſiſtittripl̓r poteſt excedere hominis facultatem ad reſiſtendū.Primo quidem rōne ſue magnitudinis. cum aliquis ſcꝫconſiderat aliquod magnum malum. cuius exitum conſiderare ſufficit. ſic ē admiratio. Secundo rōe diſſuetu-

dinis. qꝛ .ſ. aliquod malum inconſu etum noſtre ꝯſiderationi offert̉. ſic eſt magnum noſtra reputatōne. hoceſt ſtupor qui cauſat̉ ex inſolita imaginatione. Tertiotōe improuiſionis. qꝛ .ſ. ꝓuidere non pōt ſicut futura īfortunia timent̉. talis timor d̓r agonia. Ad i. ergo dd̓.ille ſpecies triſticie que ſupra poſite ſunt. non accipiunturẜm diuerſitatem obiecti. ſed ẜm effectus. ẜm quaſdamſpeciales rōnes. ideo non oportet ille ſpecies triſticienon reſpondeant iſtis ſpeciebus timoris que accipiunturẜm diuiſionem ꝓpriam obiecti ip̄ius timoris. Ad. ijdd̓. operatio ẜm iam fit ſubdit̉ poteſtati operantis.ſed aliquid circa oꝑationem conſiderari poteſt facultatemoperantis excedens. ꝓpter quod aliquis refugit actionē. ẜm hoc ſegnicies. erubeſcentia verecundia ponunt̉ ſpecies timoris. Ad. iij. dd̓. de actu p̄terito poteſt timericonuicium vel obprobrium futuꝝ. ẜm hoc verecundia ēſpecies timoris. Ad. iiij. dd̓. non quelibet admirati o ſtupor ſunt ſpecies timoris. ſed admiratio que eſt de magno malo. ſtupor qui eſt de malo inſolito. Uel poteſt dici ſicut ſegnicies refugit laborem exterioris oꝑationis.ita admiratio ſtupor refugiunt difficultatem conſideratōnis rei magne inſolite. ſiue ſit bona ſiue mala. vt hoc ſe habeat admiratio ſtupor ad actum intellectus. ſicut ſegnicies ad exteriorem actum. Ad. v. dd̓. admirans refugit in pn̄ti dare iudicium de eo quod miratur timens defectum. ſed in futurum inquirit. ſtupens autemtimet in pn̄ti iudicare in futuro inquirere. vn̄ admiratio ē principiū philoſophandi. ſed ſtuporē ph̓ice ꝯſideratōis impedimentū. Queſtio. XLII.Einde ꝯſideradumeſt de obiecto timoris. Et circa hoc querunturſex. Primo. vtrum bonum ſit obiectum timoris vel malum. Secundo. vtrum malum nature ſit obiectum timoris. Tertio. vtꝝ timor ſit de malo culpe. Quarto. vtrum ip̄e timor timeri poſſit. Quinto. vtrum repentina magis timeant̉. Sexto. vtꝝ ea contra que ē remedium magis timeant̉.Ad primum ſic procediturUidet̉ bonū ſit obiectū timoris. Dic̄. n. Aug. in li. lxxxiij. q. nihil timemus niſi ne id qd̓ amamus. aut adeptūamittamus. aut adipiſcamur ſperatū. ſꝫ id qd̓ amamꝰē bonū. timor reſpicit bonum ſicut ꝓprium obiectum.Pre. ph̓s dic̄ ī. ij. rheto. ptās ſuꝑ aliū ip̄m ē terribile. ſed hmōi ē quoddam bonum. ergo bonum eſt obiectumtimoris. Pre. Ideo nihil malum poteſt. ſed mandat̉ nobis vi deum tīmeamus. ẜm illud pͣs. Timete deuꝫomnes ſancti eius. ergo timor ē de bono. Sed contraē quod Damaſ. dicit in. ij. li. timor ē de malo futuroRn̄. dd̓. timor ē quidā motus appetitiue ꝟtutis. adtutem aūt apperitiuā ꝑtinet ꝓſecutio fuga. vt d̓r in. vi.ethi. Eſt aūt ꝓſecutio boni. fuga aūt mali. vn̄ qͥcūqꝫ mot̓appetitiue ꝟtutis importat ꝓſecutōeꝫ. hꝫ aliqd̓ bonumobiecto. qͥcunqꝫ aūt importat fugā. hꝫ malū obiecto. vn̄ timor fugā quandā importet. primo ſe reſpicit ma ſic̄ ꝓpriū obiectū. pōt aūt reſpicere etiā bonū ẜm habet habitudinē ad malū. qd̓ qͥdem pōt dupl̓r. Unodem inqͣꝫtū malū priuat̉ bonū. ex hoc aūt ip̄o ē aliqͥd malū ē priuatiuū boni. vn̄ fugiat̉ malū qꝛ malūē. ſequit̉ vt fugiat̉. qꝛ priuat bonū qd̓ qͥs amādo ꝓſequit̉. ẜm hoc dic̄ Aug. nll̓a ē timēdi niſi ne amintat̉ bonū