QueſtioXXXIX

Ad ſecundū ſic proce dit̉Uidet̉ ꝙ triſticia nō habeat rōnem boni honeſti. Qd̓ .n.ad in fetos deducit contrariat̉ hone ſto. ſed ſicut dic̄ Aug.xij. ſuper Gen̄. ad lr̄am. Iacob hoc timuiſſe videt̉. ne nimia triſticia ſic ꝑturbaret̉. vt non ad requiem beatoꝝ iretſed ad inferos peccatoꝝ. ergo triſticia non habet rōne boni honeſti. ¶ Pre. Bonum honeſtum habet rōnem laudabilis ⁊ meritorij. ſed triſticia diminuit rōnem laudis ⁊meriti. Dicit .n. apl̓s. ij. ad Corinth. ix. Unuſquiſqꝫ ꝓutdeſtinauit in corde ſuoᵐ. non ex triſticia aut ex neceſſitateergo triſticia non eſt bonum honeſtum. ¶ Pre. SicutAuguſ. dicit. xiiij. de ci. dei. Triſticia eſt de his que nobisnolentibus accidunt. ſed non velle ea que preſentialiterfiunt eſt habere voluntatem repugnantem ordinatōni diuine. cuius ꝓuidentie ſubiacent omīa que agunt̉. ergo cūconformitas humane voluntatis ad diuinam ꝑtineat adrectitudinem voluntatis. vt ſupra dictum eſt. videt̉ ꝙ triſticia contrariet̉ rectitudini voluntatis. ⁊ ſic non habet rōnem honeſti. ¶ Sed contra. Omne quod meret̉ p̄miuꝫvite eterne habet rōnem honeſti. ſed triſticia eſt hmōi. vtpꝫ ꝑ id quod d̓r Matth. v. Beati qui lugent quoniam ipli conſolabunt̉. er go triſticia eſt bonum honeſtū. ¶ Rn̄.dd̓. ꝙ ſecundum illam rōnem qua triſticia eſt bonum. poteſt eē bonum honeſtum. Dictum eſt .n. ꝙ triſticia eſt bonum ẜm cognitionem ⁊ recuſatōnem mali. que quidemduo in dolore corꝑali atteſtant̉ bonitate nature. ex qua ꝓuenit ꝙ ſenſus ſentit. ⁊ natura refugit leſiuum quod cauſat delorem. In interiori vero triſticia cognitio mali quādoqꝫ quidem eſt ꝑ rectum iudicium rōis. ⁊ recuſatio mali eſt ꝑ voluntatem bene diſpoſitam deteſtantem malumomne autem bonum honeſtum ex his duobus ꝓcedit .ſ.ex rectitudine rōnis ⁊ voluntatis. vnde manifeſtuꝫ eſt ꝙtriſticia poteſt habere rōnem boni boneſti. ¶ Ad i. ergo dicendum. ꝙ omnes paſſiones anime regulari debent ſecūdum regulam rōnis. que eſt radix boni honeſti. quam trāſcendit immoderata triſticia. de qua loquit̉ Augꝰ. ⁊ ideorecedit a rōne boneſti. ¶ Ad. ij dd̓ ꝙ ſicut tri ſticia de malo ꝓcedit ex voluntate ⁊ rōne recta que deteſtat̉ malum.ita triſticia de bono ꝓcedit ex rōne ⁊ voluntate peruerſa q̄deteſtat̉ bonum. ⁊ ideo talis triſticia impedit laudem velmeritum boni honeſti. ſicut cum quis facit cuꝫ triſticia elemoſynam. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ aliqua preſentialiter eueniūtque non fiunt deo volente ſed deo ꝑmittente. ſicut peccata. vnde voluntas repugnans peccato exiſtenti vel in ſe. vl̓in alio. non diſcordat a voluntate dei. mala vero penalia p̄ſentialiter contingunt etiam deo volente. non tamen exigit̉ ad rectitudinem voluntatis ꝙ ea ẜm ſe homo velit.ſed ſolum ꝙ non contrariat̉ ordini diuine iuſticie. vt ſupra dictum eſt.Ad tertiuꝫ ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ triſticia nō poſſit eē bonum vtile. d̓r .n. Eccꝭ. xxx.Uultos occidit triſticia. ⁊ non eſt vtilitas in illa. ¶ PreElectio eſt de eo quod ē vtile ad finē aliquem. ſed triſticianon eſt eligibil̓. quinimo idem ſine triſticia qͣꝫ cum triſticia eſt magis eligendum. vt d̓r in. iij. topi. ergo triſticia. nōeſt honum vtile ¶ Pre. Omnis res eſt ꝓpter ſuam oꝑationem. vt d̓r in. ij. de celo. ſed triſticia impedit oꝑatōnemvt d̓r in. x. ethi. ergo triſticia non habet rōnem boni vtilis.¶ Sed contra. Sapiens non querit niſi vtilia. ſed ſicutd̓r Eccl̓aſtes. vij. Cor ſapientum vbi triſticia. ⁊ cor ſtulto

rum vbi leticia. ergo triſticia eſt vtilis. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ exmalo pn̄ti inſurgit duplex appetitiuus motus. Unus quidem ē appetitus qͦ contrariat̉ malo pn̄ti. ⁊ ex iſta ꝑte triſticia non habet vtilitatem. quia id quod eſt pn̄s non poteſtnon eē pn̄s. Scd̓s motus conſurgit in appetitū ad rugiēdum ⁊ repellendum malum contriſtans. ⁊ qͣꝫtum ad hoctriſticia habet vtilitatem ſi ſit de aliquo quod eſt fugiendum. Eſt .n. aliquid fugiendum dupl̓r. Uno mō ꝓpt̓ ſeip̄m ex contrarietate quam hꝫ ad bonum ſic̄ pctm̄. ⁊ ideotriſticia de peccato vtil̓ eſt ad hoc ꝙ homo fugiat pctm̄. ſic̄apl̓s dic̄. ij. ad Corīth. vij. Gaudeo non qꝛ contriſtati eſtꝭſed qꝛ contriſtati eſtis ad penitentiam. Alio mō eſt aliqͥdfugiendum. non qꝛ ſit ẜm ſe malum. ſed qꝛ eſt occaſio mali. dum vel homo nimis inheret ei ꝑ amorem. vel etiamex hoc ꝙ p̄cipitat̉ in aliquod malum. ſicut pꝫ in bonis tēporalibus. ⁊ ẜm hoc triſticia de bonis tꝑalibus pōt eē vtilis. ſicut d̓r Eccl̓aſtes. vij. Melius ē ire ad domū luctꝰ qͣꝫad domū ꝯuiuij. in illa .n. finis cūctoꝝ ammouet̉ hoīum.Ideo aūt triſticia in oī fugiēdā ē vtil̓. qꝛ geminat̉ fugiēdi cā. nā ip̄m malū ẜm ſe fugiendū ē. ip̄aꝫ aūt tri ſticia ẜmſe oēs fugiūt. ſicut etiā bonū oēs appetūt ⁊ delectatōeꝫ debono. Sicut gͦ delectatio de bono fac̄ vt bonum auidius ꝙͣrat̉. ita triſticia de malo facit vt malum vehementius fugiat̉. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ auctoritas illa intelligit̉ de immoderata triſticia que animum abſorbet. hmōi autem triſticia immobilitat animum. ⁊ impedit fugam mali. vt ſupra dictum eſt ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut quodlibet eligibile fitminus eligibile ꝓpter triſticiam. ita quodlibet fugienduꝫreddit̉ magis fugiendum ꝓpter triſticiam. ⁊ quātum adhoc triſticia eſt vtil̓. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ triſticia de oꝑationealiqua impedit oꝑationem. ſed triſticia de ceſſatōe oꝑationis fac̄auidius oꝑari.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ triſticia ſit ſummum malum. Opinio .n. opponit̉ peſſimum. vt d̓r in. viij. ethi. ſed quedam delectatio eſtoptimum. que .ſ. ꝑtinet ad felicitatem. ergo aliqua triſticia eſt ſummum malum. ¶ Pre. Beatitudo eſt ſummūbonuꝫ hoīs. qꝛ eſt vltimus hoīs finis ſed beatitudo conſiſtit in hoc ꝙ homo habeat quicquid velit. ⁊ nihil mali velit. vt ſupra dictum eſt. ergo ſummum bonum hoīs eſt impletio voluntatis i p̄ius. ſed triſticia conſiſtit in hoc ꝙ accidit aliquid contra voluntatem. vt pꝫ per Aug. xiiij deci. dei. ergo triſticia eſt ſummum malum homīs. ¶ Pre.Augꝰ. ſic argumentat̉ in i. ſoliloquioꝝ. Ex duabus partibus compoſiti ſumus. ex anima .ſ. ⁊ corpore. quarum ꝑsdeterior eſt corpus. ſummum autem bonum eſt meliorispartis optimum. ſummum autem malum peſſimum deterioris. eſt autem optimum in animo ſapientia. in corꝑepeſſimum dolor. ſummum igit̉ bonum homīs eſt ſapereſummum malum dolere ¶¶ Sed contra. Culpa eſt magis malum qͣꝫ pena. vt in primo habitum eſt. ſed triſticiaſeu dolor pertinet ad penam peccati. ſicut frui rebus mutabilibus eſt malum culpe. Dicit enim Auguſt in lib. devera religio. Quis eſt dolor qui dicitur animi. niſi carere mutabilibus rebus. quibus fruebatur aut frui ſe poſſe ſperauerat. ⁊ hoc eſt totum quod d̓r malum. id eſt. peccatum ⁊ pena pctī. ergo triſticia ſeu dolor non eſt ſummūmalum homīs ¶ Rn̄ dd̓. ꝙ impoſſibile eſt aliquam triſticiam ſeu dolorem eſſe ſummum hoīs malum. Oīs .n.triſticia ſeu dolor aūt ē de hoc qḋ ē vere malū. aut ē de aliquo apparenti malo quod ē vere bonum. dolor autem ſeu-