QueſtioXXXVIII

ne. n ſunt ꝑ ꝯͣria. vt d̓r ī ij. et hͦ. ſꝫ nō q̄libet delectatio ꝯͣriat̉cuilibet triſticie. vt ſupͣ dictū ē. gͦ nō q̄libet delectatio mitigat quālibet triſticia. ¶ Pre. Illud qd̓ cauſat triſticiaꝫnō mitigat triſticiā. ſꝫ aliq̄ delectatōes cauſant triſticiamqꝛ vt d̓r in. ix. ethi. Malus triſtat̉ qm̄ delectatus ē. non gͦoīs delectatio mitigat triſticiā. ¶ Pre. Augꝰ. dic̄ in. iiij.ꝯfeſ. ꝙ ip̄e fugit de patria in qua ꝯuerſari ſolitus erat cuꝫamico ſuo iam mortuo. minus eum querebant oculi eiusvbi eum videre ſolebant. ex quo accipi pōt ꝙ illa in quibus nobis amici mortui vel abſentes communicaueruntefficiunt̉ nobis de eorum morte vel abſentia dolentibusoneroſa. ſed maxime communicauerunt nobis in delectationibus. ergo ip̄e delectationes efficiunt̉ nobis dolentibꝰoneroſe. non ergo quelibet delectatio mitigat quālibet triſticiam. ¶ Sed contra ē quod ph̓s dicit in. viij. ethi. ꝙ expellit delectatio triſticiam. ⁊ que contraria. ⁊ que contingens ſi ſit fortis ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ex p̄dictis pꝫ. Delectatio eſt quedam quies apperitus in bono cōuenienti. triſticia autem ē ex eo quod repugnat appetitui. vnde ſicut ſehabet delectatio ad triſticiam in motibus appetitiuis. ſic ſehabet in corporibus quies ad fatigationem que accidit exaliqua tranſmutatione innaturali. nam ⁊ i p̄a triſticia fatigationem quandam ſeu egritudinem appetitiue virtutisimportat. Sicut igit̉ quelibet quies corporis remediū affert contra quamlibet fatigatōnem ex quacunqꝫ cauſa innaturali ꝓuenientem. ita quelibet delectatio remediumaffert ad mitigandum quālibet triſticiam ex quocunqꝫ ꝓcedat. ¶ Ad. i. ergo dd̓. ꝙ licet non omnis delectatio contrariet̉ omni triſticie ſecundum ſpeciem. contrariat̉ tamēſecundum genus. vt ſupra dictum eſt. ⁊ ideo ex parte diſpoſitionis ſubiecti quelibet triſticia ꝑ quam libet delectationem mitigari poteſt. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ delectationes malorum non cauſant triſticiciam in preſenti ſed in futuro.inqͣꝫtum ſcꝫ mali penitent de malis de quibus leticiam habuerunt. ⁊ huic tri ſticie ſubuenit̉ ꝑ contrarias delectationes. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ quando ſunt due cauſe ad cōtrariosmotus inclinantes. vtraqꝫ alteram impedit. ⁊ tamen illafinaliter vincit que fortior eſt ⁊ diuturnior. In eo autemqui triſtatur de his in quibus ſimul cum amico mortuovel abſente delectari conſueuit. due cauſe in contrariū inducentes inueniunt̉. Nam mors vel abſentia amici recogitata inclinat ad dolorem. bonum autem preſens inclīatad delectatōnem vnde vtrūqꝫ per alterum minuit̉. ſꝫ tamen quia fortius mouet ſenſus preſentis qͣꝫ memoria p̄teriti. ⁊ amor ſui ip̄ius qͣꝫ amor alterius diuturnius mouet. inde eſt ꝙ finaliter delectatio triſticiam expellit. Unde poſtpauca ſubdit ibidem Aug. ꝙ priſtinis generibusdelectationū cedebat dolor eius.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ fletus non mitiget triſticiam. Nullus .n. effectꝰdiminuit ſuam cauſam. ſed fletus vel gemitus eſt effectustriſficie. ergo nō minuit triſticiam. ¶ Pre. Sicut fletusvel gemitus ē effectus triſticie. ita riſus ē effectus leticie.ſed riſus nō minuit leticiā. gͦ fletus nō mitigat triſticiam.¶ Pre. In fletu repn̄cat̉ nobis malum cōtriſtans. ſꝫ imaginatio rei ꝯtriſtantis auget triſticiam. ſicut imaginatiorei delectātis auget leticiā. gͦ videt̉ ꝙ fletus nō mitiget triſticiā ¶ Sꝫ ꝯtra ē qd̓ Aug. dic̄ in. iiij. ꝯfeſ. ꝙ qn̄ dolebatde morte amici in ſol̓ gemitibꝰ ⁊ lachrymis erat ei aliqͣꝫtuſa reqͥes. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ lachryme ⁊ gemitus naturalit̓ mitigāt triſticiā. ⁊ hoc duplici rōe. Primo q̇dem. qꝛ oē noci

uum interius clauſum magis affligit. qꝛ magis multiplicat̉. intentio aīe circa ip̄m. ſed qn̄ ad exteriora diffundit̉.tūc aīe intentio ad exteriora qͦdammō diſgregat̉. ⁊ ſic interior dolor minuit̉. ⁊ ꝓpter hoc qn̄ homīes qͥ ſunt in triſticijs. exterius ſuā triſticiā manifeſtāt. vel fletu aut gemituvel etiā v̓bo mitigat̉ triſticia. Scd̓o qꝛ ſꝑ oꝑatio ꝯueniēshoī ẜm diſpoſitionem in qua ē ſibi ē delectabil̓. fletus autem ⁊ gemitus ſunt q̄dam oꝑatōes ꝯueniētesⁱ triſtato vl̓dolenti. ⁊ ideo efficiunt̉ ei delectabiles. Cū igit̉ oīs delectatio ali qͣliter mitiget triſticiā vel dolorē vt dictū ē. ſequit̉ ꝙꝑ planctū ⁊ gemitū triſticia mitiget̉. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ ip̄ahabitudo cauſe ad effectū ꝯtrariat̉ habitudini ꝯtriſtātisad ꝯtriſtatū. nā oīs effectus ē ꝯueniēs ſue cauſe. ⁊ ꝑ ꝯn̄sē ei delectabil̓. ꝯtriſtās aūt ꝯtrariat̉ ꝯtriſtato. ⁊ ideo effectus triſticie hꝫ contrariā habitudinē ad ꝯtriſtatū qͣꝫ cōtriſtans ad ip̄m. ⁊ ꝓpter hoc mitigat̉ triſticia ꝑ effectū tri ſticie rōe ꝯtrarietatis p̄dicte. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ hītudo effectusad cāꝫ ē ſil̓is habitudini delectātis ad delectatū. qꝛ vtrobiqꝫ ꝯueniētia inuenit̉. oē aūt ſil̓e auget ſuū ſil̓e. ⁊ ideo perriſum ⁊ alios effectus leticie auget̉ leticia. niſi forte ꝑ accidens ꝓpter exceſſum. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ imaginatio rei ꝯtriſtātis qͣꝫtum ē de ſe nata ē augere triſticia. ſꝫ ex hocip̄o ꝙhō imaginat̉ ꝙ fac̄ illud qd̓ ꝯuenit ſibi ẜm talē ſtatū. ꝯſurgit inde q̄dā delectatio. ⁊ eadē rōe ſi alicui ſubrepat riſusin ſtatu in qͦ videt̉ ſibi eē lugēdū. ex hocip̄o dolet tāqͣꝫ faciat id qd̓ nō conuenit. vt Tullius dicit in. iij. de tuſculanis queſtionibus.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ dolor amici compatiētis nō mitiget triſticiā. Cōtrarioꝝ .n. ꝯtrarij ſunt effectus. ſꝫ ſic̄ Augu. dic̄. viij. ꝯfeſ.Qn̄ cū multis gaudet̉ in ſingul̓ vberius ē gaudiū. qꝛ feruere faciūt ſe ⁊ inflāmant̉ ex alterutro. gͦ ip̄a pari rōne qn̄multi ſi l̓ triſtant̉. videt̉ ꝙ ſit maior triſticia. ¶ Pre. Hocre qͦrit amicitia vt amoris vicē qͥs rependat. vt Augꝰ. dic̄iiij ꝯfeſ. ſꝫ amicus ꝯdolēs dolet de dolore amici dolētis. gͦip̄e dolor amici ꝯdolētis ē cā amico pͥus dolenti de ꝓpriomalo alterius doloris ⁊ ſic duplicato dolore videt̉ triſticia creſcere. ¶ Pre. Omne malū amici ē ꝯtriſtās ſic̄ ⁊ malum ꝓpriū. nam amicus eſt alter ip̄e. ſed dolor ē quoddaꝫmalū. gͦ dolor amici ꝯdolētis auget triſticiā amico cui ꝯdolet̉. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ph̓s dic̄ in. ix. ethi. ꝙ in triſticijs amicꝰꝯdolens ꝯſolat̉. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ naturaliter amicꝰ ꝯdolensin triſticijs ē ꝯſolatiuus. Cuius duplicē rōneꝫ tāgit ph̓sin. ix. ethi. Quaꝝ prima eſt. qꝛ cū ad triſticiam ꝑtineat aggrauare. hꝫ rōnem cuiuſdam oneris a qua aliquis aggrauatus alleuiari conatur. cum ergo aliquis videt d̓ ſua triſticia alios contriſtatos. ſit ei quaſi quedam imaginatioꝙ illud onus alij cum ip̄o ferant quaſi conantes ad ip̄mab onere alleuiandum. ⁊ ideo leuius fert triſticie onus. ſicut etiam in portandis oneribus corporalibus contingit.Secunda ratio ⁊ melior eſt. quia per hoc ꝙ amici contriſtantur ei. percipit ſe ab eis amari. quod eſt delectabile. vtſupra dictum eſt. Unde cum omnis delectatio mitigettriſticiam. ſicut ſupra dictum eſt. ſequitur ꝙ amicus condolens triſticiam mitiget. ¶ Ad primum ergo dicendum. ꝙ in vtroqꝫ amicitia manifeſtatur ſcilicet ⁊ ꝙ congaudet gaudenti. ⁊ ꝙ condolet dolenti. ⁊ ideo vtrumqꝫ ratione cauſe reciditur delectabile. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ ip̄e dolor amici ſecundum ſe contriſtaret. ſedconſideratio cauſe eius que eſt amor magis delectat. Et ꝑhoc pꝫ reſponſio ad tertium.